İlk Aşk Veya İlk Nefret: Babalar ve Kızları

Elif Bilge Bozan

İlk Aşk Veya İlk Nefret: Babalar ve Kızları

Never Lettin Go - Cbabi Bayoc

Ebeveynlerimizle aramızdaki bağlanma stili romantik ilişkilerimizdeki bağlanma biçimlerimizi yakından etkiliyor. Bu yazımızda ise babalar ve kız çocukları arasında kurulan bağa detaylı bir şekilde değinmek istiyoruz.


Babalar kızlarının ilk aşkı mıdır? Peki bu aşk nerede başlar ve nerede biter? Kızların babalarına olan aşkı hiç bitmeyecek kadar koşulsuz mudur? Araştırmalar incelendiğinde sıkça görülüyor ki kadınların partner seçiminde, psikolojik iyiliklerinde, sahip oldukları değerlerde, kariyer tercihlerinde ve daha birçok kategoride babalarının oynadığı rol büyük önem taşıyor.

Fizyolojik açıdan durumu inceleyecek olursak kurulan aile ilişkileri çocukların beynindeki hipotalamus, hipofiz bezi ve böbreküstü bezinin sağlıklı çalışmasıyla ilişkilendiriliyor. Bu bezler ise kortizol ile, yani vücuttaki stresi düzenleyen hormon ile bağlantılı. Yani bireylerin stres seviyesi aileleriyle kurdukları ilişkiyle doğrudan ilişkilendirilebiliyor. Çocuklar yalnızca aileleriyle beraber yaşarken değil, yetişkinlik hayatlarında da ebeveynleriyle kurdukları ilişkilerin izlerini taşıyorlar.

Yapılan birçok araştırma babalar ve kızları arasında kurulan bağın ergenlik süreciyle birlikte hasar alabildiğini gösteriyor. Ergenlik itibariyle babalar, kızlarının hayatındaki önemli insan olma konumlarının sarsılma ihtimali olduğunu düşünebiliyorlar. Bu durum, kızlarının ilişkileri ve yaşayacağı deneyimler hakkında endişelenmelerine yol açabiliyor. Hissedilen bu aşırı kaygı iki tarafı da birbirinden uzaklaştırabilirken babaları destekleyici olmaktan uzaklaşıp korumacı ve kısıtlayıcı bir ilişki kurmaya itebiliyor. Koruma güdüleriyle yapılan bu kısıtlamalar ise çocukların öz saygısını ve başkalarıyla kurdukları/kuracakları iletişimi olumsuz yönde etkiliyor.

Ergenlik dönemi kimlik algısının oluşmasında önemli bir dönüm noktası olduğundan bu dönemde kişilerin kendileriyle ilgili edindiği düşünceler kalıcı olabiliyor. Örneğin, vücut algısı kişilerin kendi bedenleri hakkında sahip olduğu öznel yargılardan oluşuyor ve kilo, boy, çekicilik, sağlıklı görünüm ve fiziksel aktiflik gibi birçok unsuru içinde barındırıyor. Ergenlik döneminde bedenlerinde yaşadıkları değişimlere adapte olma sürecinden geçen kişiler babaları tarafından yeterince desteklendiklerini hissetmediklerinde öz saygılarında oluşan düşüş vücut algıları üzerinde de uzun süreli hasarlar bırakabiliyor. Ayrıca bu kişilerin yetişkinlikte yeme bozukluğu problemleri yaşamaya daha yatkın oldukları bulunuyor.

Peki babalarıyla ilişkileri kadınların partner seçimlerini nasıl etkiliyor?

Tahmin edilebileceği üzere babalarıyla güvene dayalı ve destekleyici ilişkiler kuran heteroseksüel kadınların hayatlarına aldığı erkeklerle kurdukları ilişkiler de samimi, güvene dayalı ve sağlıklı oluyor. Öte yandan, babasıyla olumlu ilişkiler içinde olmayan ve öz saygı ve öz güvenleri düşük olan kişiler kaygılı veya kaçıngan bağlandıkları ilişkiler kurmaya meyilli olabiliyorlar.

Bunun haricinde, kadınların babalarıyla olan ilişkileri cinselliğe bakış açılarını büyük ölçüde etkiliyor. Araştırmalar gösteriyor ki babalarıyla iyi ilişkiler kurmuş kadınlar erkek arkadaşları tarafından domine edilmeyi reddediyorlar ve rızaları dışında bir cinsel birliktelik yaşamamak konusunda net tavırlar sergiliyorlar. Paralel biçimde baba ile olumlu ilişkilenme ilk cinsel birliktelik ve hamilelik yaşını da yükseltiyor.

Baba-kız ilişkilerinin cinselliği ne kadar etkilediğine bakan araştırmaların bulgularından biri de babalar ve kızlarının cinsellik hakkında konuşmadığı yönünde. Yapılan bir araştırma katılımcılarının yalnızca %10’unun babalarıyla cinsellik hakkında konuşabildiğini ancak neredeyse tüm katılımcıların aileleriyle daha açık ve sağlıklı biçimde ilişkilerini ve cinselliklerini konuşabilmeyi istediklerini gösteriyor.

Kadınlara verilen cinsellik eğitimleri genellikle üreme sistemlerinin anlatılması ve korunmasız seksin zararları başlıklarından oluşuyor. Ancak kadınlara cinsel arzularından veya cinsellikte sağlıklı iletişim kurmaktan bahsedilmiyor. Bu durumlar da kadınların cinselliklerini pasif biçimde yaşamalarına ve kendi arzularını ifade etmekten çekinmelerine yol açıyor. Ailelerde ilişkiler hakkında konuşmak da tabu olarak görüldüğünden kadınlar cinsellik ve romantik ilişkiler hakkında sıklıkla yalnız hissedebiliyorlar.

Tutucu aileler her ne kadar çocuklarını koruma hedefiyle çocuklarıyla cinsellik hakkında konuşmayı uygun bulmasa da araştırmalar ailenin ahlak öğretilerinin çocuklarının ilişkilerine doğrudan bir etkisini göstermiyor. Hatta Amerika’da yapılan bir araştırma en çok genç ve evlilik dışı hamileliklerin görüldüğü eyaletlerin en tutucu eyaletler olduğunu buluyor. Başka bir deyişle, bu konular hakkında açıkça konuşmak çocuklarımızı olumsuz yönde etkilemiyor. Peki, ebeveynler kız çocukları ile sağlıklı ilişkilenmek adına nelere dikkat edebilirler?

- Ergenlikte çocuklarının değişen vücutları ve sağlıkları hakkında çocuklarını bilgilendirmeye, çocuklarını utandırabilecek davranışlardan kaçınmaya

- Sorularını cevaplamaya açık olmaya

- Potansiyel romantik ilişkileri normalleştirmeye

- İİlişkilerde rıza ve sınır koyma davranışı hakkında konuşmaya

- Cinselliği tabulaştırmaktan kaçınmaya

Yazımızı bitirirken tüm ilişkilerimizde olduğu gibi aile ilişkilerimizde de açık iletişimin ve güvenli bağlar kurmanın sağlıklı ilişkilenme yolundaki önemini hatırlatmak istiyoruz. Sevgiyle ve sağlıklı ilişkilerle kalın!

[1] Katz, J. & Kloet, E. (2010). The first man in her life: Father emotional responsiveness during adolescence and college women's sexual refusal behaviors. The American Journal of Family Therapy, 38(4), 344-356.
[2] Hall, S. (2009). Paternal influences on daughters’ heterosexual relationship socialization: Attachment style and disposition toward marriage. Family Science Review, 14(2), 1-17.
[3] Scharf, M. Mayseless, O. (2008). Late adolescent girls’ relationships with parents and romantic partner: The distinct role of mothers and fathers. Journal of Adolescence, 31(6), 837-855.
[4] Nielsen, L. (2014) Young adult daughters' relationships with their fathers: Review of recent research. Marriage & Family Review, 50(4), 360-372.
[5]Seiffge-Krenke, I. Persike, M. Shulman, S. (2015) Gendered pathways to romantic attachment in emerging adults: The role of body image and parental support. European Journal of Developmental Psychology, 12(5), 533-548.
[6] Ellis, B. J., Bates, J. E., Dodge, K. A., Fergusson, D. M., Horwood, L. J., Pettit, G. S., & Woodward, L. (2003). Does father absence place daughters at special risk for early sexual activity and teenage pregnancy? Child Development, 74(3), 801-821.
[7]Alleyne-Green, B., Grinnell-Davis, C., Clark, T. T., Quinn, C. R., & Cryer-Coupet, Q. R. (2016). Father involvement, dating violence, and sexual risk behaviors among a national sample of adolescent females. Journal of Interpersonal Violence, 31(5), 810-830.
[8] Coley, R. (2004). Daughter-father relationships and adolescent psychosocial functioning in low-income African American families. Journal of Marriage and Family, 65, 867-875.
[9]Culpin, I., Heron, J., Araya, R., Melotti, R., & Joinson, C. (2013). Father absence and depressive symptoms in adolescence: Findings from a UK cohort. Psychological Medicine, 43(12), 2615-2626.
[10]Mendle, J., Harden, K. P., Turkheimer, E., Van Hulle, C. A., D'Onofrio, B. M., Brooks-Gunn, J., Rodgers, J. L., Emery, R. E., & Lahey, B. B. (2009). Associations between father absence and age of first sexual intercourse. Child Development, 80(5), 1463-1480.
[11] East, L. Jackson, D. O’Brien L. (2006). Father absence and adolescentdevelopment: a review of the literature. Journal of Child Health Care, 10(4), 283-295.

Benzer yazılar

Nasıl Flört Ediyoruz? - Flörtün 5 Aşaması

Kimleri çekici bulursunuz? Hoşlandığınız kişiyle nasıl iletişim kurarsınız? Araştırmacılar flörtün 5 aşaması olduğunu söylüyor.

Gaslighting Mağduru Olabilir Misiniz?

"Hayır yanlış hatırlıyorsun.", "Öyle bir şey yaşanmadı." Bu cümleler tanıdık geliyor mu? Eğer öyleyse gaslighting'e uğruyor olabilirsiniz.

"O" kişinin kader olduğuna inanmak sağlıklı mı?

Siz de partnerinizle birlikte olmanızı sağlayan faktörün kader olduğuna inanıyorsanız, bu durum ilişkinize zarar veriyor olabilir. Nasıl mı?

Ebeveynlerimiz kilomuzu da etkiliyor olabilir mi?

Ebeveynlerin çocuklarının bedenleri hakkında yaptıkları yorumlar tahminlerinin ötesinde etkilere sahip olabiliyor. Peki tam olarak nasıl?

Beden Algı Bozukluğu Nedir ve Etkileri Nelerdir?

Bedenimizdeki hayali kusurları takıntı haline getirebiliyoruz. Bu mükemmeliyetçilik beden algı bozukluğunun bir parçası olabiliyor.

Çocuk Gelişiminde Babanın Rolü ve Önemi

Çocuğa en iyi şekilde annenin bakabileceğini, babaların sadece yedek oyuncu olduğunu düşünenlerden misiniz? O halde buyrun yazımıza!

Babaların Çocuk Büyütmedeki Rolü

Babalar çocukların gelişim sürecinde çok büyük bir etkiye sahip. Baba ve çocuk arasındaki bu ilişkiyi neler etkiliyor olabilir?

Babalar Çocukları İçin Ne Yapabilir?

Anneler bir şekilde annelik sürecine daha çabuk adapte olurken babalar bu sürece alışmak için ne yapmalı? İşte yeni babalara tavsiyeler!

Artıları ve Eksileriyle Online Dating

Artıları - eksileri ile online dating'i farklı kılan özelliklerini nasıl yararımıza kullanabiliriz? İmkanlarını avantaja çevirmek mümkün mü?

Güzellik Bakanın Gözünde Midir? - 1

Güzellik bakanın gözünde midir yoksa evrensel bir güzellik algısı var mıdır? Bu tartışmalı konuda araştırmalar ne söylüyor?

Ekonomik Kaynakların Kadınların Eş Seçimine Etkisi

Kadınların evrimsel süreçte geliştirdikleri eş seçim mekanizmalarının potansiyel partnerlerin statü ve kaynaklarıyla nasıl bir ilişkisi bulunuyor?

Güzellik Bakanın Gözünde Midir? - 2

İnsan vücudu üzerinde ortaklaşa varılmış herhangi bir güzellik anlayışının olup olmadığı konusunda araştırmalar ne diyor?

Ergenlik Dönemi Depresyonu ve Romantik İlişkiler

Depresyonu tetikleyen etkenlerin başında yakın ilişkilerimiz geliyor. Erken ergenlik döneminde yaşanan sosyal problemler, depresyon için kuvvetli bir temel oluşturuyor.

İnceliğin Çekiciliğe Etkisi

Özellikle kadınların "kötü" erkekleri iyi ve kibar olanlara tercih ettiği inanışı bir halk efsanesinden mi ibaret, yoksa gerçeği yansıtıyor mu?

Ergenlikte Kimlik Oluşumu ve Arkadaşlıklar

Ergenlikte kişiler ebeveynlerinin çocukları olmaktan çıkıp bir birey olma yolculuğuna başlarlar. İşte bu dönemde kimlikleri oluşur!

Online Dating Hakkında Yanlış Bilinen 4 şey

İnternetten başlayan ilişki sürmez ya da online dating çaresizler içindir. Online dating hakkındaki mitlerin ne kadar doğru olduğunu inceledik.

Online Dating ve Seçim Felci

Online dating kalabalık bir tercih havuzu sunuyor. Bu özellik kulağa olumlu gibi gelse de partner bulma sürecini baltalıyabiliyor.

İğrenme eşiğimiz ilişkilerimizi nasıl etkiler?

Her şeyden kolayca tiksiniyor musunuz? Bu özelliğinizin romantik ilişkilerinize nasıl yansıyacağını merak ediyorsanız buyrun yazımıza.

Zoru Oynayan İnsanlar Daha mı Çekici?

Mesajına hemen dönmemek, ilk adımı atmamak, hoşlandığını söylemek için beklemek"¦ Kaçan gerçekten de kovalanır mı? Cevabı yazımızda!

Öz Saygı ve İlişkiler

Öz saygı seviyesi, kişinin kendine ve hayata bakış açısını etkileyebiliyor. Öz saygı ve romantik ilişkiler arasında nasıl bir ilişki bulunuyor?

Olumsuz beden algısının arkadaşlarımızla ne ilgisi var?

Bedenimizden duyduğumuz memnuniyetsizliği, fazla kilolarımızı arkadaşlarımıza anlatarak dert yanıyoruz. Peki bu bizi nasıl etkiliyor?

Ayrılıkla başa çıkmak için kendinizi yeniden inşa edin!

Bir ilişkinin bitişinini ardından nasıl toparlanırız? Belki de kimliğimizi yeniden inşa etmek bir çözümdür. Peki bunu nasıl başarırız?

Kendi değerimi başkalarının onayı mı belirler?

Öz değerimiz kimi zaman başkalarının yorumlarından, onaylarından ya da düşüncelerinden etkilenebiliyor. Peki bu durumu ne belirliyor?

Çocuğunuza Sağlıklı Sınırları Nasıl Öğretebilirsiniz?

Çocukların bireyselleşmesi için ebeveynlerin onlara sınırlarını korumayı öğretmesi çok önemli. Peki nasıl sorusunun cevabı ise yazımızda!

Ergenlik Döneminde Yeme Bozuklukları ve Beden Algısı

Ergenlik dönemi, genellikle yeme bozukluklarının gelişmeye başladığı bir dönem... Peki neden bu yaşlarda yeme bozukluğu gelişiyor?

Baba Oldum, Peki Ya şimdi?

Baba olana dek yaşanan o sevinç, çocuk dünyaya geldikten sonra yerini endişeye bırakabiliyor. Peki bu süreçte babalar ne yapabilir?

Karşımızdaki Kişiyi İdealleştirmeyi Ele Alan 2 Roman

Karşımızdaki insandan etkilenince iyi yanlarını yüceltiyor, kusurlarını yok sayıyoruz. İşte idealleştirmeye örnek oluşturan iki roman!

İş Yerinde Öz Saygı

İş yerinde öz saygımıza tehdit oluşturabilecek birçok durumla karşılaşsak da öz saygımızı güçlendirebileceğimiz stratejiler bulunuyor!

İşten Ayrıldım! Bununla Nasıl Başa Çıkacağım?

İşten ayrılmak da bir kayıp. Bu yüzden olumsuz duygular hissetmemiz çok doğal. İşte bu süreci kolaylaştırmak için yapılabilecekler!

Babanın Yaşadığı Doğum Sonrası Depresyonu

Bir bebeğin doğumu herkes için farklı duygular uyandırabiliyor. İşte babaların yaşadığı doğum sonrası depresyon hakkında her şey!

Beden algımız romantik ilişkimizi etkileyebiliyor.

Daha olumlu bir beden algısına sahip olan kişiler partnerleriyle kurdukları romantik ve cinsel ilişkilerde daha fazla memnuniyet duyabiliyorlar. Peki neden?

Sosyal Medya Beden Algımızı Etkiliyor

Sosyal medyada gördüğümüz standardize edilmiş beden algısı, kendimizle olan ilişkimizi olumsuz etkiliyor. Bu etkileme biçimi ne yazık ki duygu düzenlememizi ve kendimize karşı olan memnuniyetimizi de kapsıyor.

Babalık ve Testosteron

Baba olan ve çocuklarıyla her gün vakit geçiren erkeklerin testosteron seviyelerindeki düşüş daha hızlı oluyor.

Beklenmeyen Hamilelik Psikolojimizi Nasıl Etkiliyor?

Beklenmeyen bir hamilelik yaşandığında bu duruma psikolojik açıdan hazır olmak adına gerçekleştirebileceğimiz birkaç yöntem bulunuyor.

Ergenlikte Spor Yapmanın Mental Sağlığa Etkileri

Ergenlik döneminde spor yapmak kişileri mental açıdan nasıl etkiliyor? Kız çocukları depresyona daha mı meyilli?

Bir İnsanı Çekici Kılan Nedir?

Bir insandan etkilenmemizde birçok farklı sebep rol oynayabiliyor. Bir insana bakıp “Ne kadar çekici!” dememizi sağlayan özellikler neler?