Yakın İlişkilerimiz Kariyerimizi Nasıl Etkiliyor?

Sıla Özer

Yakın İlişkilerimiz Kariyerimizi Nasıl Etkiliyor?

The Smooth Operator - Jack Vettriano

İş hayatımız ve romantik ilişkilerimiz, birçoğumuzun hayatındaki en büyük iki alanı oluşturuyor. Durum böyle olunca da bu iki konunun birbiriyle etkileşime girmesi kaçınılmaz bir hal alıyor. Stresli bir iş gününden sonra partnerimize dert yanmak, partnerimizin cümleleriyle motive olmak ya da yoğun günlerimizde partnerimize sırtımızı dayamak bize iyi gelen bu etkileşimlerden sadece birkaçı. Peki partnerlerimiz ve sağlıklı ilişkilerimiz kariyerimizi gerçekte nasıl etkiliyor?


Romantik ilişkilerin kariyer üzerine etkilerine bakan ilk çalışmalar bu iki konunun birbirinden tamamen bağımsız olduğunu savunuyordu. Sonradan öne sürülen bir teori ise telafi üzerine kuruluydu ve romantik ilişkileri yolunda gitmeyen kişilerin hayatlarını düzene sokmak için kariyerlerine daha fazla odaklandıklarını savunuyordu. Fakat daha sonra yapılan çalışmalar, sağlıklı romantik ilişkilerin kariyer hayatını birçok yönden olumlu etkilediğini ortaya koyuyor. Öyle ki partnerinizin karakterinin bile kariyerinizi olumlu etkilediği görülüyor. Örneğin, sorumluluk duygusu yüksek partnerlere sahip olan kişiler daha fazla para kazanıyorlar ve işlerinde daha mutlu oluyorlar.

Araştırmalara göre sağlıklı, tatmini yüksek ve olumlu bir romantik ilişkiye sahip olmak işteki ruh halini ve işe olan bağlılığı artırdığı gibi, işe ayrılan zaman ve enerjinin yükselmesini de sağlıyor. Öte yandan romantik partnerler, kişinin iş stresine karşı bir tampon görevi görebiliyor ve kişiye öz güven, çeşitli beceriler ve amaçlar kazandırarak iş performansını artırabiliyor.

Diğer yandan, yapılan çalışmalar romantik ilişkiler ve kariyer arasında etkileşim sağlayan farklı mekanizmalar olduğunu ortaya koyuyor. Bu mekanizmalardan ilki olan yayılma etkisi kişinin bir alandaki hislerini başka bir alana aktarması olarak özetleniyor ve güncel olarak etkisi en yüksek olan mekanizma olarak biliniyor. Bu mekanizmaya güzel bir örnek olarak, özel hayatında mutlu olan bir kişinin iş hayatında da aynı his ve motivasyonla hareket etmesini ya da partnerine karşı yoğun bir sevgi besleyen bir kişinin işini de daha fazla sevmeye başlamasını gösterebiliyoruz. Bu mekanizma içerisinde partnerle birlikte geliştirilen iletişim becerileri ve anlayış, iş hayatında da kullanılmaya başlanıyor. Bir başka deyişle, aşık olduğumuzda dünyayı görmeye başladığımız pembe gözlük iş hayatımızda da bizimle oluyor. Genellikle farkında olmadan tecrübe edilebilen bu durum, kariyer hayatımızda daha yüksek performansla sonuçlanıyor.

Bir diğer mekanizma ise çapraz etki. Çapraz etki kısaca bir hissin, bir kişiden ötekine geçmesi olarak özetleniyor. Örneğin; partnerimizin motivasyonu yüksek olduğunda biz de iş hayatımızda daha motive hale geliyoruz. Yorgun bir şekilde çalışırken partnerimizden gelen destekleyici bir mesaj enerjimizi yükseltebiliyor. Üstelik akşamları kendilerini mutlu hisseden kişilerin partnerleri ertesi gün daha yüksek iş performansı sergiliyor, yani çapraz etki aynı zamanda uzun da sürüyor. Sonuçta, tıpkı ev işlerinin paylaşımı gibi hislerimizi ve bakış açımızı da partnerlerimizle paylaşıyoruz.

Romantik ilişkilerin kariyerimizi nasıl olumlu etkilediğini gösteren üçüncü mekanizma olan benzeme sürecinde; partnerlerin birisi, diğerinin karakter özelliklerini, alışkanlıklarını ve yetkinliklerini edinmeye başlıyor. Örneğin, zaman planlaması çok iyi olan bir partnerimiz varsa bizim de zaman planlama kalitemiz artıyor. Son mekanizma olan dışarıdan tedarik ise partnerlerin birbirlerine hem zihinsel hem de fiziksel destek vererek birbirlerinin hayatlarını kolaylaştırmasına işaret ediyor. Bu mekanizmaya partnerlerimizin günlük hayatımızın yükünü hafifletmeleri, yapmamız gereken şeyleri bize hatırlatmaları ya da ev işlerini bizimle paylaşmaları örnek olarak gösterilebiliyor. Böylece, partneriniz ya size model olmuş ya da sizi teşvik etmiş oluyor. Bu iki mekanizmanın partnerlerin beraber geçirdikleri zaman ve paylaştıkları hobi sayısıyla da doğru orantılı olarak arttığı biliniyor.

Tahmin edebileceğiniz gibi özellikle benzeme ve dışarıdan tedarik mekanizmalarında partnerlerin karakterleri de önemli bir yere sahip. Eğer partneriniz sizin sahip olmak istediğiniz kişilik özelliklerine sahipse benzeme süreci ile bu özellikleri edinme ihtimaliniz artıyor. Dahası, yapılan bir çalışma, işine bağlı kişilerin benzeme ve dışarıdan tedarik süreçlerinin etkisini daha da artırdıklarını gösteriyor. Bu kişiler partnerlerinin daha verimli çalışmalarını sağlayarak onları başarılı olma, işte memnuniyeti yakalama ve terfi alma ihtimallerini de yükseltiyorlar.

Kariyer ve yakın ilişkilerimiz arasındaki ilişki mekanizmaları bu şekilde olsa da bu süreçlerin içerisine başka adımların dahil olabileceğini de unutmamak gerekiyor. Bu noktada aslında bu mekanizmaların hiçbirisinin birbirinden bağımsız olmadığını, farklı seviyelerde ama hep beraber işlediklerini tekrar hatırlatmak istiyoruz. Aşk gibi biricik bir duyguyla ilgili hiçbir konuda tek bir sebep-sonuç ilişkisinden bahsedemeyeceğimiz gibi, romantik ilişkiler ve kariyer gibi iki büyük alan arasındaki ilişkide de böyle bir çıkarım yapmak zor. Fakat sonuç olarak sağlıklı bir ilişkinin hayatımızın her noktası gibi kariyerimizi de iyileştirdiğini söyleyebiliyoruz.

[1] Lambert, S. (1990). Processes Linking Work and Family: A Critical Review and Research Agenda. Human Relations, 43(3). 239-257.
[2] Rusbult, C. E., Kumashiro, M., Kubacka, K. E. & Finkel, E. J. (2009). "The Part of Me That You Bring Out": Ideal Similarity and the Michelangelo Phenomenon. Journal of Personality and Social Psychology, 96(1). 61-82.
[3] Solomon, B. C. & Jackson, J. J. (2014). The Long Reach of One's Spouse: Spouses' Personality Influences Occupational Success. Psychological Science, 25(12). 2189-2198.
[4] Chan, C. J. & Margolin, G. (1994). The relationship between dual-earner couples' Daily work mood and home affect. Journal of Social and Personal Relationships, 11. 573-586.
[5] Heller, D. & Watson, D. (2005). The Dynamic Spillover of Satisfaction Between Work and Marriage: The Role of Time and Mood. Journal of Applied Psychology, 90(6). 1273-1279.
[6] Song, Z., Foo, M. D. & Uy, M. A. (2008). Mood Spillover and Crossover Among Dual-Earner Couples: A Cell Phone Event Sampling Study. Journal of Applied Psychology, 93(2). 443- 452.

Benzer yazılar

İş Yerinde Obsesif Kompulsif Bozukluk

Takıntılı düşünceleriniz, tekrar tekrar kontrol ettiğiniz işler veya ritüelleriniz iş hayatınızda büyük problemler yaşamanıza sebep oluyor mu?

Bir Taraf Her Zaman Daha mı Çok Sever?

İki taraf da eşit sevebilir, kıskanabilir ve sevgi gösterebilir mi? Daha çok sevilmek mi daha çok sevmek mi iyi? Bağlanma stillerimiz bu konuda ne söylüyor?

İş Kaybı Sonrası Yaşanan Yas Dönemi

Bir işe sahip olmak bize statü, öz güven ve sağlamlık getiriyor. Peki bu işi kontrolümüz dışında kaybedersek ne oluyor?

Mutsuz Olmanıza Rağmen İşinizi Neden Bırakmıyorsunuz?

Her sabah işe giderken ayaklarınız geri geri gidiyor, pazartesi günlerinden nefret mi ediyorsunuz? İşten ayrılmanın neden zor olduğu üzerine bir yazı hazırladık.

Profesyonel İş Yaşamına Dair 3 Film

Profesyonel hayat hayatımızı yakından etkiliyor. İş yaşamındaki ilişkileri ve bu ilişkilerin psikolojik etkilerini konu alan 3 farklı film!

Çalışan Bağlılığını Artırmanın 7 Yolu

Bağlılığı fazla olan kişiler, işlerinde daha mutlu ve üretken oluyorlar. Yöneticiler çalışan bağlılığını artırmak için neler yapabilirler?

Birbiriyle Çatışan Duygular Hissetmek

Hepimiz birbiriyle çatışan duygular, düşünceler ve davranışlar içine girebiliyoruz. Peki en çok hangi konularda çatışmalı anlar yaşıyoruz?

Aşkın 6 Mil Derinliğinde Su Üstünde Kalmanın Çabası: Submarine

Bozuk bir aile yapısı içinde, ergenliğin getirdiği karakter bunalımıyla uğraşan Oliver, ebeveynlerinin evliliklerini kurtarmaya çalışıyor.

Hibrit Çalışmaya Geçişin Uyandırdığı Kaygıyla Baş Etmek - Part 2

Uzun süre evden çalışmanın ardından hibrit sisteme geçmek sizi strese mi sokuyor? Bu sorular yardımıyla stresle daha kolay baş edebilirsiniz.

Romantik İlişkilerde Bakım Verme Davranışı

Bakım verme davranışı yalnızca ebeveyn-çocuk ilişkilerinde karşımıza çıkmıyor. Üstelik romantik ilişkilerimizde bu davranışlar çok faydalı olabiliyor!

Partnerlerin Sorun Çözme Becerilerinin İlişkiye Etkileri

Tartışmalar sağlıklı bir şekilde çözülemediği zaman ilişkiye zarar verebiliyor. Sorun çözme becerilerimiz bu süreci nasıl etkiliyor?

İdeal Takım Büyüklükleri ve Sosyal Kaytarma

Kişi sayısı arttıkça verim artar mı yoksa az insanla daha verimli çalışılabilir mi? İdeal takım sayısı kaç kişidir? Cevabı yazımızda.

Bizim için Anlamlı Bir İşte Çalışıyor Olmak

Bizim için anlamlı bir işe sahip olmamız için amaçlarımızın, değerlerimizin ve zevklerimizin işimizle örtüşüyor olması gerekiyor.

Hibrit Çalışmaya Geçmenin Uyandırdığı Kaygıyla Baş Etmek - 1

Uzun süre evden çalışmanın ardından hibrit sisteme geçmek sizi strese mi sokuyor? Kendinize sorduğunuz bazı sorular, stresle baş etmenize yardımcı olacak.

İş Yerinde Mükemmeliyetçilik Faydalı Mı Zararlı Mı?

En büyük zayıflığım, mükemmeliyetçi olmam! Bir saniye, mükemmeliyetçilik olumlu ve faydalı bir özellik değil miydi? Detaylar yazımızda.

İlişkinde Kaygı Mı Duyuyorsun?

Arkadaşları beni sevecek mi? Onu çok mu bunalttım? Kaygılı biriyseniz bu düşüncelere yabancı değilsiniz. Gelin bunları yakından inceleyelim!

Karantina Sonrası İş Yerine Dönmeye Kendimizi Hazırlamak

Pandeminin etkisi giderek azalıyor. Fakat iş yerine yeniden dönme fikri kaygı uyandırıcı olabiliyor. Bu kaygıyla nasıl başa çıkabiliriz?

İçini Açamamak: şarkılarla Kaçıngan Bağlanma

İnsanların %21'inin kaçıngan bağlanma türüne sahip olduğu düşünülüyor. Peki, bunun müzikte ne gibi yansımaları var?

Doğum Kontrol Yöntemine Partnerle Karar Vermek

"Partnerim prezervatif takmak istemiyor.", "Hangi doğum kontrol yöntemi bana göre?". Partnerle iletişim kurmak doğum kontrol yöntemi kullanmada nasıl bir rol oynuyor?

Ulaşamadığımız Hedeflerle Nasıl Baş Edebiliriz?

Uzun vadeli ve ulaşılması güç hedefleri gerçekleştirme çabası, her zaman başarıyla sonuçlanmaz. Başarısızlık durumunda ne yapabilirsiniz?

Neden Ulaşamayacağımız Hedefler Belirliyoruz?

Hedef belirlemek bizi motive eder. Fakat bazı hedefler neredeyse ulaşılmazdır. Ulaşılması zor hedefler koymamızın sebebi ve etkileri neler?

Doğum Kontrolü Nedir?

"Korunmadan birlikte oldum, hamile kalmış olabilir miyim?" Doğum kontrol yöntemlerine dair yanlış birçok bilgi yayılıyor. Bu işin doğrusu ne?

İş yerinde ağlıyor musunuz? Sorun değil!

İş yerinde ağlamak zayıflık belirtisi olarak görülebiliyor. Halbuki bazen yapmamız gereken savunmasızlığımızı kabul etmek oluyor.

İş Mülakatlarında Sormanız Gereken Sorular

İş mülakatlarında sorulan sorulara verilen cevaplar ne kadar kritik olsa da fırsatınız olduğunda sizin de sorabileceğiniz sorular bulunuyor!

İş Yerindeki Zorbayı Tanımak ve Onunla Baş Etmek

İş yerindeki zorbayı tanımak ve bu konuda bir çözüm üretmek için uzmanlar tarafından önerilen Y.A.S.A. adımları nelerden oluşuyor?

İş Yerinde Mobbing'e Uğradığınızı Gösteren 5 İşaret

İş yerinde psikolojik taciz anlamına gelen mobbing, kurumsal hayattaki ciddi problemlerden biri. Mobbing'i gösteren işaretler neler?

Kariyer Seçiminiz ile İlgili Çok Düşündüğünüzün 5 Kanıtı

"Ya seçimlerimden pişmanlık duyarsam?", "Ya bu iş bana uygun değilse?" Kariyerinizi düşünmek uyumanıza engel olmaya başlamış olabilir.

Kimler eski partneriyle barışmaya daha meyilli?

İstenmeden yaşanan ayrılıklar, eski partnerimizi özlememize sebep olabiliyor. Peki barışmak gerçekten de iyi bir fikir mi?

Oyuncu Ebeveynliğin Etkileri

Oyun, çocuk ve ebeveynin yakın ve sıcak bir ilişki kurabilmesini sağlıyor. Oyuncu ebeveynlik size ve çocuğunuza çok iyi gelecek!

Yeni Kardeş İle İlk Bağlanma

Bağlanma denince aklımıza ilk olarak anne ile çocuk arasındaki etkileşim geliyor. Fakat, bağlanma ailenin diğer üyeleriyle de gerçekleşiyor!

Ayrılık Sonrası Seks

Ayrılma sonrası seksin nedenleri, cinsiyetler arası genel farklılıkları ve etkilerini öğrenmek için yazımızı inceleyebilirsiniz.

Olumsuz beden algısının arkadaşlarımızla ne ilgisi var?

Bedenimizden duyduğumuz memnuniyetsizliği, fazla kilolarımızı arkadaşlarımıza anlatarak dert yanıyoruz. Peki bu bizi nasıl etkiliyor?

Müzik Dinlemek Sizi Daha Zeki Ve Üretken Yapabilir Mi?

Müziğin duygularımız ve motivasyonumuz üzerindeki etkisi kanıtlanmış bir gerçek. Peki müziği üretkenliği arttırmak için kullanmak mümkün mü?

Çalışanlarla Ruh Sağlığı Hakkında Konuşmak

Ruh sağlığı hassas bir konu ve hele de iş yerinde bununla ilgili konuşmak kolay olmayabilir. Bu yazımız bu konuda size yardımcı olabilir.

Çocukluk Çağında Duygusal İhmale Maruz Kalmak

Bir çocuğun en çok ihtiyacı olan şeylerden biri de ilgi görmek! Ebeveyni tarafından ihmal edilen çocuğun öz benliği zedelenebiliyor.

Sahtekarlık Sendromu (Imposter Syndrome) Nedir?

İç sesiniz bulunduğunuz konumu hak etmediğinizi ve oraya şans eseri geldiğinizi söylüyorsa Sahtekarlık Sendromu'ndan muzdarip olabilirsiniz.

Kariyer ve Aile Arasında: Sandviç Nesil

İş ve hayat dengesini oturtmakta zorlandığımızda rol çakışması ile karşı karşıya kalabiliyoruz. Farklı yükümlülükler arasında kayboluyoruz.

Hedeflerinizi Gerçekleştirebilmek İçin 8 İpucu

Her yılbaşında, doğum gününde yapılan o planlar. Kaçı gerçeğe dönüşüyor? Hedeflerinizi fethetmek için ipuçları yazımızda!

Ebeveynlerimiz Bizim Ebeveynliğimizi Nasıl Etkiliyor?

Ebeveynlerimizden gördüklerimizi çocuklarımız üzerinde uygulayabiliyor, onların ebeveynlik stillerini devam ettirebiliyoruz. Peki neden?

Çocuklarla Cinsellik Hakkında Konuşulması Neden Önemli?

Çocuklarla cinsellik konuşmak bir tabu olsa da, çocukların sağlıklı bir ergenlik süreci yaşamaları için bu konu elzem bir noktada bulunuyor.

Ebeveynlik Stilleri

Çocuğunuzun davranışlarını ne ölçüde kontrol ettiğiniz ve ihtiyaçlarına ne kadar duyarlı olduğunuz ebeveynlik stilinizi belirliyor. Nasıl?

İş Yerlerinde Cinsiyet Eşitsizliği - 1

İş yerinde cinsiyet eşitsizliği hala bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Temsil imkanı sağlansa bile kadınlar sorunlarla karşılaşıyorlar.

İleri Yaş Dostu İş Yerleri ile Yaş Ayrımcılığını Önlemek

Tıpkı ırkçılık ve cinsiyet ayrımcılığı gibi bir ayrımcılık türü olan yaş ayrımcılığıyla iş yerinde mücadele etmek için öneriler yazımızda.

Kaygılı bağlanma ilişkiyi görünür kılma meylini artırıyor.

Partnerinizle fotoğrafınızı sosyal medyada paylaştığınızda motivasyonunuz ne oluyor? Peki bunun bağlanma stilimizle ilgisi ne?

Çocuğunuzu hem sevip hem de...

Annelik her zaman mutlu anlardan ibaret olmayabiliyor. Sınır koymakta ya da benliğinizi korumakta zorlanıyorsanız yalnız değilsiniz.

İş Hayatındaki Bilişsel Hataları Azaltmak Mümkün mü?

İş yerlerinde gün içinde birçok hataya şahit oluyoruz. Bunlardan bazıları bilişsel kaynaklı oluyor. İşte bu durumun bazı sebepleri…

Manipülasyonla Nasıl Baş Edebiliriz?

Manipülasyon hepimizin yapabildiği ya da maruz kalabildiği bir davranış. Peki sık sık karşılaştığımız bu davranışla nasıl baş edebiliriz?

İş Yerinde Stresle Nasıl Baş Ederiz?

Stres hayatın her alanı gibi iş hayatını deneyimleme şeklimizi de belirleyen bir duygudur. İş hayatında stresle nasıl mücadele edebiliriz?

Evrimsel Bakış Açısıyla Arkadaşlık

Arkadaşlarımız seçtiğimiz kardeşlerimiz olabiliyorsa ne mutlu bize! Bu yazımızda arkadaş edinmeyi ve arkadaşlık sürdürmeyi inceliyoruz.

Tutkuyla yapılan işler tükenmişlikle sonuçlanabilyor.

"Beni bıraksalar günde 24 saat çalışırım." mı diyorsunuz? İşiniz hayatınız mı olmuş durumda? Tükenmişlik sendromuna bir göz atmalısınız.

Pandemide Evden Çalışan Ebeveynler İçin 7 Öneri

Eşiniz ve çocuklarınız bir yanda; işlerin biriktiği bilgisayarınız öbür yanda… Pandemi döneminde ebeveynlik önerilerimiz yazımızda!

Aşırı Düşünmeyi Nasıl Azaltabiliriz?

Birçoğumuz yoğunluğumuzun ve meşguliyetimizin arasında aşırı düşünüp kendimizi strese sokmayı başarıyoruz. Bu durumu nasıl azaltabiliriz?

Evde İş ve İlişki Dengesi Nasıl Kurulur?

Pandemiyle beraber birçoğumuzun işleri de eve taşındı ve bu durum zaten kurması zor olan iş-hayat dengesini daha da zorlaştırmış görünüyor.

Yakın İlişkilerimiz Kariyerimizi Nasıl Etkiliyor?

Stresli bir iş gününden sonra partnerimize dert yanmak, onun cümleleriyle motive olmak… Sağlıklı ilişkilerimiz kariyerimizi nasıl etkiliyor?

Çocuk İstismarı Nedir, Nelere Yol Açabilir?

Çocuk istismarı, çocuk için yıkıcı etkilere sahip olabiliyor. Üstelik bu zarar sadece fiziksel değil, psikolojik olarak çocuğu etkiliyor.

Kadınların Cinselliği - G Noktası ve Boşalma

G noktası nedir? Kadınların cinsellik tecrübesini nasıl etkiliyor? Kadınların boşalması nasıl gerçekleşiyor? Cevaplar yazımızda!

İçini Açmak ve Yakınlık

Karşımızdaki kişiye kendimizi açmak her zaman çok kolay olmuyor. Bunu başarmanın ilişkilerimize olan katkısını ise göz ardı etmemek lazım!

Kadınlar Mastürbasyon Yapar Mı?

Mastürbasyon halen büyük oranda tabu olarak görülen bir konu ancak kadınların kendi cinselliklerini keşfetmelerinde önemli bir rol oynuyor.

İlişkide İncelik Gösterme Yolları

İçinde nezaketi, ilgiyi, sevecenliği ve anlayışı barındıran "incelik" davranışları ilişkilerin sağlığında belirleyici rol oynuyor.

Aşkın Gözü Sahiden De Kör Müdür?

Hani gözümüz ondan başkasını görmez, en mükemmel insanın o olduğunu düşünürüz ya… İşte bu, fena halde tutulduğumuzun kanıtıdır!