Travmalar ve Ait Olma İhtiyacı: Saksı Olmanın Faydaları

Şeyma Diş

Travmalar ve Ait Olma İhtiyacı: Saksı Olmanın Faydaları

The Perks of Being Wallflower- Stephen Chbosky (2012)

Stephen Chbosky yönetmenliğinde bir film olan Saksı Olmanın Faydaları (The Perks of Being Wallflower); yine Stephen Chbosky tarafından 1999 yılında yazılan ve The New York Times’ın çok satanlar listesinde yer alan aynı adlı kitaptan sinemaya aktarılmıştır.


Film Logan Lerman’ın canlandırdığı ana karakter Charlie üzerinden sorunlu geçen bir çocukluğun ardından, kaygılı ve çekingen bir ruh haliyle, kendini arama çabası içinde olan bir ergenin liseye başladığı zamanı ele alıyor. Film, Charlie’nin kaybetmekten korku duymayacağı, onu asla yargılamayacak ve onu her zaman anlayabilecek olan hayali bir mektup arkadaşına yazdığı mektupla başlıyor. Böylece biz de Charlie’nin iç dünyasına adım atıyoruz. Mektup arkadaşına ertesi günün lisedeki ilk günü olduğunu ve bu yüzden fazlasıyla endişeli ve stresli olduğundan bahsedişini izliyoruz. Kendini diğer insanlardan, yani kendi tanımınca “normal” olanlardan hep farklı hisseden Charlie, bu farklılığının daha önce olduğu gibi lise yıllarında da kendisinin dışlanmasına, kategorize edilmesine ve yargılanmasına sebep olacağını düşünüyor. Bu yüzden kendini dış dünyaya tamamen kapatmayı tercih eder. Lisedeki ilk gününde insanlara selam vermekten ve onlarla tanışmaktan çekinip yalnız başına yemek yemesi; İngilizce dersinde cevaplarını bildiği halde sorulara cevap vermekten kaçınması da hep bu yüzdendir aslında.

Charlie’nin bu endişeleri, ergenlik döneminde olan herhangi bir gencin yaşama ihtimali olan endişeler olsa da, film boyunca tekrarlanan yalnızlık ve kimsesizlik hissi bize sosyal anksiyete durumunu hatırlatıyor. Film boyunca gireceği yeni ortamlara ayak uyduramama endişesi, sevilmeme ve kabul görmeme korkusu gibi hisleri oldukça yoğun yaşadığını fark ediyoruz. Bu sosyal anksiyetenin temelinin nereden gelebiliyor olacağını düşündüğümüzde ise film bize Charlie’nin çocukluğundan alıntı yaparak halası tarafından cinsel istismara maruz bırakıldığını gösteriyor. Kız kardeşinin erkek arkadaşı tarafından şiddete maruz kaldığına şahit olmasıyla bir geriye dönüş (flashback) yaşayan Charlie, Helen halasını hatırlar ve biz de Helen halasıyla ilk defa o sahnede tanışırız. Böyle bir travmaya sahip olmak ve bunu çocukluğundan bu yana kimseyle paylaşamamış olmanın getirdiği yalnızlık ve içine kapanma duygusu Charlie’nin deneyiminde kendisini sosyal anksiyete olarak ortaya çıkarıyor. Bu durumun kendisinin hayatını nasıl etkilediğine şahitlik ediyoruz.

Charlie bir süre okulda daha izole takılıyor olsa bile, bir futbol maçında tanıştığı Sam ve Patrick adlı kardeşler onun hayatına heyecan getiren ilk isimler oluyor. Patrick esprili, kendine has tavırları olan bir son sınıf öğrencisidir. Sam ise Charlie gibi müziği seven, eğlenceli ve bir o kadar da güzel bir kızdır. Charlie, ilk gördüğü anda Sam’dan hoşlanır fakat bir erkek arkadaşı olduğunu öğrendikten sonra çok yakın arkadaş olmaya razı olur. Zaten Charlie için Sam’e hissettiği duyguları belli etmek oldukça zor bir durumdur. Sam ve Patrick ile tanıştıktan sonra artık onların arkadaş grubuyla zaman geçirmeye başlayan Charlie, kendini bir gruba, bir yere ait hissetmenin verdiği mutlulukla hayatını yavaş yavaş yoluna koymaya başlar. Artık geçmişin kendisini eskisi kadar rahatsız etmemeye başladığını fark ederiz. Aynı arkadaş grubundan Mary Elizabeth adında bir kızla sevgili olur ve hayali arkadaşına bile artık ihtiyacı kalmaz.

Filmin ilerleyen sahnelerinde Charlie’nin en yakın arkadaşının ölmüş olduğunu öğreniyoruz. Charlie yaşadığı bu kaybı bir parti ortamında arkadaşlarına açıklar. Bunun üzerine Patrick, herkesi toplayıp Charlie adına bir kadeh kaldırarak “Yeni arkadaşımıza!” der. Charlie’nin o anda verdiği cevap aslında onun iç dünyasını anlamamızı sağlar: “Beni fark ettiğinizi bilmiyordum.” Başkaları tarafından fark edilmenin, önemsenmenin ve sevilmenin açlığını yaşayan Charlie için tek bir söz motivasyonunu sağlamaya yeterlidir. Her şey yolunda gidiyorken, Noel günü geldiğinde Charlie’nin halüsinasyonları ve geriye dönüşleri (flashbackleri) tekrar onun bilincini istila etmeye başlar. Film boyunca serpiştirilen geriye dönüşler (flascbackler), Charlie ve iç dünyası hakkında daha fazla bilgiye sahip olmamızı sağlıyor.

Geriye dönüşlerde (flashbacklerde) Charlie’ye Noel hediyesi almak için arabayla dışarı çıkan Helen halasının bir kaza geçirdiğini ve öldüğünü görüyoruz. Charlie’nin yıllar sonra olsa bile bu ölüm ile ilgili içten içe kendini suçladığını anlayabiliyoruz. Mary Elizabeth’le arkadaşlıkları iyi gidiyorken doğruluk-cesaretlik oyununda yaptığı bir hata yüzünden arkadaşlarıyla arası açılır ve tekrar hayali arkadaşıyla mektuplaşmaya başlar. Bu süreçte Patrick ve onun erkek arkadaşının, birlikteyken babasına yakalandığını ve babasının, erkek arkadaşını öldüresiye dövdüğünü öğrenir. Ertesi gün okula gittiğinde bir kavga çıkar ve erkek arkadaşının zorba arkadaşları Patrick’i aralarına alıp dövmeye başlar. Charlie müdahale ederken gözleri kararır ve gördüğümüz ilk sahnede Patrick’i döven çocuklar yerde yatar ve Charlie’nin eli mordur. Bu sahnede aslında Charlie’nin geçmişte maruz kaldığı sahnelerden aldıklarını, her ne kadar onaylamıyor olsa bile kendi hayatında da nasıl yansıttığını görüyoruz. Şiddete maruz kalmanın yanı sıra, şiddete şahitlik etmenin dahi ilerleyen zamanlarda şiddete yatkınlığı artırdığını da Charlie üzerinden görmüş oluyoruz. Halasının, erkek arkadaşı tarafından şiddete maruz kaldığı anlara şahitlik eden Charlie, her ne kadar bu konuda hassas olsa da, öfke patlaması ve arkadaşını koruma içgüdüsüyle aynı şekilde şiddete başvuruyor. Bir süre sonra işleri biraz daha olsun yoluna koyup, tekrardan arkadaşlarıyla zaman geçirmeye başlayan Charlie, bu olaydan sonra düşüncelerine hakim olamadığını mektup arkadaşına itiraf eder. Bu arada Sam üniversiteyi kazanmıştır ve bağ kurduğu en iyi arkadaşlarından biri olan Sam’in üniversiteye gidecek olması da çok canını sıkmaktadır. Valizini hazırlamakta Sam’e yardım eden Charlie ile Sam arasında yine filmin ana fikrine hizmet eden şu konuşma geçer:

“Neden ben ve sevdiğim herkes, bize hiçmişiz gibi davranan insanları seçiyoruz?”

“Çünkü hak ettiğimizi düşündüğümüz aşkı kabul ederiz.”

Sonraki günlerde Sam ve Patrick’in üniversiteye gitmesiyle Charlie yeni kurduğu bağları da kaybetmiş olma hissiyle gittikçe daha da kötüleşir ve halası Helen tarafından istismar edildiği anıları tekrar gün yüzüne çıkar. Charlie bu duygulara tamamen esir olmuş halde eve geldiğinde ablasını arayıp, “Helen hala benim yüzümden öldü, değil mi?”, “Ya içten içe onun ölmesini istemişsem” diyerek suçluluk duygusu içinde telefonu kapatır ve trans haline geçer. Uyandığında kendini bir klinikte bulur.

Saksı Olmanın Faydaları (The Perks of Being Wallflower), travmatik bir geçmişe saplanıp kalmış, kendini diğer insanlardan, yani normal olanlardan farklı hisseden bir ergenin; bütün bu duygu durum karmaşasına rağmen yine de toplumda bir yere sahip olmaya, kendini bir yere ait hissetmeye ve kendisini bulabilmeye çabalayışını anlatan derin bir lise filmi.


Benzer yazılar

Travmalarımızı yakınlarımıza anlatmak iyi geliyor.

Travmatik bir deneyim bizi içimize kapanmaya itse de, sevdiklerimize tutunmak bize iyi geliyor ve yaralarımızı sarabiliyor. Nasıl mı?

Sağlıklı bağlar travmaları atlatmamıza yardımcı oluyor!

Sığınabileceğimiz birilerinin varlığı, yaşadığımız travmalarla ilgili kendimizi daha iyi hissetmemize olanak sağlıyor. Peki nasıl?

Yalnızlığın Algılanması

Kalabalıklar içinde de yalnız olabilir miyiz? Araştırmalara göre, yalnızlıktan sosyal ve bilişsel becerilerimiz de etkilenebiliyor.

İş Yerinde Yalnız Hissetmenin Etkileri

İş yerinde yalnız hissediyor olmanız hem zihninize hem de performansınıza kötü gelebilir. İhtiyacınız olan şey ise duygusal destek!

Filmler İlişkilere Bakış Açımızı Nasıl Etkiliyor?

Hep o filmlerde gördüğümüz, partnerlerin birbirleri için türlü fedakarlıklar yaptıkları aşklar... Gerçek hayatta bir karşılıkları var mı?

İleri Yaşta Sosyal Ağlar ve Yaş Ayrımcılığı

Yaşın ilerlemesi sosyalliğin azalması anlamına mı gelmeli? Araştırmalar yaşlılıkla birlikte sosyal dışlanmanın artığını gösteriyor.

Sosyal Dışlanma Nedir ve Bireyleri Nasıl Etkiler?

Atalarımızdan beri bir çevreye ait olma ihtiyacı içerisindeyiz. Ya etrafımızdakiler bizi yok sayarsa ve sosyal dışlanmaya maruz kalırsak?

Ayrılık Sonrası Kişisel Gelişim

Ayrılığın getirdiği hislerle nasıl başa çıkacağım? Kendimize şefkat göstermek bu acıyla baş edebilmemize yardımcı oluyor. İşte daha fazlası!

Herkes Aynı Yalnızlığı Mı Yaşar?

Yalnızlık; duygusal, sosyal veya kolektif olabilir. Yaşadığımız yalnızlığı tanımlayabilirsek bu duruma son vermek kolaylaşabilir.

Fırsatları kaçırma korkusunun altında neler yatıyor?

Başkalarının ne yaptığını sürekli bilmeyi istiyor ve siz olmadan iyi vakit geçirmelerinden hoşlanmıyor musunuz? Fırsatları kaçırma korkunuz olabilir.

Yalnızların Parti Rehberi

Yanaklarınızın kızarmasının, birer içki içmenin ve mekanı erken terk etmemenin sizi daha çekici kılacağını biliyor muydunuz?

Dizilerle kurduğumuz bağ ne anlama geliyor?

Hiç sevdiğiniz bir dizi karakteri öldüğünde hıçkıra hıçkıra ağladınız mı? Bu onlarla bağ kurduğunuzu gösterir. Peki neden bağ kurarız?

Çocukluk travmasının olası etkileri nelerdir?

Çocuklukta yaşanan travmalar, bizi hayatımız boyunca takip edebiliyor. Hatta yaşadıklarımızın detaylarını hatırlamasak bile.

Kısa Süreli Ayrılıklar Bizi Nasıl Etkiliyor?

Çiftlerin partnerlerinden kısa süreli de olsa ayrı kalmaları birçok psikolojik ve fizyolojik değişim yaşamalarına sebep oluyor.

Partnerle Karantinada Olmak

Pandemi aslında hayal olan şeyi bazılarımız için mümkün kıldı: Partnerimizle günlerce evde kalıp dışarı çıkmamak. Peki şimdi ne olacak?

Travmatik Bağlanma Nedir?

Bu yazımızda, bireylerde travmatik etkiler yaratabilen bağlanma süreçlerinden ve kişilerin bu ilişkilerden neden çıkamadığını anlatıyoruz.

Yalnız kalma isteğiniz nereden geliyor?

Kimi zaman telefonların hiçbirine dönmemek, kendimizi kimseler olmadan doğaya bırakmak isteriz. Peki bu isteğin kaynağı nedir?

Yalnız kalma korkusu standartlarımızı düşürüyor mu?

Sırf yalnız kalmaktan korktuğunuz için romantik bir ilişkiye başladığınız oldu mu? Belki de bu konuda yalnız değilsinizdir!

İyileşmemiş travma kendini nasıl gösterir?

Travmalar günlük hayatımızda ya da kurduğumuz ilişkilerde kendini farklı şekillerde gösterebiliyor. Peki nedir bu göstergeler?

Çocuk İstismarı - Yanlış Bilinenler

Çocukların istismara maruz kaldıkları nasıl anlaşılır? Çocuğun bu duruma ve onu taciz eden kişiye tepkisi ne olur? İşte yanlış bilinenler!

Çocuklukta travma yaşamanın bazı göstergeleri

Çocukluk travmaları sadece istismardan kaynaklı olmuyor. Çocuklara yapılanlar kadar onlara verilmeyen, yapılmayanlar da etkili oluyor.

Çocuklarda Psikolojik Esneklik

Çocuklukta yaşadığımız travmalar bizi geri dönülmez şekilde etkiler ve asla toparlanamaz mıyız? Psikolojik esneklik sayesinde cevap hayır!

Yüzleşme, Kabullenme ve Değişim - Sound of Metal

Kimi zaman yüzleşmek, bizi dibe batıran koşulların içerisinden çıkmaktan çok daha zordur. Sound of Metal filmi tam da bu konuya değiniyor.

İş Hayatında Toksik İlişkiler - The Assistant Filmi

İş hayatı toksik ilişkiler barındırabiliyor ve bu ilişkiler bize kendimizi sorgulatabiliyor.

Bize İlişkilerimizi Düşündüren 4 Kısa Film

Kendimizle yüzleşmek ve kendimizi daha iyi tanımak için bir fırsat niteliğinde olan 4 kısa filmi yakından inceliyoruz. Keyifli okumalar!

Farklı Ebeveyn Türlerini Gördüğümüz 3 Film

Ebeveynlerimizle ilişkimiz hayat boyu yakamıza yapışıyor. Bu ilişkilerin bizi nasıl etkilediğine dayanan filmlere dair yolculuğa çıkıyoruz.

Porto - Aşkın Büyüsü

İlk görüşte aşka inanır mısınız? Yoksa insanlar birbirini tanıdıkça mı aşık olurlar? Buyrun Porto- Aşkın Büyüsü filmi incelememize!

Unutmak ve Hatırlamak Arasında Kalmış Bir Hikaye: Hiroşima Sevgilim

Travmatik deneyimler yıllar geçtikten sonra dahi etkisini korumaya devam ediyor. Hiroşima Sevgilim filmi bu durumu açıkça gösteriyor!

Gençleri Merkezine Alan 3 Film

Gençlikten yetişkinliğe geçişteki o bitmek bilmeyen, sancılı süreç... Bu süreci merkezine alan filmleri inceledik. Keyifli okumalar!

Saplantılı ve Depresif Bir Karakter: Miles - Sideways Film Analizi

Kaygılı bağlanma stiline sahip bir kişinin yaşadığı ayrılık sonrası hayatına odaklanan bu filmi inceledik. Keyifli okumalar!

LGBTİ+ Bireyleri Konu Edinen Filmler

Onur ayına özel keyifle izlediğimiz LGBTİ+ bireyleri konu edinen filmleri derledik. Onur ayımız kutlu olsun! Keyifli okumalar.

Size ve Çevrenize Mutluluk Bulaştıracak Filmler

Hepimizin kimi zaman hayattan bir miktar uzaklaşarak bolca kahkaha atmaya ihtiyacı oluyor. Bu liste de o anların adeta bir kurtarıcısı!

Sinemada Kadın Dayanışması: Thelma & Louise

Feminist ögelerin güçlü bir şekilde yansıtıldığı, kız kardeşliğe dayanan Thelma & Louise filmini inceledik. Keyifli okumalar!

Hollywood Klasikleri ile Bağlanmanın Aşamaları

Bağlanmanın oluşumunu gösteren dört aşamaya yakından tanıklık edebileceğiniz, Hollywood'un klasikleşmiş yapıtlarını sizin için derledik.

İçinizi Isıtacak Dostluk Temalı Filmler

Beyaz perde yıllarca dostluk ilişkilerine ev sahipliği yapmıştır. Biz de sizler için izlenmeniz gereken dostluk temalı filmleri listeledik.

Bağımlılığı Konu Alan Filmler

Aşk fizyolojik açıdan bir bağımlılık... Peki ya gerçek bağımlılık? Bu yazımızda konuya ışık tutan filmleri inceliyoruz.

Aşkı Anlatan 8 Kısa Animasyon

Bu yazıda sizler için yemek molalarında izleyebileceğiniz aşkı konu alan sekiz kısa animasyonu derledik. şimdiden keyifli seyirler!

Hüzünlü Bir Son: Ayrılık Filmleri

Ayrılık çoğumuza tanıdık gelen bir durum olsa da her ayrılık kendine özgü hikayeler barındırıyor. İşte bu hikayelerden bazıları…

İzleyenlere Çocukluk Aşkını Hatırlatacak 5 Film

İşte o günlüğünüze yazdığınız, belki de yaz akşamlarında eve çağrılıncaya kadar koşturduğunuz ilk aşkınızı sizlere hatırlatacak beş film!

şehir Hayatındaki Yalnızlık Üzerine - Aylak Adam

Romanın başkarakteri C. hızla akıp giden zamanın ve çeşitli işlere koşturan kalabalıkların arasında yapayalnızdır. İşte Aylak Adam!

Doğal Afet Sonrası Kaygı

Bir doğal afet meydana geldikten sonra ne tür kaygılar duyarız?

Doğal Afet Sonrası Çocuklarla İletişim

Doğal afetler çocuklar için anlamlandıramadıkları bir deneyim olabiliyor. Peki bu konuyu ele alırken nelere dikkat etmeliyiz?

Kurgu Karakterlerle Kurduğumuz Bağ

Platform 9 √Ǭæ 'ten kalkmak üzere olan Hogwarts Express'in en arka vagonunda; Harry, Ron ve Hermonie sizi bekliyor desek buna inanmak ne kadar zor olur?

Herkes Gibi "Normal" Olamamak - C.R.A.Z.Y. Filmi

C.R.A.Z.Y., cinsel yönelimini keşfeden bir çocuğun ailesiyle olan ilişkisini anlatan, 1960'larda geçen bir büyüme hikayesi.

Travmatik Bir Çocukluğun Gölgesinde Yaşamak: Güz Sonatı

Güz Sonatı anne ile kızı arasındaki şefkat eksikliğini konu alıyor. Çocukluğunda göremediği sevgi Eva'nın bütün ilişkilerini etkiliyor.

Doğal Afetlerde Psikolojik İlk Yardım

Yaşanan doğal afet ya da travma gibi durumlar sonrası kendimize nasıl iyi gelebiliriz? Nasıl dayanıklı kalabiliriz?

Travmatik Olaylar Çocuklarla Nasıl Konuşulur?

Travmatik olayları çocuklarla direkt olarak konuşmanın ya da hiçbir şekilde konuşmamanın yıkıcı sonuçları olabiliyor.

Ekolojik Yas

Bir yandan çaresiziz, öte yandan da bitkilerin, hayvanların, ormanların yani kaybettiklerimizin ardından bir yas tutuyoruz. Peki nedir bu ekolojik yas?

Yabancılaşan İnsanı Anlatan Bir Roman: Yabancı

Albert Camus'nün Yabancı adlı eseri, insanın yaşadığımız çağda özüne ve çevresine yabancılaşmasını işleyen en önemli romanlardan biri.

Aşkın Farklı Türlerine Dair Bir Komedi - Crazy, Stupid, Love

Emma Stone, Ryan Gosling ve Steve Carrell'ın başrollerini paylaştığı film, aşka dair sorular sorduran bir romantik komedi.

Travmatik Bir Bağlanma İçerisinde Olabilir Misiniz?

Zaman zaman sağlıklı bir ilişkiyi travmatik bağlanmadan ayırt edemeyebiliyoruz. Peki bu ilişkilerin başlıca özellikleri neler?

Aşkın 6 Mil Derinliğinde Su Üstünde Kalmanın Çabası: Submarine

Bozuk bir aile yapısı içinde, ergenliğin getirdiği karakter bunalımıyla uğraşan Oliver, ebeveynlerinin evliliklerini kurtarmaya çalışıyor.

Çocukluk Çağı Travması

Çocuk tarafından deneyimlenen, hayatını tehdit eden olaylar çocukluk çağı travması olarak tanımlanıyor. Yazımızda bu travma türünü inceliyoruz!

Profesyonel İş Yaşamına Dair 3 Film

Profesyonel hayat hayatımızı yakından etkiliyor. İş yaşamındaki ilişkileri ve bu ilişkilerin psikolojik etkilerini konu alan 3 farklı film!

Yalnız Çocuklar

Çocuklar zaman zaman yalnız hissedebiliyor. Bu yazımızda çocukların kısa veya uzun süreli hissettikleri yalnızlık duygusunu işledik.

Kabul Edilmemişliğin Gölgesinde Bir Çocukluk: The 400 Blows

İlgisiz bir anne, baskıcı kurallarla çalışan öğretmenler arasında kaybolan ve kendine bir yer edinemeyen Antonie’nin hayatını ele alıyor.

İki Frida - Resim Önerisi

İki Frida adlı esere hiç yakından baktınız mı? Frida Kahlo çektiği ayrılık acısını, yalnızlık ve çaresizlik hislerini sanatıyla gösteriyor.

Terapiye Gitmeniz Gerektiğini Gösteren 9 İşaret

Terapiye gitmeli miyim? Ne zaman terapiye başlamalıyım? Bu soruları bazen hepimiz kendimize soruyoruz. Cevap bulmanıza yardımcı olacak işaretleri yazdık!

Tehlikeli Bir Alkol Deneyi: DRUK

Yaşamanın keyfini unutmuş orta yaş krizindeki dört öğretmenin içlerindeki coşkuyu bulmaya çalışma öyküsünü anlatan bir Danimarka filmi.

Travma Geçmişi Olan Ebeveynler

Yaşanan travmatik olaylar kişilerin davranışlarını doğrudan etkileyebiliyor. Peki, bu travmalar kişinin ebeveynliğini nasıl etkiliyor?

Ebeveynleşme Travması

Çocukken gereğinden fazla üstlenilen yükler, ebeveynleşmemize neden olunuyor ve travmatik etkiler bırakıyor. İşte 10 maddede ebeveynleştirme travması.

Karanlık Nostalji: Last Night in Soho

Film, 1960’lı yılların Londra’sında nostaljik bir rüyanın ardındaki zehirli dünyayı anlatıyor. Geçmişin travmaları bugünü nasıl etkiliyor?