Sevdiklerini Kaybetme Korkusu ve Ölümle Başa Çıkabilme

Elif Topatan

İdil Salih

Sevdiklerini Kaybetme Korkusu ve Ölümle Başa Çıkabilme

Bridge to Eternity - Michael Lang (2012)

Her birimiz ölümün hayatın kaçınılmaz bir parçası olduğunu her ne kadar bilsek de ölüm hala en çok korku duyduğumuz durumlardan biri. Kişinin hissettiği ölüm korkusu birçok faktörden etkilenebiliyor: Dini inanç, tehlikeli durumlar yaşamak, fiziksel sağlık ve bağlanma stili gibi. Çocukluğumuzdan bu yana aslında birçok fiziksel acı çekiyor ve hayatımızda olan kişilerin çektikleri acılara da tanıklık ediyoruz. Hep kaçtığımız o acının çok daha fazlasını ölürken yaşayacağımıza inanıyoruz. Fakat aslında ölümden dolayı yaşanacak olan fiziksel acının, hastalıklarda hissedilenden daha fazla olacağına inanmamız için bir sebep bulunmuyor.


Öte yandan biyolojik açıdan ölüm, bilincin işlevinin artık sonlanması anlamına geliyor. Aslında kişi ölümden sonra tıpkı doğmadan önceki hali gibi sonsuza kadar var olmama durumuna geri dönüyor. Bilincin olmamasının ise anestezi etkisindeyken hissedilen duyguyla aynı etkileri yaratacağı düşünülüyor.

Kısacası ölümün bilinmezlik içeriyor olması ve yaşatacağı fiziksel acının fazla olacağı varsayımı ölüm korkusunu oluşturuyor ve/veya bu korkunun artmasına sebep oluyor. Ölüm korkusunu azaltmak için yapabileceğiniz birkaç şey bulunuyor:

  • Ölüm hakkında konuşmaktan kaçmayın ve bu konuyu yok saymayın. Bizi rahatsız eden konuları görmezden gelmeye meyilli olabiliyoruz. Fakat bu davranış kafamızdaki düşüncelerin daha da belirgin ve baskın hale gelmelerine sebep oluyor. Bu yüzden hissettiğiniz duygudan kaçmak yerine onu anlamlandırmaya çalışın.
  • Hayattaki amaçlarınızı keşfetmeye çalışın. Eğer kişi kendisinin hayatta güçlü bir yeri olduğunu hissederse ölüme de hayatın bir parçası olarak bakabiliyor. İlk olarak kendi değerlerinizi ve kararlarınızı etkileyen düşünceleri anlamlandırın. Böylelikle amaçlarınızı daha net bir şekilde oluşturabilir ve onların farkına daha iyi varabilirsiniz.
Ölümden sadece bizim başımıza gelecek diye korku duymuyoruz elbette. Sevdiğimiz kişileri kaybedecek olma düşüncesi de bu korkuya sebep olabiliyor. Aslında sevdiklerini kaybetme korkusu terk edilme korkusuyla eşdeğer olarak görülüyor. Çocuklukta arkadaşlarla ve ebeveynlerle kurulan ilişkiler veya daha önce sevilen birinin kaybını deneyimlemiş olmak da bu korkuyu etkiliyor. Yaşanan kayıpların ardından kişinin yeni duruma alışması bir hayli zor olabiliyor ve zaman alabiliyor. Kişinin aynı şeyleri tekrar yaşamak istememesi de ölüm korkusunu güçlendirebiliyor. Sürekli olarak geçmiş deneyimler üzerine düşünmek kaygı seviyemizi artırabiliyor. Fakat bu düşünceleri bir kenara bırakmak ve sevdiklerimizle geçirdiğimiz anların tadını çıkarmaya çalışmak ölüm korkusunu azaltıyor.

Bazen de kaçınılmaz olarak korkusunu çektiğimiz veya hiç beklemediğimiz bir anda sevdiğimiz birinin kaybıyla yüzleşmek zorunda kalabiliyoruz. İnsanların ölüme verdiği tepkiler çok kişisel olsa da çalışmalar birçok kişinin sosyal destek ve sağlıklı alışkanlıkları sayesinde bu durumu belirli bir zaman içinde aştıklarını gösteriyor. Sizin için yas sürecini atlatmanıza yardımcı olabilecek önerileri derledik:

  1. Sevdiğiniz kişiyi kaybetmenin size neler hissettirdiğine dair çevrenizdeki kişilerle konuşun. Çevrenizdeki insanlardan kaçınmak zamanla izole olmanıza ve alabileceğiniz sosyal desteği alamamanıza sebep olabilir.
  2. Duygularınızı kabul edin. Birçok farklı duyguyu aynı anda hissediyor olabilirsiniz: üzüntü, kızgınlık ve hatta bıkkınlık. Tüm bu hislerin normal olduğunu bilin, ancak eğer kendinizi bu hislerin içinde kayboluyor gibi hissediyorsanız bir profesyonelden destek almanızı öneririz.
  3. Kendinize iyi bakmaya çalışın. Sağlıklı yiyecekler, düzenli fiziksel aktivite ruh sağlığına son derece iyi geliyor.
  4. Çevrenizde sizinle ortak acı yaşayan kişilerle zaman geçirin. Birlikte kaybettiğiniz kişinin güzel anılarını yad edin, en sevdiği şarkıları dinleyin. Kaybettiğiniz kişiyi yaşatırken birbirinize destek olun.
Sevdiğimiz birinin kaybıyla yüzleşmek hayatta belki de en zor anlardan biri. Bu kişi özellikle aileden birisi ya da partner ise duyulan acı çok daha büyük olabiliyor. Yaşanan şok ve kafa karışıklığı sebebiyle derin bir üzüntü yaşanıyor. Hissedilen acı seviyesi zamanla azalsa da bu süreci sağlıklı atlatmak için aslında yaşanan kaybın yasını tutabilmek gerekiyor.

Sevdiğiniz birinin kaybının ardından size biraz olsun iyi gelebilecek şeyleri listeledik. Sevdikleriniz hala hayattayken onlarla geçirdiğiniz anların keyfini çıkarmayı ve onlara olan minnettarlığınızı dile getirmeyi ihmal etmeyin.

[1] Wu, J. (2020). Why We Fear Death and How to Overcome It. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-savvy-psychologist/202009/why-we-fear-death-and-how-overcome-it
[2] Lewis, R. (2018). Facts to Calm Your Fear of Death and Dying. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/intl/blog/finding-purpose/201811/facts-calm-your-fear-death-and-dying
[3] Horne, C. (2020). How To Cope With The Fear Of Losing Someone You Love | Discover What to Do When You Have A Fear Of Losing Someone. Retrieved from https://www.betterhelp.com/advice/love/how-to-cope-with-the-fear-of-losing-someone-you-love/
[4] Grief: Coping with the loss of your loved one (Jan 1, 2020). American Psychological Association. https://www.apa.org/topics/grief

Benzer yazılar

Arkadaşlık İlişkilerinin Mutsuz Sonu: Arkadaş Ayrılığı

Bir zamanlar bizi bizden iyi bilen dostlarımız zamanla birçok sebeple hayatımızdan çıkabiliyor. Bu yazıda arkadaş ayrılıklarını ve ayrılık acısını inceledik!

Tuvalet Eğitimi Öncesinde Bilmeniz Gerekenler

Tuvalet eğitimi önemli olduğu kadar zor ve hassas bir süreç. Bu süreci sağlıklı yönetebilmek için öncesinde biraz bilgi edinmekte fayda var.

Ekolojik Yas

Bir yandan çaresiziz, öte yandan da bitkilerin, hayvanların, ormanların yani kaybettiklerimizin ardından bir yas tutuyoruz. Peki nedir bu ekolojik yas?

Hayatta Kalanın Hissettiği Suçluluk Duygusu

Geride kalan, "kurtulan"ın hissettiği duyguya hayatta kalanın hissettiği suçluluk deniyor. Peki bunu neden deneyimliyoruz?

İçini Açamamak: şarkılarla Kaçıngan Bağlanma

İnsanların %21'inin kaçıngan bağlanma türüne sahip olduğu düşünülüyor. Peki, bunun müzikte ne gibi yansımaları var?

Ayrılık Da Sevdaya Dahil Mi?

Neredeyse hepimiz bir ilişkinin sona ermesinden sonra yas sürecinden geçiyoruz. Yas sürecinde bizi hangi aşamalar bekliyor?

Unutmak ve Hatırlamak Arasında Kalmış Bir Hikaye: Hiroşima Sevgilim

Travmatik deneyimler yıllar geçtikten sonra dahi etkisini korumaya devam ediyor. Hiroşima Sevgilim filmi bu durumu açıkça gösteriyor!

Çocuklar ve Hayvanlar - Yanlış Bilinenler

Ölüm hayatın bir gerçeği olduğu gibi, kimi çocuklar da özellikle hayvanların ölümüyle bu süreci erkenden deneyimleyebiliyor.

Kaygılı bağlanma ilişkiyi görünür kılma meylini artırıyor.

Partnerinizle fotoğrafınızı sosyal medyada paylaştığınızda motivasyonunuz ne oluyor? Peki bunun bağlanma stilimizle ilgisi ne?

Sosyal Medyada Travmatik Olaylara Dair Video ve Görüntüleri Paylaşmak

Yaşanan travmatik olayların ardından sosyal medyada olaya dair fotoğrafların paylaşıldığını görüyoruz. Peki bu neden oldukça zararlı?

Çocuğunuzu hem sevip hem de...

Annelik her zaman mutlu anlardan ibaret olmayabiliyor. Sınır koymakta ya da benliğinizi korumakta zorlanıyorsanız yalnız değilsiniz.

İş Hayatındaki Bilişsel Hataları Azaltmak Mümkün mü?

İş yerlerinde gün içinde birçok hataya şahit oluyoruz. Bunlardan bazıları bilişsel kaynaklı oluyor. İşte bu durumun bazı sebepleri…

Karşınızdaki Kişiyle Yakınlık Kurmanıza Yardımcı Olan 36 Soru

Bir insanı tanımak, o kişiyle yakınlık kurmak ve bu yakınlığın dozunu ayarlamak kolay olmayabiliyor. Bu sorular işinizi kolaylaştıracak!

Yokluklarında bile yakınlarımızı algılayabiliyoruz.

Hiç daha önce bir ayrılık sonrası durup dururken o insanın sesini işittiğiniz, kokusunu duyduğunuz oldu mu? Nedeni yazımızda!

Aşırı Düşünmeyi Nasıl Azaltabiliriz?

Birçoğumuz yoğunluğumuzun ve meşguliyetimizin arasında aşırı düşünüp kendimizi strese sokmayı başarıyoruz. Bu durumu nasıl azaltabiliriz?

Hayali arkadaşlar çocukların yaratıcılığını artırıyor.

Çocukken hiç hayali bir arkadaşınız oldu mu? Peki ya aileniz bundan endişeli miydi? Gelin hayali arkadaşlıkları inceleyelim.

Evcil hayvanlar kayıpla başa çıkmamızda yardımcı oluyor!

Evcil hayvanlarımız, bir kayıp sonrası bizi yatıştırabiliyor, sakinleştirebiliyor ve tek bir bakışları bile gülümsememize yetebiliyor.

Yakınlarımızı hayal etmek bizi olumlu etkiliyor!

Daha önce hiç çok sevdiğiniz birini hayal etmenin modunuzu yükselttiği oldu mu? Ya da hayali gerçeğinden daha güzel diye düşündüğünüz?

Ayrılık sonrası hangi süreçlerden geçiyoruz?

Ayrılıklar da tıpkı ölüm gibi yas sürecini tetikleyebiliyorlar. Peki bu yas sürecindeyken hangi duyguları ve davranışları deneyimliyoruz?

Mükemmel Bir Seks Hayatı Ulaşılmaz Değil

Cinselliğin varlığı, sıklığı ve kalitesi ilişkinin kalitesini de derinden etkiliyor. Peki, iyi bir seks yaşantısı için neler yapılabilir?