Ergenlikte Kimlik Oluşumu ve Arkadaşlıklar

Begüm Yılmaz

Büşra Kösem

Ergenlikte Kimlik Oluşumu ve Arkadaşlıklar

Portret Jongen - Hans Versfelt

Çocukluktan yetişkinliğe geçilen dönemde kişiler, ebeveynlerinin çocukları olmaktan çıkıp kendileri bir birey olma yolculuğuna başlıyorlar. Bu yolculuktan ergenlik olarak söz edilebilir. Ergenlik döneminin yaşamın birçok döneminden farklı zorluklar içeriyor olması, kimliğin bu dönemde gelişmeye başladığı gerçeği üzerinden açıklanabiliyor. Kimliğin oluşumunun ergenlikte başlamasından, kimlik oluşumunu destekleyen bilişsel kapasitelerin ergenlikte gelişmeye başlaması sorumlu oluyor. Her ne kadar kimlik oluşumu ve kişisel gelişim insan gelişiminin birbirinden ayrı yönleri olsa da paralel süreçler olduğunu söyleyebiliriz.


Ebeveynlerin çocuklarının kimlik oluşumundaki etkisi dolaylı bir yoldan gerçekleşiyor. Bu süreçte yaşça büyük kardeşlerin kimlik oluşumunu nasıl değerlendirdiği ve nasıl tecrübe ettiği de kişinin deneyimini etkileyebiliyor. Fakat süreci en çok etkileyen ilişki akran ilişkileri oluyor. Bu dönemde arkadaşlarla yaşanan tartışmalar, uyumsuz ve gerileyen kimlik gelişimine işaret edebiliyor. Arkadaşlardan alınan geri bildirimler, bu geri bildirimler ve kişinin kendini algılama şeklinin uyuşmaması durumunda daha önemli bir hal alıyor. Eğer kişi, kendisinin göze çarpan bir yönü hakkında uyumsuz veya aykırı bulduğu yorumla karşılaşır ve bunu reddederse sonucunda istemsiz bir şekilde kimlik dengesizliğine yol açabiliyor. Öte yandan, karşılaşılan aykırı yorum pek de göze çarpan bir yön hakkında değilse bu durumun koruyucu bir rol üstlenebildiği ve kimlik dengesini teşvik ettiği söyleniyor.

Ergenlik hem ergenler hem de çevrelerindeki insanlar için oldukça kafa karıştırıcı bir dönem olabiliyor. Duygusal gelgitlerin yoğun olduğu bu dönemi fırtınada batmamaya çalışan bir gemiye benzetebiliriz. Ergenliğin getirdiği zorlu duygusal şartlar, aslında endişe için yerleşebileceği kusursuz bir zemin hazırlıyor. Peki, ergenleri endişelendiren temel konular neler?

  1. Arkadaşlık
Ergenlik döneminde bireyler, kendilerine ve sosyal konumlarına fazlaca odaklanabiliyorlar. Bu dönemde ergenler bir kimlik inşası sürecine giriyorlar. Oluşturdukları kimlikleriyle kabul görüp görmemeleri ise kendilerine olan saygılarını doğrudan etkiliyor. Yaşamın bu döneminde aile biraz daha geri planda kalıyor. Ergenlerin sosyal hayatlarının odağını arkadaşları ve/veya romantik olarak ilişkilendikleri kişiler oluşturuyor.

  1. Akran Baskısı ve Akranların Düşünceleri
Ergenlik dönemini sosyal açıdan bir hayatta kalma mücadelesine benzetebiliriz. Kabul görmek adına sağlamaları gereken belli şartlar bulunan ergenler, sosyal çevrelerinde var olabilmek için hem kendileriyle hem de başka ergenlerle yarışmak durumunda oluyorlar. Bu dönemde yapılmaması tavsiye edilen (sigara içmek, alkol tüketmek, okul kurallarına karşı çıkmak gibi) bazı davranışları sergileyen kişilerin popülaritesi artıyor. Bu durum "özenme" diye adlandırılan fakat aslında kabul görme isteğini yansıtan davranışlara yol açıyor.

  1. Görünüş
Bedenlerinin kontrolleri dışında hızla değişiyor olması bazı ergenleri bedenlerinden uzaklaştırabiliyor. Bu dönemde ergenler, fark edilme ve görülme istekleri yüzünden nasıl gözüktükleri üzerine çok emek harcıyorlar. Bu nedenle aslında hormonal değişimin doğal bir sonucu olan akne gibi şeyler kusur olarak görülüyor ve ergenlerin beden algılarını oldukça etkiliyor.

Ergenlik Döneminde Kurulan Arkadaşlıklar Bizi Nasıl Etkiliyor?

Ergenlik dönemi psikolojik, sosyal ve fiziksel birçok değişimi de beraberinde getiriyor. Bu değişimler haliyle ilişkilere de yansıyor. Özellikle ergenlik döneminde arkadaşlığın vurgusu yakınlık üzerinden yapılıyor. İlişkiyle birlikte kurulan bu yakınlık; ergenlerin kimlik algısını, başkalarının isteklerine karşı olan duyarlılığını ve karşılıklı bir ilişki sürdürme becerilerini destekler nitelikte gelişiyor. Ancak sağlıksız ya da yetersiz iletişim, saygısız ya da güvensiz davranışlarla birlikte gelen birbirini suçlama hali veya birbirine yeterince ilgi göstermeme gibi nedenler ergenlerin arkadaşlıklarını tehdit eder hale gelebiliyorlar.

Ergenlik döneminde kurulan arkadaşlıklar, ergenlerin sosyal uyum becerilerini ve kişisel yeterliliklerini geliştirirken, kimlik gelişimlerine de yardımcı oluyor. Bu dönemde arkadaşlarımız çoğunlukla bağlanma figürlerimiz, sırdaşlarımız ve boş zamanlarda vakit geçireceğimiz partnerlerimiz oluyorlar. Yapılan araştırmalar, ergenlik dönemi arkadaşlıklarının bizi gelecekte yaşayacağımız romantik ilişkilere de hazırladığını gösteriyor. Araştırmalara göre, çocukluk ve özellikle de ergenlik döneminde sağlıklı ve kaliteli arkadaşlık ilişkileri kuran bireyler gelecekte daha sağlıklı oluyorlar. Görüldüğü üzere, her dönemde olduğu gibi ergenlik döneminde de arkadaşlarımızın hayatımızdaki yeri oldukça önemli. Bu dönemde arkadaşlarımız kişisel ve sosyal gelişimimize yarar sağladıkları gibi hayatımıza eşlik eden önemli destek kaynakları da oluyorlar.

[1] Arnold, M. E. (2017). Supporting adolescent exploration and Commitment: Identity formation, thriving, and positive youth development. Journal of Youth Development, 12(4), 1-15.
[2] (n.d.). The Things Teenagers Worry About. Retrieved from: https://motherofteenagers.com/the-things-teenagers-worry-about/
[3] Ömeroğlu, A. (2019). Arkadaşların Hayatımızdaki Rolü Zamanla Nasıl Değişiyor? - Ergenlik Döneminde Arkadaşlık. Yakın İlişkiler. Retrieved from: http://www.yakiniliskiler.com/blog_post.php?entry_number=2003

Benzer yazılar

Sosyal Destek Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Bizi önemseyen, başımıza kötü bir şey geldiğinde sığınabileceğimiz insanların, hatta tek bir insanın dahi olması bize iyi geliyor!

Kadın ve Erkekler Sadece Arkadaş Olabilirler Mi?

Daha önce hiç partnerinizin farklı cinsten bir yakın arkadaşını kıskanıp yalnızca arkadaş olamayacaklarını düşündünüz mü? Yalnız değilsiniz!

İçini Açmak ve Yakınlık

Karşımızdaki kişiye kendimizi açmak her zaman çok kolay olmuyor. Bunu başarmanın ilişkilerimize olan katkısını ise göz ardı etmemek lazım!

Sosyal Medya İlişkilerimizi Nasıl Etkiliyor?

İnternet ve Sosyal Medya: Her şeye ve herkese bir "tık" uzakta olmak bizi nasıl etkiliyor? Yanıtları yazımızda bulabilirsiniz!

Dedikodu yapmak insanları yakınlaştırıyor.

Siz de bir fincan kahvenin yanında arkadaşlarınızla dedikodu yapmayı sevenlerden misiniz? Peki dedikodu yapmanın bize bir faydası var mı?

Aynı deneyimi paylaşmak bizi nasıl etkiliyor?

Bazen kendimizi bir yabancıyla ortak bir deneyimin içinde buluyoruz. Peki bir yabancıyla aynı deneyimi paylaşmak bize nasıl hissettirir?

Duygusal buradalık ne demek?

Bazı insanlar ortama girdiği anda ya tadımız kaçar ya da keyfimiz yerine gelir. Bu durumu bilimsel bir şekilde açıklamak mümkün mü?

Modumuz kiminle zaman geçirmek istediğimizi etkiliyor.

Mutsuzken mi sevdiklerinize koşarsınız, yoksa fazlasıyla güzel bir haber aldığınızda mı? Belki de kime koştuğunuzu modunuz belirliyordur!

Ergenlik Döneminde İlişkiler

Hepimizin hatırlamaktan genellikle kaçındığı ergenlik yılları... Ergenlik döneminde nasıl ilişkileniyor, bu ilişkilerden neler öğreniyoruz?

İş Yerindeki Potansiyel Arkadaşlar Çalışan Bağlılığını ve Tatminini Nasıl Etkiliyor?

Sosyallikten uzak işler 21. yüzyılda artık pek de tercih edilmiyor. Çünkü çalışan bağlılığı ve memnuniyeti bundan etkileniyor.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun Sosyal İlişkilere Etkisi

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, hayatımızın her alanını olduğu gibi sosyal ilişkilerimizi de etkiliyor. Peki nasıl?

Evrimsel Bakış Açısıyla Arkadaşlık

Arkadaşlarımız seçtiğimiz kardeşlerimiz olabiliyorsa ne mutlu bize! Bu yazımızda arkadaş edinmeyi ve arkadaşlık sürdürmeyi inceliyoruz.

Eski Sevgiliyle Arkadaş Kalmanın Yeni İlişkiye Etkisi

Neden eski sevgilimizle arkadaş kalırız? Eski sevgiliden yeni arkadaş olur mu? Altında yatan motivasyonları bu yazımızda inceledik.

Kadınların Arkadaşlığı

Kadınların yakın arkadaşlığına kız kardeşlik denmesinin bir sebebi var! Kadınların dostluklarının olumlu yönleri bu yazımızda.

Arkadaşlıklarımız Neden ve Nasıl Biter?

Arkadaşlıklar ömürlük olduğu gibi zaman içinde de bitebiliyor. Peki arkadaşlıkların son bulmasının altında neler yatıyor?

Arkadaşlar Ne İçindir?

Derdimizde, sevincimizde yanımızda olan arkadaşlarımızın değerinin her zaman farkında mıyız? Arkadaşlarımızın bize kattıkları bu yazımızda.

Arkadaşlık Nasıl Kurulur?

Kolayca arkadaş edinenlerden misiniz yoksa yeni bir ortamda daha çekimser kalanlardan mı? Peki her iki durumda da, nasıl arkadaş edineceğiz?

Akran Zorbalığı Nedir, Nelere Sebep Olabilir?

Akran zorbalığı çocukların gelişiminde büyük rol oynuyor. Peki akran zorbalığa maruz kalmanın kısa ve uzun vadedeki etkileri neler oluyor?

Arkadaşlıklar Zamanla Nasıl Değişiyor?

Çoğu zaman göz ardı etsek de arkadaşlar hayatımızda büyük bir yere sahip. Peki arkadaşlarımızın bize sağladığı faydalar neler?

Ergenlik Döneminde Arkadaşlık

Ergenlik dönemi birçok kişinin hayatında zorlayıcı bir dönem olabiliyor. Değişen benliğimiz ile arkadaşlıklarımız da değişiyor mu?

Ergenlik Dönemi Depresyonu ve Romantik İlişkiler

Depresyonu tetikleyen etkenlerin başında yakın ilişkilerimiz geliyor. Erken ergenlik döneminde yaşanan sosyal problemler, depresyon için kuvvetli bir temel oluşturuyor.

Neden Friendzone'a Düşüyoruz?

Seni seviyorum! Ama arkadaş olarak. Sevgili miyiz, arkadaş mı, aralarında sıkışık kaldık mı? Friendzone kavramının detayları bu yazımızda.

Cezalandırılmadan kaçan ergenler daha çok sır saklıyor.

Ergenlerin ebeveynlerinden sır saklamalarının başlıca nedenleri cezalandırılmaktan kaçmak ve ebeveynleriyle olan ilişkilerini korumak oluyor.

Koronavirüs Krizi Bizi Nasıl Etkiliyor?

Tehdit ne kadar bilinmezse o kadar korkutucu, koronavirüs için de durum böyle. Önlem adına yapılan sosyal izolasyon bizi nasıl etkiliyor?

Hayali arkadaşlar çocukların yaratıcılığını artırıyor.

Çocukken hiç hayali bir arkadaşınız oldu mu? Peki ya aileniz bundan endişeli miydi? Gelin hayali arkadaşlıkları inceleyelim.

Partneriniz arkadaşlarınızı da kıskanıyor olabilir mi?

Ne zaman arkadaşlarınızla buluşsanız partnerinizle aranızın bozulduğunu hissediyor musunuz? Bunun kıskançlıkla bir ilgisi olabilir mi?

Koronavirüsünün sebep olduğu endişeyi nasıl azaltabiliriz?

Koronavirüsü belirsizliklerle birlikte yüksek seviyede endişeyi de beraberinde getirdi. Peki bu endişe haliyle nasıl baş ederiz?

Hayatı paylaşmak için engel yok!

Fiziksel ya da zihinsel engellerimiz, bağ kurmak için birer engel oluşturmuyor. Çünkü hayatı paylaşmanın önünde bir engel yok!

Kaygı Hissettiğimizde Verdiğimiz 14 Olası Tepki

Hepimizin zaman zaman kendini kaygılı hissettiği oluyor. Peki kaygılı olduğunuzu verdiğiniz tepkilerden anlayabilir misiniz?

Arkadaşlar arasında cinsel çekim olabilir mi?

Daha önce hiç yakın bir arkadaşınıza karşı cinsel çekim hissettiğiniz oldu mu? Ya da bir gün onu bambaşka bir şekilde görmeye başladığınız?

Arkadaşlarımız partner bulmakta etkili oluyor mu?

Partnerinizle nasıl tanıştınız? Tesadüfen mi yoksa arkadaş aracılığıyla mı? Çalışmalara göre, arkadaşlar bu konuda yardımcı olabiliyor!

Ayrılıkla başa çıkmak için kendinizi yeniden inşa edin!

Bir ilişkinin bitişinini ardından nasıl toparlanırız? Belki de kimliğimizi yeniden inşa etmek bir çözümdür. Peki bunu nasıl başarırız?

Birlikte geçirilen zamanın kalitesi daha önemli oluyor.

Arkadaş edinmek için birlikte geçirilen zaman mı daha önemli, bu ortak zamanın nasıl kullanıldığı mı? Bir arkadaş edinmek için kaç saat gerekli?

Çocukluk arkadaşlarımız sağlığımıza iyi geliyor.

Çocukken kurduğumuz arkadaşlıkların bize nasıl bir etkisi oluyor? Sadece güzel bir anı olarak mı kalıyorlar yoksa başka olumlu etkileri de var mı?

İlk görüşte aşk mı, arkadaşlıktan doğan aşk mı?

İlk görüşte aşık olduğunuz biriyle mi olmak isterdiniz, yoksa uzun süreli arkadaşlığın sonunda kurulan beraberlik mi sizi daha mutlu ederdi?

İlk Arkadaşlıklar ve Ebeveynlerin Erken Akran İlişkilerine Etkileri

Arkadaşlık, çocuklar için farklı anlamlar içeriyor. Ebeveynleriyle geliştirdikleri oyun oynama becerileri ise arkadaşlıklarını etkiliyor!

Çocuklarda Adım Adım Arkadaşlık

Hayatın farklı dönemlerinde değişen arkadaşlık ilişkileri, gelişerek varlığını sürdürmeye devam ediyor. İşte adım adım arkadaşlık evreleri!

Çocuğunuza Sağlıklı Sınırları Nasıl Öğretebilirsiniz?

Çocukların bireyselleşmesi için ebeveynlerin onlara sınırlarını korumayı öğretmesi çok önemli. Peki nasıl sorusunun cevabı ise yazımızda!

Hamilelikte Bilinçli Farkındalık

Bilinçli farkındalık, hamile kadınların yaşadığı stresi azaltarak daha kolay bir süreç geçirmesine olanak sağlayabiliyor. Peki nasıl?

Çocukların İnternet Güvenliği

Çocuğunuz bilgisayar başındayken neler yaptığı sizin için bir endişe konusu mu? Peki bu konudaki güvenliğini nasıl sağlarsınız?

Ergenlik Döneminde Yeme Bozuklukları ve Beden Algısı

Ergenlik dönemi, genellikle yeme bozukluklarının gelişmeye başladığı bir dönem... Peki neden bu yaşlarda yeme bozukluğu gelişiyor?

şarkılarla Arkadaşlık

"Can dostum" diyerek sarılabileceğiniz kim var hayatta? İşte tam olarak o kişiye göndermelik şarkılar ve hikayeleri yazımızda!

Gençleri Merkezine Alan 3 Film

Gençlikten yetişkinliğe geçişteki o bitmek bilmeyen, sancılı süreç... Bu süreci merkezine alan filmleri inceledik. Keyifli okumalar!

Saplantılı ve Depresif Bir Karakter: Miles - Sideways Film Analizi

Kaygılı bağlanma stiline sahip bir kişinin yaşadığı ayrılık sonrası hayatına odaklanan bu filmi inceledik. Keyifli okumalar!

İçinizi Isıtacak Dostluk Temalı Filmler

Beyaz perde yıllarca dostluk ilişkilerine ev sahipliği yapmıştır. Biz de sizler için izlenmeniz gereken dostluk temalı filmleri listeledik.

Dostluk Temalı Romanlar - 2

Montaigne, dostluğun kolları birbirimizi dünyanın bir ucundan diğerine kucaklayabilecek kadar uzundur, derdi. İşte dostluk temalı iki roman!

Dostluk Temalı Romanlar - 1

Dostluklar yaşamlarımızda olduğu gibi edebiyatta da önemli bir yere sahip. Bu yazımızda sizler için dostluk temalı dört romanı tanıtıyoruz.

Çocukların Arkadaşlık İlişkilerini Güçlendirecek 5 Kitap

Yeni arkadaşlıklar kurmaya cesaret etmek, çocuklar için zorlayıcı olabilir. Bu konuda çocuğunuza yardımcı olabilecek kitapları derledik!

Çocukluk Çağının Korkulu Rüyası: Zorbalık

Zorbalığa uğramak çocuklarda travmatik izler bırakabiliyor. Peki çocuğunuzun zorbalığa uğradığını nasıl anlayabilirsiniz?

Ergenlerde Duygusal Zeka

Ergenlik döneminin bir parçası olan duygusal gelişim ile ilgili bu yazımızda duygusal zekaya değiniyoruz!

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Arkadaşlık ilişkilerini Etkiliyor mu?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan çocuğunuzun arkadaşlık ilişkilerinde sorunlar yaşadığını mı düşünüyorsunuz? Buyrun yazımıza!

İlişkinde Kaygı Mı Duyuyorsun?

Arkadaşları beni sevecek mi? Onu çok mu bunalttım? Kaygılı biriyseniz bu düşüncelere yabancı değilsiniz. Gelin bunları yakından inceleyelim!

Sosyal Kaygının Arkadaşlık Kurmadaki Rolü

Sosyal kaygı, çocukların arkadaşlık kurmalarında etkin rol oynuyor. Reddedilme korkusu, sosyal kaygıya sahip çocuklarda strese ve sosyal kaçınmaya sebep oluyor.

Cinsel Kimliğini Açıklamak

"Kuir" ne demek? Cinsel kimlik ve cinsel yönelimin farkı nedir? Cinsel kimliği açıklama süreci nasıl oluyor? Hepsinin yanıtı yazımızda!

Arkadaş canlısı insanların yanında daha mı dışa dönük oluruz?

Çevremizde dışa dönük insanların bulunması bizim de daha dışa dönük olmamıza sebep olabiliyor.

Entrika, Yalan ve Komplo: Gizli Kimlik Kutu Oyunları

Gizli kimlik kutu oyunları arkadaşlarınızı kandırmak ve onların yalan söyleme becerilerini ölçmek için harika bir fırsat!

Çocuklarda En Yakın Arkadaş Kavramı

Çocukların en yakın arkadaşlarının olması gerekli mi? En yakın arkadaşı olmayan çocuklar hayata daha mı dezavantajlı başlıyorlar? Cevaplar yazımızda!

Ergenlik Döneminde Akademik Başarı

Ergenlik döneminde akademik başarıyı etkileyen birçok faktör bulunuyor. Peki ergenlik döneminde kimler okulda daha başarılı oluyor?

Neden arkadaşlıklarımızı sona erdiririz?

Her ilişki bir gün bitme riski taşıdığı gibi arkadaşlık ilişkilerimiz de bir gün bitebilir. Peki bir arkadaşlığın bitmesindeki ana sebepler neler olabilir?

Yalnız Çocuklar

Çocuklar zaman zaman yalnız hissedebiliyor. Bu yazımızda çocukların kısa veya uzun süreli hissettikleri yalnızlık duygusunu işledik.

Arkadaş Ayrılığı: Friends That Break Your Heart

İngiliz sanatçı Blake yeni albümünde müzikte çok sık görmediğimiz bir tema olan arkadaşlık ilişkilerindeki ayrılıkları ele alıyor.

Ergenlikte Spor Yapmanın Mental Sağlığa Etkileri

Ergenlik döneminde spor yapmak kişileri mental açıdan nasıl etkiliyor? Kız çocukları depresyona daha mı meyilli?

Regl Nedir?

Regl olmak ayıp ya da gizlenecek bir durum değil. Peki regl çocuklarla nasıl konuşulmalı?

Utangaç Çocukların Arkadaş Edinmesi

Utangaç çocuklar, arkadaş edinmek konusunda sorun yaşayabiliyor. Peki ebeveynler çocuklarına bu konuda nasıl yardımcı olabilirler?

İlk Aşk veya İlk Nefret: Babalar Ve Kızları

Kız çocuklarının babalarıyla kurdukları ilişkinin partner seçimlerine, vücut algılarına ve cinselliklerine yansımalarını inceliyoruz.

3-5 Yaş Arası Çocuklarda Sosyo-Duygusal Gelişim

3-5 yaşları arasında çocuğunuzda bağımsızlık, arkadaşlık, farkındalık gibi birçok farklı alanda değişim yaşanır. Bu süreçte neler yaşandığını inceleyelim.

Bize İyi Gelmeyen 12 Düşünce

Mantıklı ve tutarlı olmak, hata yapmamak, herkes için her zaman uygun olmak… Kendimizden beklentilerimiz neler ve ne kadar gerçekçiler?

Mutsuz Arkadaşlıklardan Neden Kopamıyoruz?

Arkadaşlıklarımız bize her zaman iyi gelmeyebiliyor. Ama yine de onlardan kopmakta zorlanıyoruz. Bunun sebeplerini sizin için inceledik.