Çocukluk Çağı Travması

Zeliha Stefanie Roesler

Çocukluk Çağı Travması

Thomas Benjamin Kennington

Bireyler için travma olarak adlandırılabilecek birbirinden farklı birçok deneyim bulunuyor. Çocukluk çağı travması ise bir çocuk tarafından deneyimlenen hayatını ya da vücut bütünlüğünü tehdit eden olaylar olarak tanımlanıyor.


Fiziksel ya da cinsel taciz bariz travmatik bir olay olarak görülürken trafik kazası, doğal afet gibi deneyimler de travma yaratabiliyor. Çocukluk çağı travması, direkt olarak çocuk tarafından da deneyimlenebiliyor. Ama sevdiği birinin acı çektiğini görmek de çocuk için ciddi derecede travmatik olabiliyor. Küçük yaştaki çocukların güvenlik hissinin birincil bakım vereniyle ilişkili olması sebebiyle de bu deneyim yoğun kaygı barındıran bir duruma dönüşebiliyor. Bunların yanında zorbalığa maruz kalma, tehlikeli bir muhitte uzun yıllar yaşama da yoğun strese ve travmaya sebep olabiliyor.

Dikkat edilmesi gereken bir önemli nokta da her üzücü olayın travmaya sebebiyet vermek zorunda olmadığı. Örneğin, anne babası boşanan bir çocuğun buna üzülmesi gayet doğal olmakla birlikte, travmatize edici bir duruma dönüşmek zorunda değil. Çocukların bir kısmı yaşanan travmatik olayın üstünden kısa bir süre geçtikten sonra normal günlük fonksiyonlarına dönerken bir kısmı travma sonrası stres bozukluğu geliştirebiliyor. Travma sonrası stres bozukluğu, yaşanan olayın çocuğun zihninde tekrar tekrar yeniden canlandırılmasına sebep olabiliyor. Bununla birlikte çocuklar, travma sonrası kendilerini koruyacaklarına inandıkları tepkiler geliştirebiliyorlar. Yoğun duygusal üzüntü, agresyon, depresif ve kaygı dolu tepkiler, davranışsal değişiklikler, irade göstermekte zorluklar travma sonrasında gelişen duygulara ve davranışlara örnek gösterilebiliyor.

Tedavi edilmeyen travmalar, ilerleyen yıllarda beyin ve sinir sistemini etkileyebiliyor. Bu etkiler ilerleyen yaşlarda kendisini alkol bağımlılığı, uyuşturucu tüketimi, yeme bozuklukları gibi riskli davranışların görülme sıklığının artmasıyla gösterebiliyor. Aynı zamanda araştırmalara göre, çözümlenmemiş çocukluk çağı travması olan yetişkinler, sağlıklı yakın ilişkiler kurmakta daha çok güçlük çekiyorlar. Çünkü küçük yaşta yaşanan travma, çocuklarda "bulunduğun çevre güvenli değil" hissini yaratarak birincil bakım vereniyle olan bağlanmasını da etkileyebiliyor ve onlara güvenmemeye başlayabiliyorlar. Bu güvensizlik yetişkinlik yıllarında kurulan ilişkilere de yansıyor. Aynı çocukluk yıllarında olduğu gibi başkalarına güvenmekte zorlanma ve izole olmuş gibi hissetme hali hâkim olabiliyor.

Travmatik olaylar arkalarında kalıcı izleri miras bırakabiliyorlar. Bu hatırlatıcılar, olayın kendisi, yaşandığı yer ya da sonrasında yaşananlarla ilgili olabiliyor. Vücuttaki fizyolojik değişiklikler bile bir hatırlatıcı rolü oynayabiliyor; herhangi başka bir durumda kalp atışının hızlanıp nabzın yükselmesi gibi. Bu hatırlatıcılar çocuğun iyileşmesini zorlaştırabiliyor. Bu sebeple travmanın kendisini ve "miras bıraktığı" hatırlatıcıları ele almak iyileşme süreci için kritik önem taşıyor. Durum ne olursa olsun çocuğun konuşması için cesaretlendirilmesi, soru işaretlerinin giderilmesi ve ona kendini güvende hissettirmek bu sürecin en gerekli adımları arasında yer alıyor.

About Child Trauma. The National Child Traumatic Stress Network. Retrieved from https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/about-child-trauma
Morin A. (2020). Treating the Effects of Childhood Trauma. Very Well Mind. Retrieved from https://www.verywellmind.com/what-are-the-effects-of-childhood-trauma-4147640

Benzer yazılar

Anne-Kız İlişkileri

Anne kız arasında kurulan bağ, hayatın her dönemini büyük ölçüde etkiliyor. Peki bu yakınlığı kurmanın ve sürdürmenin yolu nelerden geçiyor?

Çocuklarda Mental Sağlığı Destekleme Yolları

Çocuğunuzun mental sağlığını güçlendirmek ve desteklemek için bir ebeveyn olarak yapabilecekleriniz bulunuyor. Detaylar yazımızda!

Çocukluk Çağı Depresyonu

Çocuklarda da yetişkinlerdeki gibi psikolojik problemler görülebiliyor. Depresyon da buna örnek! Peki ya bunu anlamak nasıl mümkün oluyor?

Çocukluk Çağında Duygusal İhmale Maruz Kalmak

Bir çocuğun en çok ihtiyacı olan şeylerden biri de ilgi görmek! Ebeveyni tarafından ihmal edilen çocuğun öz benliği zedelenebiliyor.

Neleri kontrol edebilirim ve edemem?

Bir ilişki içerisindeyken her şey kontrolümüz altında olmayabiliyor. Neleri kontrol edip edemeyeceğimizi bilmek bizi rahatlatabiliyor.

Ebeveynlerimiz kilomuzu da etkiliyor olabilir mi?

Ebeveynlerin çocuklarının bedenleri hakkında yaptıkları yorumlar tahminlerinin ötesinde etkilere sahip olabiliyor. Peki tam olarak nasıl?

Travmalarımızı yakınlarımıza anlatmak iyi geliyor.

Travmatik bir deneyim bizi içimize kapanmaya itse de, sevdiklerimize tutunmak bize iyi geliyor ve yaralarımızı sarabiliyor. Nasıl mı?

Sağlıklı bağlar travmaları atlatmamıza yardımcı oluyor!

Sığınabileceğimiz birilerinin varlığı, yaşadığımız travmalarla ilgili kendimizi daha iyi hissetmemize olanak sağlıyor. Peki nasıl?

Bebeklik ve Erken Çocuklukta Dönüm Noktaları

Hayatın her döneminde olduğu gibi, bebeklik ve erken çocuklukta da dönüm noktaları bulunuyor. Bu dönüm noktalarını öğrenmek ister misiniz?

Erken Çocuklukta Kardeşler Arası Kıskançlık

Kardeşi olanların ilk anıları kardeşlerini ne kadar kıskandığına dair olabilir. Peki bu durum ebeveynlerle olan bağlanmadan nasıl etkilenir?

Ayrılık Sonrası Kişisel Gelişim

Ayrılığın getirdiği hislerle nasıl başa çıkacağım? Kendimize şefkat göstermek bu acıyla baş edebilmemize yardımcı oluyor. İşte daha fazlası!

Çocukluk travmasının olası etkileri nelerdir?

Çocuklukta yaşanan travmalar, bizi hayatımız boyunca takip edebiliyor. Hatta yaşadıklarımızın detaylarını hatırlamasak bile.

Travmatik Bağlanma Nedir?

Bu yazımızda, bireylerde travmatik etkiler yaratabilen bağlanma süreçlerinden ve kişilerin bu ilişkilerden neden çıkamadığını anlatıyoruz.

Rahatsızlık veren duygulara neden ihtiyacımız var?

Kimi zaman kendimizi hiç istemediğimiz duyguların içerisinde buluyoruz. Ancak bu duyguları ne kadar istemesek de onlara ihtiyacımız var.

İyileşmemiş travma kendini nasıl gösterir?

Travmalar günlük hayatımızda ya da kurduğumuz ilişkilerde kendini farklı şekillerde gösterebiliyor. Peki nedir bu göstergeler?

Çocuk İstismarı - Yanlış Bilinenler

Çocukların istismara maruz kaldıkları nasıl anlaşılır? Çocuğun bu duruma ve onu taciz eden kişiye tepkisi ne olur? İşte yanlış bilinenler!

Bekar erkekler mental sağlık problemlerine daha mı meyilli?

Bekar erkekler, kimi zaman toplumdan dışlanabiliyor ya da soyutlanabiliyorlar. Peki bu dışlanma hali onları nasıl etkiliyor?

Çocuklukta travma yaşamanın bazı göstergeleri

Çocukluk travmaları sadece istismardan kaynaklı olmuyor. Çocuklara yapılanlar kadar onlara verilmeyen, yapılmayanlar da etkili oluyor.

Çocuklarda Psikolojik Esneklik

Çocuklukta yaşadığımız travmalar bizi geri dönülmez şekilde etkiler ve asla toparlanamaz mıyız? Psikolojik esneklik sayesinde cevap hayır!

Çocuklarda Adım Adım Arkadaşlık

Hayatın farklı dönemlerinde değişen arkadaşlık ilişkileri, gelişerek varlığını sürdürmeye devam ediyor. İşte adım adım arkadaşlık evreleri!

Erken Çocukluk Dönemi Eğitiminde Teknoloji Kullanımı

Eğitimde teknoloji kullanımı günümüzde yaygın olarak işliyor. Peki erken çocukluk dönemindeki çocuğunuz için uygun pratikler neler?

Unutmak ve Hatırlamak Arasında Kalmış Bir Hikaye: Hiroşima Sevgilim

Travmatik deneyimler yıllar geçtikten sonra dahi etkisini korumaya devam ediyor. Hiroşima Sevgilim filmi bu durumu açıkça gösteriyor!

Doğal Afet Sonrası Kaygı

Bir doğal afet meydana geldikten sonra ne tür kaygılar duyarız?

Doğal Afet Sonrası Çocuklarla İletişim

Doğal afetler çocuklar için anlamlandıramadıkları bir deneyim olabiliyor. Peki bu konuyu ele alırken nelere dikkat etmeliyiz?

Çocukluk Çağı Mastürbasyonu

Toplumda, mastürbasyonun ergenlikte başladığına dair bir algı bulunuyor. Peki o halde neden çocukluk çağı mastürbasyonu kavramı var?

Duygu Düzenleme Becerisi Çocukların Mental Sağlığını Nasıl Etkiliyor?

Kendi kendisini sakinleştirebilen, duygularını daha kolayca düzenleyen çocuklar daha mı az mental sağlık problemi yaşarlar? Buyrun yazımıza!

Erken Çocukluk Eğitiminde Reggio Emilia Yaklaşımı

Reggio Emilia yaklaşımı problemlere barışçıl çözümler geliştirmenin önemini vurguluyor. Peki bu yaklaşımın 3 ana amacı nedir?

Psikolojik Problemlerin Etiketlenmesi

Psikiyatrik bozukluklar hakkındaki ön yargıların giderilmesi, etiketlenmenin ve dışlanmanın önüne geçilmesinde ve tedavi sürecinde önem taşıyor.

Çocukluk Dönemi - Yanlış Bilinenler

Çocuğunuz hayali arkadaşlarıyla mı konuşuyor? Peki bu endişe etmenizi gerektirecek bir durum mu? İşte doğru bilinen yanlışlardan biri!

Travmatik Bir Çocukluğun Gölgesinde Yaşamak: Güz Sonatı

Güz Sonatı anne ile kızı arasındaki şefkat eksikliğini konu alıyor. Çocukluğunda göremediği sevgi Eva'nın bütün ilişkilerini etkiliyor.

Doğal Afetlerde Psikolojik İlk Yardım

Yaşanan doğal afet ya da travma gibi durumlar sonrası kendimize nasıl iyi gelebiliriz? Nasıl dayanıklı kalabiliriz?

Travmatik Olaylar Çocuklarla Nasıl Konuşulur?

Travmatik olayları çocuklarla direkt olarak konuşmanın ya da hiçbir şekilde konuşmamanın yıkıcı sonuçları olabiliyor.

Ekolojik Yas

Bir yandan çaresiziz, öte yandan da bitkilerin, hayvanların, ormanların yani kaybettiklerimizin ardından bir yas tutuyoruz. Peki nedir bu ekolojik yas?

Cinsel Kimliğini Açıklamak

"Kuir" ne demek? Cinsel kimlik ve cinsel yönelimin farkı nedir? Cinsel kimliği açıklama süreci nasıl oluyor? Hepsinin yanıtı yazımızda!

“Ben Küçük Müyüm?” Egzersizi

Çocuklara felsefi sorular sorarak onların düşünme ve sorgulama becerilerini geliştirebiliriz. Bu yazımızda sizin için bir soru önerimiz var!

Travmatik Bir Bağlanma İçerisinde Olabilir Misiniz?

Zaman zaman sağlıklı bir ilişkiyi travmatik bağlanmadan ayırt edemeyebiliyoruz. Peki bu ilişkilerin başlıca özellikleri neler?

Annelikte Tükenmişlik

Ebeveynlik deneyimi, annelerde kimi zaman tükenmişlik hisleri yaratabiliyor. Peki bu his nasıl deneyimleniyor?

Çocuğumun Motor Gelişimini Nasıl Destekleyebilirim?

3-4 yaş döneminde çocukların motor gelişiminde neler oluyor? Siz çocuğunuzun gelişimine nasıl destek olabilirsiniz?

Ebeveyn Olarak Psikolojik Yardım Almak

Psikolojik yardım alan bir ebeveynseniz bunu çocuğunuzla paylaşmak konusunda çekinceleriniz olabilir. Bu konuda içinize su serpmeye geldik!

Çocuğum bir oyunu kaybettikten sonra ona nasıl yardım edebilirim?

Oyunları kaybeden çocuklar hayal kırıklığına uğrayabiliyorlar. İşte, bir oyunu kaybettikten sonra çocuğunuza yardımcı olacak öneriler!

Bağlanma Hakkında Kitaplar

Bağlanma stilleri hem kendimizle hem de çevremizdekilerle kurduğumuz ilişkileri etkiliyor. Biz de bağlanma hakkındaki kitapları derledik!

Ergenlikte Spor Yapmanın Mental Sağlığa Etkileri

Ergenlik döneminde spor yapmak kişileri mental açıdan nasıl etkiliyor? Kız çocukları depresyona daha mı meyilli?

3-6 Yaş Arası Çocuklara Öğretilecek Yaşam Becerileri

Çocuklarımıza hayata dair öğretmemiz gereken çok fazla şey var. Peki örneğin, 3-6 yaş aralığında bir çocuk temizlik yapabilmeli mi?

Psikiyatrik Problemlerin Etiketlenmesini Nasıl Aşabiliriz?

Psikiyatrik rahatsızlıklar hakkında ne kadar bilgilisiniz? Psikiyatrik bir hastalığı olan birine nasıl yaklaşırsınız? Etiketlemenin önüne nasıl geçilebilir, cevabı yazımızda.

Kürtaj Öncesi ve Sonrası Mental Sağlık

Kadınların mental sağlığını ciddi bir şekilde etkileyebilen kürtaj yaptırmanın karar verme aşamasında ve sonrasında kadınlar neler deneyimliyorlar?

Terapiye Gitmeniz Gerektiğini Gösteren 9 İşaret

Terapiye gitmeli miyim? Ne zaman terapiye başlamalıyım? Bu soruları bazen hepimiz kendimize soruyoruz. Cevap bulmanıza yardımcı olacak işaretleri yazdık!

Travma Geçmişi Olan Ebeveynler

Yaşanan travmatik olaylar kişilerin davranışlarını doğrudan etkileyebiliyor. Peki, bu travmalar kişinin ebeveynliğini nasıl etkiliyor?

Travmalar ve Ait Olma İhtiyacı: Saksı Olmanın Faydaları

Saksı Olmanın Faydaları çocukluk döneminde travmatik deneyimleri olan Charlie’yi ve bunların onun hayatındaki etkilerini konu alıyor.

Ebeveynleşme Travması

Çocukken gereğinden fazla üstlenilen yükler, ebeveynleşmemize neden olunuyor ve travmatik etkiler bırakıyor. İşte 10 maddede ebeveynleştirme travması.

Terapi Sürecinin İyi Gittiğini Gösteren İşaretler

“Bazen iyi hissediyorum bazen kötü. Seansta ağlıyorum ama çıkınca rahatlamış hissediyorum.” Terapi sürecinin nasıl gittiğine dair kafanız karışıksa yazımıza göz atın!

Karanlık Nostalji: Last Night in Soho

Film, 1960’lı yılların Londra’sında nostaljik bir rüyanın ardındaki zehirli dünyayı anlatıyor. Geçmişin travmaları bugünü nasıl etkiliyor?

Psikolojik Sağlık Yoklaması!

Psikolojik iyilik halimizin ne durumda olduğunu bazı sorularla kontrol etmek mümkün. Gelin bu sorulara birlikte bakalım.