Çocuğum Nasıl Bir Oyuncu?

Feyza Hilal Dilmaç

Çocuğum Nasıl Bir Oyuncu?

Nikolai Germanov

Bu yazımızda çocukların yaşlarına, ruh hallerine ve sosyal ortamlarına bağlı olarak yer aldığı oyun türlerini ve çocukların oyun sırasında öğrenme ve birbirleriyle etkileşim kurma yollarını inceleyeceğiz.


Çocukları oyun oynarken izlediğinizde bazılarının bir köşede tek başına, bazılarının da kalabalık gruplar içinde oyun oynamayı tercih ettiğini gözlemlemiş miydiniz? Çocukların bulundukları sosyal ortam, ruh hali ve gelişimsel dönemlerine göre "oyunculuk" alışkanlıkları değişebiliyor. Bu yazımızda altı farklı oyun türünü inceleyeceğiz.

1- Uğraşsız Oyun: Uğraşsız oyun, genellikle bebeklerin ilk üç ayında gözlemlenen oyun türü oluyor. Dışarıdan bir oyun gibi gözükmese de bebeklerin çevrelerini incelemesi, çevreden gelen uyarılara karşı el ve bacak hareketleri yapması uğraşsız oyun türünün kapsamına giriyor. Ebeveyni olarak bebeğinizin bu oyun davranışlarını teşvik etmek için bir şey yapmanız gerekli olmuyor çünkü bebeğiniz bu davranışları içgüdüsel olarak yapıyor.

2- Yalnız Oyun: İsminden de anlaşılacağı gibi, çocuğunuz bu oyun türünde yalnız oyun oynamayı keşfediyor. Kendi kendine eğlenebilmeyi, kendine yetebilmeyi, bu oyun türüyle öğrenebiliyor. Her çocuk kendi başına oyun oynayabiliyor fakat bu oyun türü özellikle 2-3 yaşları arasında sık gözlemleniyor. Bu dönemde çocuklar kendilerine odaklı ve bencil davranışlar sergileyebildikleri için oyuncaklarını kimseyle paylaşmak istemeyebiliyorlar. Bu sebeple, kendi başlarına kurdukları dünyada, kendi oyuncaklarıyla birlikte kendilerine bir alan yaratmayı tercih edebiliyorlar.

3- İzleyici Oyun: Bu oyun türünde, çocuklar oyuna katılmak yerine oyun oynayanları izlemeyi tercih ediyorlar. Yine 2-3 yaşlarında sık görülen bu oyun türünde, çocuğunuzun bir adım geride kalıp oyunu izlemeyi tercih etmesinin bir sebebi de henüz konuşmak için yeterli kelimelere sahip olmadığını hissetmesinden kaynaklanıyor olabilir. Bu dönemde çocuğunuzu oyuna katılması için zorlamak yerine ona zaman tanıyabilirsiniz. Bu oyun türü de çocuğunuzun oyun alışkanlıkları kazanması için bir adım. Bu sebeple, çocuğunuzun biraz zaman kazanmak istemesi ve bir adım geride durarak izlemeyi tercih etmesine saygı duyabilirsiniz. Ayrıca, bu oyun türünde çocuklar gözlem yoluyla birçok oyun alışkanlığı kazanabiliyor.

4- Paralel Oyun: 2 yaşındaki iki çocuğu bir odaya bıraktığınızda en sık gözlemleyebileceğiniz oyun türü paralel oyun oluyor. Bu oyun türünde çocuklar yan yana, birbirleriyle minimum iletişim kurarak oyun oynamayı tercih ediyorlar. Bu durum çocukların birbirlerinden hoşlanmamasından kaynaklanmıyor. Yalnızca birbirlerinin oyun alanına müdahale etmeden yan yana oyun oynuyorlar. Birbirleriyle az iletişim kurmalarına rağmen, yan yana paralel oyun oynayan iki çocuk birbirlerinden oldukça fazla şey öğrenirler. Dışarıdan gözlemlendiğinde birbirleriyle ilgilenmiyor gibi görünselerde zaman zaman birbirlerinin mimiklerini, davranışlarını taklit edebiliyorlar. Yan yana resim yapmak, oyuncak arabalarla oynamak gibi oyunlar paralel oyuna örnek verilebilir.

5- Katılımcı Oyun: Bu oyun türü paralel oyundan biraz daha farklı bir tür olsa da benzerlik gösteriyor. Çocuklarda 4 yaşından itibaren gözlemlenmeye başlayan katılımcı oyunda çocuklar yan yana kendi oyunlarını oynasalar da birbirleriyle iletişim halinde oluyorlar. Örneğin yan yana bloklardan kendi kulelerini yapan iki çocuk, kulesini dikerken yanındaki arkadaşından fikir alabiliyor, ekstra bir blok isteyebiliyor. Bu oyun türü çocukların sosyalleşme, problem çözme, konuşma, ve dayanışma becerileri kazanmasında büyük bir role sahip oluyor. Ayrıca çocukların ilk arkadaşlıklarını edindikleri ortam, katılımcı oyunla sağlanabiliyor.

6- İş Birlikçi Oyun: Bahsetmiş olduğumuz diğer beş oyun türünü içeren oyun türü olan iş birlikçi oyun, çocuklarda 4-5 yaşında gözlemleniyor. İş birlikçi oyunda, çocuklar birlikte oyun oynamayı deneyimliyorlar. Bu oyun türü, önceki yazılarımızda bahsettiğimiz yap-inan oyunları gibi birçok oyun türünü kapsıyor. Çocuğunuz arkadaşlarıyla birlikte puzzle yapabilir, dışarıda arkadaşlarıyla top, yakalamaca oynayabilir. Bu oyunların hepsi iş birlikçi oyun türünün bir örneği oluyor. İş birlikçi oyun, çocuğunuz bir yetişkine dönüştüğünde gelecekteki sosyal etkileşimleri için de bir zemin hazırlıyor.

[1] Rock, A. (2021, January 15). 11 Important Types of Play As Your Child Grows. Very Well Family. Retrieved from https://www.verywellfamily.com/types-of-play-2764587

Benzer yazılar

Bebeklerin ve Çocukların Gelişimi

Her çocuğun gelişim süreci ve ihtiyaçları kendisine özel olsa da bazı ortak noktalar da bulunuyor! Bu ortak noktaları öğrenmeye ne dersiniz?

Bebeklik ve Erken Çocuklukta Dönüm Noktaları

Hayatın her döneminde olduğu gibi, bebeklik ve erken çocuklukta da dönüm noktaları bulunuyor. Bu dönüm noktalarını öğrenmek ister misiniz?

Çocuklarla Nasıl Oynamalıyız?

Sevgili ebeveynler, isterseniz çocuklarınızın 1 numaralı oyun arkadaşı siz olabilirsiniz. Bu işin püf noktaları ise yazımızda!

Çocuklukta Duygusal İhmalin 5 Türü

Çocuklukta karşılaştığımız bazı davranışlar bize duygusal ihmal yaşatıyor. Bunların neler olduğunu öğrenmek ister misiniz?

Evcil hayvanlar çocukların gelişimini olumlu etkiliyor.

Evcil hayvana sahip olmak çocukların gelişimini nasıl etkiliyor? Cevabı yazımızda!

Çocuklarla birlikte video izlemenin ne faydası var?

Çocuklarla beraber video izlemenin ne kadar zevkli olduğunu bilinir. Peki ya bunun çocukla ilişkiniz için çok faydalı olduğunu söylesek?

Çocuklar ikiyüzlülüğü ne zaman fark ederler?

Çocukların gelişim sürecinde çevrelerini keşfetmesinin zaman aldığını biliyoruz. Peki ya konu ikiyüzlülük olunca bunu fark edebilirler mi?

Mizaç Nedir?

Her çocuk farklı mizaç özelliklerine sahip. Mizaç doğuştan gelse de ebeveynlik tutumlarınız çocuğunuzun özelliklerini etkiliyor.

Oyun Nedir?

Çocukların duygusal, fiziksel ve zihinsel gelişimi için oyunun çok önemli olduğunu biliyoruz. Bu yazımızda oyunun tanımını ele alıyoruz.

Oyuncak ve Oyun Alanı Seçimi

Çok çeşitli oyuncaklar arasından çocuğunuz için hangilerini alacağınız konusunda kafa karışıklığı mı yaşıyorsunuz? Bu yazımız sizin için!

Oyuncu Ebeveynliğin Etkileri

Oyun, çocuk ve ebeveynin yakın ve sıcak bir ilişki kurabilmesini sağlıyor. Oyuncu ebeveynlik size ve çocuğunuza çok iyi gelecek!

Pozitif Psikolojinin Çocuk Gelişimine Yararları

Pozitif psikoloji ebeveynlerin, çocuklarının gelişiminde güçlü yanlarına odaklanmalarını sağlıyor. Başka ne gibi yararları bulunuyor?

İlk Arkadaşlıklar ve Ebeveynlerin Erken Akran İlişkilerine Etkileri

Arkadaşlık, çocuklar için farklı anlamlar içeriyor. Ebeveynleriyle geliştirdikleri oyun oynama becerileri ise arkadaşlıklarını etkiliyor!

3-4 Yaş Grubu için Oyun Önerileri

Çocuğunuzla oynamak için yeni oyunlar bulmakta zorlanıyor musunuz? 3-4 yaş grubundaki çocuğunuz için bazı oyun önerilerimiz var!

Yap-İnan Oyunları

Çocuklar oyunla öğrenebiliyor, gelişebiliyor ve kendilerine olan güvenleri artabiliyor! Bu oyunları çocuğunuzla oynamaya ne dersiniz?

İtiş-Kakış Oyunları

Çocukların en sevdiği oyunların başında itiş kakış oyunları geliyor. Kulağa pek de olumlu gelmeyen bu oyunlara göz atmaya ne dersiniz?

Partnerinizle Oynayabileceğiniz Kutu Oyunları

Bugünlerde sevdiklerinizle kaliteli vakit geçirmek ve eğlenceli bir şeyler yapmak istiyorsanız kutu oyunlarını denemeye ne dersiniz?

Tanımadığın İnsanlarla Nezaketi Paylaşmak: Kind Words

Kind Words sevgi dolu, insana sevilmeyi tecrübe edebildiği için şanslı hissettiren ve yalnızca on dakika ayırmanızın yeteceği bir oyun.

Bebek Gelişimi - Yanlış Bilinenler

Bebek gelişimine dair birçok mit okuyor, yanlış düşünceleri okuyor ve hatta uyguluyoruz. Gelin yanlış bilinenleri birlikte inceleyelim.

Çocuğumun Duyusal İhtiyaçlarını Oyunla Karşılayabilir Miyim?

Oyun çocuklara ne gibi faydalar sağlar? Çocuğunuzun duyusal ihtiyaçlarını oyunla karşılamasına nasıl yardımcı olabilirsiniz?

Güzel Hikayeleri Olan Bağımsız Video Oyunları

Bu yazımızda ilişkilere dair güzel hikayeler anlatan birbirinden farklı renk ve türlerde bağımsız video oyunları derledik.

Montessori Ekolünde Oyunun Yeri

Montessori ekolünde oyun nasıl bir yer tutuyor? Sizce çocuğunuza uygun bir ekol mü? Yazımızı inceleyerek bilgi sahibi olun!

Video Oyunlarının şaşırtıcı Faydaları

Çocuğunuzun video oyunları oynaması sizi rahatsız mı ediyor? Bunların ona zararlı olduğunu mu düşünüyorsunuz? O halde yazımızı okuyun!

Güvenli Bağlanma ve Oyun

Çocukların oyun oynamayı ne kadar çok sevdiğini biliyoruz. Peki ya bağlanma stillerinin çocukların çok sevdiği oyunlarla ne ilgisi var?

Çocukluk Çağı Mastürbasyonu

Toplumda, mastürbasyonun ergenlikte başladığına dair bir algı bulunuyor. Peki o halde neden çocukluk çağı mastürbasyonu kavramı var?

Çocuklarda şefkat Gelişimi

Çocuklara şefkatli bir şekilde yaklaşmak ve onlara sevgi dolu bir ortam sağlamak, geleceğe daha emin adımlar atan yetişkinler olmalarına yardımcı oluyor. Peki nasıl?

Yapışkan Bantlar ile Oynayabileceğiniz Oyunlar

Yapışkan bant kullanarak hem çok eğlenip hem de çocuğunuzun büyük kas gelişimine katkıda bulunabilirsiniz. Oyun önerilerimiz yazımızda!

Çocukluk Dönemi - Yanlış Bilinenler

Çocuğunuz hayali arkadaşlarıyla mı konuşuyor? Peki bu endişe etmenizi gerektirecek bir durum mu? İşte doğru bilinen yanlışlardan biri!

Çocuklarda Dürtüsel Davranışlar

Düşünmeden yaptığımız eylemleri içeren dürtüsellik davranışları çocuklarda sık görülebiliyor. Bu yazımızda çocuklarda görülen dürtüsel davranışları anlatıyor olacağız!

Çocuklar İçin Ahlak Felsefesi Egzersizi

Çocukların felsefi tartışmalarla kavramları sorgulaması onların düşünce sürecini geliştiriyor. Bu yazımızda da bir ahlak felsefesi egzersizi sunuyoruz!

Doğa ile ilgili 4 Çocuk Kitabı

Büyük bir orman yaşam alanını kaybettiğimiz bu günlerde çocuklara doğayı, özellikle de ormanları hatırlatacak 4 kitabı sizlerle tanıştırmak istedik!

Teknolojinin Çocukların Beyin ve Dil Gelişimine Etkileri

Televizyon veya tablet kimi zaman çocukları "oyalamak" için iyi bir seçenek gibi duruyor. Fakat ekranlar insan etkileşiminin yerini tutar mı?

Çocuklara Cömert Olmayı Öğretmek

Gelecek neslin daha cömert yetişmesi elbette ebeveynlerin elinde. Peki ya daha cömert çocuklar yetiştirmenin temel yolları neler?

Tuvalet Eğitimi Öncesinde Bilmeniz Gerekenler

Tuvalet eğitimi önemli olduğu kadar zor ve hassas bir süreç. Bu süreci sağlıklı yönetebilmek için öncesinde biraz bilgi edinmekte fayda var.

'İdeal' anne duyarlı anne midir?

Duyarlı annelik çocukların fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmak olarak tanımlanıyor. Duyarlı anneliği neler etkiliyor?

Çocuklarla Hayvan Hakları Konuşmak: Oyun Önerileri

Hem hayvanları tanımak hem de hayvan haklarını öğrenmek için çocuğunuzla birlikte oynayabileceğiniz eğlenceli 3 oyun listeledik!

Çocukların Cinsiyeti ve Oyun Eğilimleri

Çocukların cinsiyetine göre oyuncak seçimleri, aileleri endişelendiren bir konu olabiliyor. Peki, cinsiyete göre atfedilen renkler ve oyuncaklar olması doğru mu?

“Ben Küçük Müyüm?” Egzersizi

Çocuklara felsefi sorular sorarak onların düşünme ve sorgulama becerilerini geliştirebiliriz. Bu yazımızda sizin için bir soru önerimiz var!

Entrika, Yalan ve Komplo: Gizli Kimlik Kutu Oyunları

Gizli kimlik kutu oyunları arkadaşlarınızı kandırmak ve onların yalan söyleme becerilerini ölçmek için harika bir fırsat!

Oyun Rehberi

Çocuğunuzla oynadığınız oyunları daha keyifli hale getirecek ve oyun davranışlarınıza katkı sağlayacak bir oyun rehberi hazırladık.

Çocuklarda En Yakın Arkadaş Kavramı

Çocukların en yakın arkadaşlarının olması gerekli mi? En yakın arkadaşı olmayan çocuklar hayata daha mı dezavantajlı başlıyorlar? Cevaplar yazımızda!

Çocuğumun Motor Gelişimini Nasıl Destekleyebilirim?

3-4 yaş döneminde çocukların motor gelişiminde neler oluyor? Siz çocuğunuzun gelişimine nasıl destek olabilirsiniz?

Çocukların Yemek Alışkanlıklarıyla İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar

Yemek sofrasında söylenen "˜O tabak bitecek!' cümlesi çocukların yeme alışkanlıklarını nasıl etkiliyor? Cevabı bu yazımızda!

Ergenlik Döneminde Akademik Başarı

Ergenlik döneminde akademik başarıyı etkileyen birçok faktör bulunuyor. Peki ergenlik döneminde kimler okulda daha başarılı oluyor?

Çocuğum bir oyunu kaybettikten sonra ona nasıl yardım edebilirim?

Oyunları kaybeden çocuklar hayal kırıklığına uğrayabiliyorlar. İşte, bir oyunu kaybettikten sonra çocuğunuza yardımcı olacak öneriler!

Yalnız Çocuklar

Çocuklar zaman zaman yalnız hissedebiliyor. Bu yazımızda çocukların kısa veya uzun süreli hissettikleri yalnızlık duygusunu işledik.

3-5 Yaş Dil Gelişimi

3,4 ve 5 yaşlarındaki çocuklar neleri anlıyor, öğrendikleri kelimeleri nasıl kullanıyorlar ve nasıl cümleler kurabiliyorlar?

Dijital Oyunların Çocuklara Etkileri

Çocuklar arasında video oyunu oynama oranı gün geçtikçe artıyor. Video oyunları ve dijital oyunların olumlu ve olumsuz etkileri neler?

Video Oyunları ve Çocukların Dil Öğrenimi

Video oyunlarının çoğu zaman zararlı tarafları üzerine konuşulsa da oyunların çocukların dil öğrenme ve sosyalleşme süreçlerine destek olması mümkün.

Çocukları Anlamak İçin Kitap Önerileri

Çocukların dünyası yetişkinlerin dünyasından çok farklı. Onları daha iyi anlamanızı sağlayacak kitapları sizin için derledik!

Pandemi Döneminde Bir İlişkiye Başlamak: Five Dates

Geçen yıl yayınlanan Five Dates ise bir FMV (full motion video veya tam hareketli video) interaktif romantik komedi oyunu.

Doğayla İç İçe Nesiller Yetiştirmek

Eskisi gibi misket oynayabilmek hala mümkün mü? Çocukların sokağa çıkıp oyun oynayabilmesi için neler yapabiliriz? Öneriler yazımızda!