İklim Krizinin Ortasında Çocukluk

Büşra Kösem

İklim Krizinin Ortasında Çocukluk

A child wades through water on her way to school in Kurigram district of northern Bangladesh during floods in August 2016 - Akash/Panos Pictures/UNICEF

Bu yazımızda çocukların içerisinde oldukları dünyayı anlamlandırma ve kendilerini onun bir parçası olarak görme sürecinden söz ederek iklim krizinin çocukluk üzerindeki etkilerine odaklanıyoruz.


Dünya üzerindeki çocukların neredeyse yarısı iklim krizi açısından yoğun risk içeren ülkelerde yaşıyor. Bu çocukların büyük bir kısmı, iklimsel ve çevresel problemlerin ortak bulunduğu alanlarda büyüyor. Sağlıklarını tehdit eden risklerin yoğun olmasının yanı sıra bu risklerin karşısında koruyucu faktör olarak kullanabilecekleri su, sağlık hizmetleri ve eğitim gibi kaynaklara da yeterli miktarda sahip değiller. Yetersiz çevresel koşulların çocukların gelişiminde olumsuz bir etkisi olabiliyor. Bu nedenle, iklim krizini bir çocuk hakları ihlali olarak değerlendirmek mümkün. Peki çocukluk deneyimi ile bu kadar ilişkisi olan bir konuyu çocuklarla nasıl konuşabiliriz?

Çocukları iklim krizi konusunda bilgilendirmek için önce çevreleriyle ve doğa ile kurdukları ilişkiyi şekillendirmelerinde onlara yardımcı olmak gerekiyor. Çocukların doğa ile olan ilişkisini güçlendirmek için yaşlarına göre yapabileceğiniz çeşitli aktiviteler bulunuyor.

  • 1-5 Yaş:
Çocuklar yürümeye başlamalarının ardından dünyayı kendi ayaklarının üzerinde keşfedebilmeye başlarlar. Bu dönem ayrıca çocukların çevreleriyle ilişkilerinin kurulmaya başladığı dönemdir. Çocukların bu meraklı ve keşfetmeye açık dönemleri, doğa ile tanıştırılmaları için mükemmel bir zamandır.

Çocuğunuz ile doğada yürüyüşlere çıkabilir, hava durumu ve bunun çevreye etkileri üzerine konuşabilirsiniz. Bu, çocukların iklim kavramını anlamasına yardımcı olacaktır. Hava durumundan konuşmanın yanı sıra kuş yuvalarına bakabilir, hayvanların da korumaya çalıştıkları evleri olduğundan söz edebilirsiniz. Bu konuşma çocuğunuzun doğanın tüm canlılar için bir ev olduğunu anlaması konusunda destekleyici olabilir.

Meyve ve sebzelerin tohumlarını tekrardan toprakla buluşturmak da çocukların doğayı kavrama sürecine destekleyici bir etkide bulunabilir. Mutfağınızda birkaç kabı toprak ile doldurarak çocuğunuzla minik bahçenizi oluşturabilirsiniz!

  • 6-12 Yaş:
Bu yaş aralığında çocuklar iklim değişikliğinin altında yatan temel konseptleri anlayabilirler. Çocuklarla iklim değişikliğini basit bilimsel terimler üzerinden konuşabilir, onlara iklim değişikliği hakkında bildiklerini sorabilir, sonrasında birlikte bir araştırma yapabilirsiniz.

Kişisel seçimlerimizin doğayı nasıl etkileyebileceği üzerine fikirlerinizi konuşabilir, doğaya minnettarlığımızı göstermek için karar verirken nelere dikkat etmemiz gerektiğini düşündüklerini sorabilirsiniz. Ayrıca ailenizin karbon ayak izini hesaplayarak bunu daha aza indirmek için neler yapabileceğinizi planlayabilirsiniz. Örneğin, hayvan endüstrisinin iklim krizine ve doğaya olumsuz etkilerinin olması sonucunda daha bitki temelli bir beslenme planı oluşturabilirsiniz. Çocuklar dahil tüm insanların doğayı korumak konusunda güçlü etkileri olabileceğini birlikte hatırlayabilirsiniz.

  • 13-18 Yaş:
Bu yaş aralığında iklim değişikliği ve iklim krizi konusunda çok daha yoğun bir farkındalıkla karşılaşabiliyoruz. İklim krizinin ekonomik ve sosyal etkilerinden bu dönemde bahsedebilirsiniz. İklim krizinin herkesi eşit derecede etkilemiyor olduğunu, kimlerin daha büyük bir risk ile karşı karşıya olduğunu birlikte araştırabilirsiniz. En önemlisi de iklim krizi karşısında fırsat eşitliği yaratılabilmesi için neler yapabileceğinizi birlikte konuşabilirsiniz.

[1] Lee, S., MD, MPH, FAAP. (n.d.). Talking with children about climate change. Retrieved December 04, 2021, from https://www.healthychildren.org/English/safety-prevention/all-around/Pages/Talking-with-Children-about-Climate-Change.aspx
[2] The impacts of climate change put almost every child at risk. (2021, August 19). Retrieved December 04, 2021, from https://www.unicef.org/stories/impacts-climate-change-put-almost-every-child-risk

Benzer yazılar

İnsan Dışındaki Canlılarla ve Nesnelerle Konuşmak

Çiceklerinizle, kedinizle konuşmak dostlarınızla konuşmak kadar rahatlatıcı gelebilir. Farklı canlıları antropomorfize etme sebebimiz nedir?

Köpeklerle insanlar birbirlerine nasıl bağlanıyor?

Ayrılmaz ikili gibi olan köpekler ve sahiplerine tanık olmuşsunuzdur. Peki aralarında tıpkı insanlarda olduğu gibi bağlanma oluşabilir mi?

Hayvan, bitki ya da nesnelerle neden konuşuruz?

Kedinizle dertleşmeniz, arabanıza isim koymanız ya da çiçeklerinizle konuşmanız size kendinizi tuhaf mı hissettiriyor? Yalnız değilsiniz!

Hayvanlar partnerimizle ilişkimize iyi gelebilir mi?

İlişkiniz konusunda hayvanlardan yardım alabileceğinizi hiç düşünmüş müydünüz? Nasıl olduğunu merak ediyorsanız buyrun yazımıza!

Doğal Afet Sonrası Kaygı

Bir doğal afet meydana geldikten sonra ne tür kaygılar duyarız?

Sosyal Medyada Travmatik Olaylara Dair Video ve Görüntüleri Paylaşmak

Yaşanan travmatik olayların ardından sosyal medyada olaya dair fotoğrafların paylaşıldığını görüyoruz. Peki bu neden oldukça zararlı?

Depremden Etkilenen Hayvanlar için Ne Yapabiliriz?

Depremden tıpkı bizim gibi, hayvanlar da ciddi ölçüde etkileniyor. Bu tarz durumlarda onları rahatlatmak adına neler yapabiliriz?

Sevdiklerini Kaybetme Korkusu ve Ölümle Başa Çıkabilme

Sevdiklerimize bir şey olacağı, onları kaybedeceğimizin endişesi kimi zaman tüm benliğimizi sarıyor. Peki bu duyguyla nasıl baş edebiliriz?

Doğal Afet Sonrası Çocuklarla İletişim

Doğal afetler çocuklar için anlamlandıramadıkları bir deneyim olabiliyor. Peki bu konuyu ele alırken nelere dikkat etmeliyiz?

Doğal Afet Sonrası İyileşmek İçin Ne Yapabiliriz?

Yaşanan doğal afetler sonrası normalimize dönmek zaman ve emek isteyebiliyor. Peki kendimizi iyileştirmenin yolları neler olabilir?

Çocuklar ve Hayvanlar - Yanlış Bilinenler

Ölüm hayatın bir gerçeği olduğu gibi, kimi çocuklar da özellikle hayvanların ölümüyle bu süreci erkenden deneyimleyebiliyor.

Doğal Afetlerde Psikolojik İlk Yardım

Yaşanan doğal afet ya da travma gibi durumlar sonrası kendimize nasıl iyi gelebiliriz? Nasıl dayanıklı kalabiliriz?

Sıcaktan Etkilenen Hayvanlara Çocuklarla Birlikte Destek Olmak

Sıcak yaz günleri sadece bizi değil aynı zamanda hayvanları da etkiliyor. İşte, bu günlerde zorlanan hayvan dostlarımıza yardım ederken çocuğunuzun size eşlik etmesini sağlayacak dört öneri!

Ekolojik Yas

Bir yandan çaresiziz, öte yandan da bitkilerin, hayvanların, ormanların yani kaybettiklerimizin ardından bir yas tutuyoruz. Peki nedir bu ekolojik yas?

Çocuklarla Hayvan Hakları Konuşmak: Oyun Önerileri

Hem hayvanları tanımak hem de hayvan haklarını öğrenmek için çocuğunuzla birlikte oynayabileceğiniz eğlenceli 3 oyun listeledik!

Eyvah, çocuğumun hayvanlara alerjisi var!

Hayvan alerjilerinin sebepleri neler? Çocuğumun hayvanlara alerjisi var ama biz hayvan sahiplenmek istiyoruz, ne yapmalıyız? Bu soruların cevapları bu yazıda!