Doğayla İç İçe Nesiller Yetiştirmek

Büşra Kösem

Doğayla İç İçe Nesiller Yetiştirmek

Summer Kiss - Irına Redine

Biz küçükken tüm gün sokakta oynardık ama şimdiki çocuklar hiç öyle mi? Hepsinin elinde tablet ya da telefon!


Nesilden nesile çocukların oyun araçlarında büyük değişiklikler gözlemlenebiliyor. Örneğin; bir zamanlar seksek, mendil kapmaca ya da dalya çocuklar tarafından en sık oynanan oyunlarken başka bir dönemde bu oyunlar birdirbir, kulaktan kulağa ya da misket olabiliyor. Peki, şimdiki çocuklar bu oyunları beğenmedikleri için mi oynamıyorlar?

Tüm bu bahsi geçen oyunların ortak bir yönü bulunuyor: hepsi sokak oyunu. Ne yazık ki günümüzde birçok yerde çocukların oyun oynayabilecekleri alanlar bulunmuyor. Şehirlerin oluşması ve gelişmesi, kırsal bölgelerin şehirleşmesi… Yaşamı pratikleştirmeye yönelik adımlar, bölgelerdeki yeşil alanları azaltıyor. Üstüne geniş çaplı ulaşım hatları eklenince birçok bölge trafik açısından yoğunlaşıyor. Hem yeşil alanın bulunmaması hem de trafiğin yoğun olması bölgeyi çocuklar için tehlikeli kılıyor. Bu nedenle, çocukların dışarıda oyun oynaması yetişkinler tarafından potansiyel tehlikelerden dolayı engellenebiliyor. Çocukların yetişkin gözetiminde olabileceği, trafiksiz, oyuna müsait yeşil alanlar elbette bulunuyor: bahçeli evler. Fakat hem bahçeli evler her çocuk ve ailesi tarafından erişilebilir değil hem de artık o bahçeler de çocukların doğayla ilişki kurabilmesi için küçük olarak değerlendiriliyor.

Çocukların oyun oynayabilecekleri alanların yaşadığı değişikliğin yanı sıra çocukların oyun oynamaya ayırdığı zaman da değişiklik gösteriyor. 1981-1997 yılları arasında, çocukların oyuna ayırdığı zamanda haftalık 4 saate yakın bir düşüş olduğu gözlemleniyor. Amerika’da annelerle yapılan bir araştırmada annelerin %70’inin kendi çocukluğunda her gün dışarıda oyun oynadığı görülüyor. Gel gelelim bu annelerin çocuklarından yalnızca %31’i her gün dışarıda oyun oynayabilecek imkana sahip. Bu da bize yalnızca bir nesilde bile dışarıda oyun oynama oranının büyük bir düşüş yaşadığını gösteriyor.

Biyolog Edward Wilson, insanların doğayla kurdukları ilişkinin yaşamlarında olumlu etkileri olduğunu söylüyor. Bunun yanı sıra insanların doğadan uzaklaşmasının sonucunda çevresel değişikliklere uyum sağlayamadığını, nesilden nesile doğa ve insan ilişkisindeki kopukluğun arttığını dile getiriyor. Wilson’ın söylediklerine dayanarak şimdiki çocukların doğadan kopmasının, yakın gelecekte çocukların, hatta insanlığın doğadan kopması anlamına gelebileceğini söyleyebiliriz. Peki, çocukların doğayla ilişki kurabilmesi, dışarıda oyun oynayabilmesi neden bu kadar önemli?

Nature-play olarak adlandırılan doğa oyunları bir bakıma çocuğun oyun arkadaşının doğa olduğu oyunlardır. Bu oyunlar açık bir alanda, çocuk tarafından başlatılır ve çocuk tarafından yönetilir. Bahsi geçen açık alanlara örnek olarak ağaçlık bölgeler, çimenlikler, çocukların taşla toprakla direkt temas edebildiği her yer verilebilir. Doğa oyunlarının çocuklara birçok açıdan faydası bulunur:

  1. Doğada vakit geçiren çocuklar, daha sağlıklıdır.

Çocukların çimenlik bir alanda kendilerine bir oyun kurduklarını düşünelim. Yerdeki yeşil yapraklar oyunlarında kullanabilecekleri para olabilir. Çamurdan pasta ve çörekler yapıp topladıkları taş, yaprak veya küçük dallarla yaptıkları yiyecekleri süsleyebilirler. Tüm bunlar, çocukların yaratıcılığını geliştirirken bir yandan da fiziksel ve motor gelişimlerini destekler. Örneğin, çocukların çevrelerinde ağaçların veya küçük tepeciklerin bulunması onlarda bir tırmanma dürtüsü oluşturabilir. Fiziksel olarak aktif olmaları, ergenliğin erken dönemlerinde karşılaşabilecekleri obezite problemine karşı koruyucu bir faktör olabilir.

  1. Doğa, çocukları daha akıllı yapar.

Dışarıda dinamik ve çeşitli oyunlar oynamak, çocukların problem çözme ve yaratıcı düşünme becerilerini evde oynanan oyunlara kıyasla daha çok geliştiriyor. Başka bir yürütücü işlev olan odaklanma da bu durumdan oldukça etkileniyor. Doğayla iç içe büyüyen çocukların odak kapasiteleri diğer çocuklara kıyasla daha geniş oluyor.

  1. Doğa, çocukların daha iyi hissetmesini sağlar.

Birçok insan yürüyüşe çıktıktan sonra veya doğal bir alanda zaman geçirdikten sonra kendini rahatlamış hissediyor; aynı durum çocuklar için de geçerli. Çocukların özgürce oynadıkları oyunlar, kaygılarını ve öfkelerini minimize eden bir faktör olabiliyor. Buna bağlı olarak evine yakın bir yeşil alana sahip olan çocukların, depresyon ve kaygı seviyelerinin yaşıtlarına kıyasla daha düşük olduğu gözlemleniyor. Ek olarak bu çocuklar yaşıtlarına kıyasla kendilerine daha çok değer veriyorlar.

  1. Doğa, çocukların sosyalleşmesini destekler.

Dışarıda birlikte geçirilen zaman çocuklar arası kaynaşmayı pekiştirebiliyor. Oyun kendi başına çocukların paylaşma, uzlaşma ve birlikte çalışma becerilerini geliştirebiliyor fakat oyunun doğa ile iç içe gerçekleşmesi bu becerilerin gelişimini destekliyor.

  1. Doğa oyunları, doğa için de iyidir.

Doğa ile olumlu bir şekilde ilişki kurabilen çocuklar, yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde de doğa ile ilgilenmeye devam ediyorlar. Bu süreçte çocukla birlikte doğayı keşfedecek bir yetişkinin olması önemli bir rol oynuyor.

Özetle, çocukların doğayla kurdukları ilişkinin hem kendilerine hem de doğaya olumlu geri dönüşleri oluyor. Çocukların doğayla haşır neşir büyümesinin öneminden söz etmişken çocukları doğayla buluşturmak için neler yapabileceğimize de değinebiliriz. Çocukların oynayabileceği alanların oluşması veya korunması için topluca hareket etmek gerekebiliyor. Bu noktada en işlevsel çözüm yerel yönetimden destek almak olabilir. Çocuklara oyun oynayabilecekleri alanları sağlamak için yerel yönetimler:

  • Çocukların doğayla etkileşim kurabileceği alanları destekleme yönünde çalışabilir. Bu çalışmalar oyun alanlarının kurulması, geliştirilmesi veya tanıtılması olabilir.

  • Daha güvenli bir mahalle sunabilir. Güvenli mahalleler; trafiğin az, çocukların rahatça gezinebildiği yeşil ve açık alanların çok olduğu bölgelerdir.

  • Çocukları çevresel zararlardan koruyabilir. Çevresel zararlar trafik sebepli gazlar olabileceği gibi yüksek sıcaklıklar da olabiliyor. Kreş, okul, kütüphane, yüzme havuzları gibi çocukların sık sık gittiği yerlerde sıcaklık kontrolü uygulanabilir.

  • Mahalle planlamalarına ebeveynler de dahil edilebilir. Bu şekilde “Ben sana değil, çevreye güvenmiyorum.” cümlesindeki çevrenin değişiminde ebeveynlerin de söz hakkı olabilir.


[1] Dowdell, K., Gray, T., & Malone, K. (2011). Nature and its influence on children’s outdoor play. Journal of Outdoor and Environmental Education, 15(2), 24-35.
[2] Erikson, D. M., & Ernst, J. A. (2011). The real benefits of nature play every day. Newsletter of the Nature Action Collaborative for Children, 97-100.
[3] Joshi, A. (2021, March 31). Creating environments to support young children's development. Australian Institute of Family Studies. Retrieved from https://aifs.gov.au/cfca/2021/06/18/creating-environments-support-young-childrens-development
[4] Nace, T. (2017, August 21). Children who play outdoors are more likely to protect nature as adults. Forbes. Retrieved from https://www.forbes.com/sites/trevornace/2017/08/21/children-play-outdoors-more-likely-protect-nature-adults/?sh=3cc081706641
[5] White, R. (2004). Young children's relationship with nature: Its importance to children's development & the earth's future. White Hutchinson Leisure & Learning Group, 1-9.

Benzer yazılar

Partnerle Seks Hakkında Konuşmak Cinsel Tatmini Artırıyor!

Partnerinizle cinsellik hakkında konuşmak istiyor ama nasıl yapabileceğinizi bilmiyorsanız bu yazımız tam size göre!

Doğayla İç İçe Nesiller Yetiştirmek

Eskisi gibi misket oynayabilmek hala mümkün mü? Çocukların sokağa çıkıp oyun oynayabilmesi için neler yapabiliriz? Öneriler yazımızda!

Kendinize Gaslighting Uyguluyor Olabilir Misiniz?

Gaslighting ilişkilerimizde karşı tarafın bize uygulayabildiği bir çeşit manipülasyon olarak biliniyor. Peki kendi kendimize de gaslighting uyguluyor olabilir miyiz?

Regl Nedir?

Regl olmak ayıp ya da gizlenecek bir durum değil. Peki regl çocuklarla nasıl konuşulmalı?

Bir Taraf Her Zaman Daha mı Çok Sever?

İki taraf da eşit sevebilir, kıskanabilir ve sevgi gösterebilir mi? Daha çok sevilmek mi daha çok sevmek mi iyi? Bağlanma stillerimiz bu konuda ne söylüyor?

Romantik İlişkilerde Empati Kurabilmek

Romantik ilişkilerde empatinin önemini bilmek kadar, nasıl empati kuracağımızı bilmek de ilişki memnuniyeti konusunda önemli rol oynuyor.

Oyun Rehberi

Çocuğunuzla oynadığınız oyunları daha keyifli hale getirecek ve oyun davranışlarınıza katkı sağlayacak bir oyun rehberi hazırladık.

Romantik İlişki İçerisindeyken Kendimizi Hangi Yollarla Sabote Ederiz?

Romantik ilişkinizde yolunda gitmeyen şeyler mi var? Peki ya ilişkinizi farkında olmadan sabote eden sizin davranışlarınızsa?

Partnerlerin Sorun Çözme Becerilerinin İlişkiye Etkileri

Tartışmalar sağlıklı bir şekilde çözülemediği zaman ilişkiye zarar verebiliyor. Sorun çözme becerilerimiz bu süreci nasıl etkiliyor?

Beden algımız romantik ilişkimizi etkileyebiliyor.

Daha olumlu bir beden algısına sahip olan kişiler partnerleriyle kurdukları romantik ve cinsel ilişkilerde daha fazla memnuniyet duyabiliyorlar. Peki neden?

Çocuklar İçin Ahlak Felsefesi Egzersizi

Çocukların felsefi tartışmalarla kavramları sorgulaması onların düşünce sürecini geliştiriyor. Bu yazımızda da bir ahlak felsefesi egzersizi sunuyoruz!

Ekolojik Yas

Bir yandan çaresiziz, öte yandan da bitkilerin, hayvanların, ormanların yani kaybettiklerimizin ardından bir yas tutuyoruz. Peki nedir bu ekolojik yas?

Hayatta Kalanın Hissettiği Suçluluk Duygusu

Geride kalan, "kurtulan"ın hissettiği duyguya hayatta kalanın hissettiği suçluluk deniyor. Peki bunu neden deneyimliyoruz?

Çocukluk Dönemi - Yanlış Bilinenler

Çocuğunuz hayali arkadaşlarıyla mı konuşuyor? Peki bu endişe etmenizi gerektirecek bir durum mu? İşte doğru bilinen yanlışlardan biri!

Ayrılık Da Sevdaya Dahil Mi?

Neredeyse hepimiz bir ilişkinin sona ermesinden sonra yas sürecinden geçiyoruz. Yas sürecinde bizi hangi aşamalar bekliyor?

Video Oyunlarının şaşırtıcı Faydaları

Çocuğunuzun video oyunları oynaması sizi rahatsız mı ediyor? Bunların ona zararlı olduğunu mu düşünüyorsunuz? O halde yazımızı okuyun!

Bebek Gelişimi - Yanlış Bilinenler

Bebek gelişimine dair birçok mit okuyor, yanlış düşünceleri okuyor ve hatta uyguluyoruz. Gelin yanlış bilinenleri birlikte inceleyelim.

Montessori Ekolünde Oyunun Yeri

Montessori ekolünde oyun nasıl bir yer tutuyor? Sizce çocuğunuza uygun bir ekol mü? Yazımızı inceleyerek bilgi sahibi olun!

Güvenli Bağlanma ve Oyun

Çocukların oyun oynamayı ne kadar çok sevdiğini biliyoruz. Peki ya bağlanma stillerinin çocukların çok sevdiği oyunlarla ne ilgisi var?

Oyuncu Ebeveynliğin Etkileri

Oyun, çocuk ve ebeveynin yakın ve sıcak bir ilişki kurabilmesini sağlıyor. Oyuncu ebeveynlik size ve çocuğunuza çok iyi gelecek!

3-4 Yaş Grubu için Oyun Önerileri

Çocuğunuzla oynamak için yeni oyunlar bulmakta zorlanıyor musunuz? 3-4 yaş grubundaki çocuğunuz için bazı oyun önerilerimiz var!

Ayrılık Sonrası Seks

Ayrılma sonrası seksin nedenleri, cinsiyetler arası genel farklılıkları ve etkilerini öğrenmek için yazımızı inceleyebilirsiniz.

Çocukların Ev Ödevlerinde Ebeveynlerin Rolleri

Çocuklar ev ödevlerini bitirmeye karşı isteksiz olabiliyor. Ebeveyn olarak ödev zamanlarında çocuğunuza nasıl destek olabilirsiniz?

Çocuğumla Çıplaklık Konusunda Nasıl Konuşmalıyım?

Çocuklar erken yaşlardan itibaren çıplaklık konusunda meraklı olabiliyorlar. Peki onlarla bu konuyu en doğru şekilde konuşmanın yolu nedir?

Birini çekici bulmak yapılan paylaşımı artırıyor.

Birini çekici bulmak, o kişiyle daha çok şey paylaşmamızı sağlar mı? Bir diğer deyişle insanların görüntüleri davranışlarımızı etkiler mi?

İtiş-Kakış Oyunları

Çocukların en sevdiği oyunların başında itiş kakış oyunları geliyor. Kulağa pek de olumlu gelmeyen bu oyunlara göz atmaya ne dersiniz?

Pandemi Döneminde Bir İlişkiye Başlamak: Five Dates

Geçen yıl yayınlanan Five Dates ise bir FMV (full motion video veya tam hareketli video) interaktif romantik komedi oyunu.

Ebeveynlik Stilleri

Çocuğunuzun davranışlarını ne ölçüde kontrol ettiğiniz ve ihtiyaçlarına ne kadar duyarlı olduğunuz ebeveynlik stilinizi belirliyor. Nasıl?

Kaygılı bağlanma ilişkiyi görünür kılma meylini artırıyor.

Partnerinizle fotoğrafınızı sosyal medyada paylaştığınızda motivasyonunuz ne oluyor? Peki bunun bağlanma stilimizle ilgisi ne?

Sosyal Medyada Travmatik Olaylara Dair Video ve Görüntüleri Paylaşmak

Yaşanan travmatik olayların ardından sosyal medyada olaya dair fotoğrafların paylaşıldığını görüyoruz. Peki bu neden oldukça zararlı?

Çocuğunuzu hem sevip hem de...

Annelik her zaman mutlu anlardan ibaret olmayabiliyor. Sınır koymakta ya da benliğinizi korumakta zorlanıyorsanız yalnız değilsiniz.

İş Hayatındaki Bilişsel Hataları Azaltmak Mümkün mü?

İş yerlerinde gün içinde birçok hataya şahit oluyoruz. Bunlardan bazıları bilişsel kaynaklı oluyor. İşte bu durumun bazı sebepleri…

Karşınızdaki Kişiyle Yakınlık Kurmanıza Yardımcı Olan 36 Soru

Bir insanı tanımak, o kişiyle yakınlık kurmak ve bu yakınlığın dozunu ayarlamak kolay olmayabiliyor. Bu sorular işinizi kolaylaştıracak!

Çocuklarla Cinsellik Hakkında Konuşmak

Cinsellik çoğu insana göre konuşulması zor bir konu. Hele de karşınızdaki zor sorular soran bir çocuksa… Peki ya bu durumu nasıl yönetmeli?

Narsisizm ve Romantik İlişkiler

Narsisizm, kendini diğerlerinden üstün görme ve benmerkezcilikle ilişkilendiriliyor. Sağlıklı ilişki ve narsisizm bir arada bulunabilir mi?

Çocuklarla Nasıl Oynamalıyız?

Sevgili ebeveynler, isterseniz çocuklarınızın 1 numaralı oyun arkadaşı siz olabilirsiniz. Bu işin püf noktaları ise yazımızda!