Çocuğum Nasıl Bir Oyuncu?

Feyza Hilal Dilmaç

Çocuğum Nasıl Bir Oyuncu?

Nikolai Germanov

Bu yazımızda çocukların yaşlarına, ruh hallerine ve sosyal ortamlarına bağlı olarak yer aldığı oyun türlerini ve çocukların oyun sırasında öğrenme ve birbirleriyle etkileşim kurma yollarını inceleyeceğiz.


Çocukları oyun oynarken izlediğinizde bazılarının bir köşede tek başına, bazılarının da kalabalık gruplar içinde oyun oynamayı tercih ettiğini gözlemlemiş miydiniz? Çocukların bulundukları sosyal ortam, ruh hali ve gelişimsel dönemlerine göre "oyunculuk" alışkanlıkları değişebiliyor. Bu yazımızda altı farklı oyun türünü inceleyeceğiz.

1- Uğraşsız Oyun: Uğraşsız oyun, genellikle bebeklerin ilk üç ayında gözlemlenen oyun türü oluyor. Dışarıdan bir oyun gibi gözükmese de bebeklerin çevrelerini incelemesi, çevreden gelen uyarılara karşı el ve bacak hareketleri yapması uğraşsız oyun türünün kapsamına giriyor. Ebeveyni olarak bebeğinizin bu oyun davranışlarını teşvik etmek için bir şey yapmanız gerekli olmuyor çünkü bebeğiniz bu davranışları içgüdüsel olarak yapıyor.

2- Yalnız Oyun: İsminden de anlaşılacağı gibi, çocuğunuz bu oyun türünde yalnız oyun oynamayı keşfediyor. Kendi kendine eğlenebilmeyi, kendine yetebilmeyi, bu oyun türüyle öğrenebiliyor. Her çocuk kendi başına oyun oynayabiliyor fakat bu oyun türü özellikle 2-3 yaşları arasında sık gözlemleniyor. Bu dönemde çocuklar kendilerine odaklı ve bencil davranışlar sergileyebildikleri için oyuncaklarını kimseyle paylaşmak istemeyebiliyorlar. Bu sebeple, kendi başlarına kurdukları dünyada, kendi oyuncaklarıyla birlikte kendilerine bir alan yaratmayı tercih edebiliyorlar.

3- İzleyici Oyun: Bu oyun türünde, çocuklar oyuna katılmak yerine oyun oynayanları izlemeyi tercih ediyorlar. Yine 2-3 yaşlarında sık görülen bu oyun türünde, çocuğunuzun bir adım geride kalıp oyunu izlemeyi tercih etmesinin bir sebebi de henüz konuşmak için yeterli kelimelere sahip olmadığını hissetmesinden kaynaklanıyor olabilir. Bu dönemde çocuğunuzu oyuna katılması için zorlamak yerine ona zaman tanıyabilirsiniz. Bu oyun türü de çocuğunuzun oyun alışkanlıkları kazanması için bir adım. Bu sebeple, çocuğunuzun biraz zaman kazanmak istemesi ve bir adım geride durarak izlemeyi tercih etmesine saygı duyabilirsiniz. Ayrıca, bu oyun türünde çocuklar gözlem yoluyla birçok oyun alışkanlığı kazanabiliyor.

4- Paralel Oyun: 2 yaşındaki iki çocuğu bir odaya bıraktığınızda en sık gözlemleyebileceğiniz oyun türü paralel oyun oluyor. Bu oyun türünde çocuklar yan yana, birbirleriyle minimum iletişim kurarak oyun oynamayı tercih ediyorlar. Bu durum çocukların birbirlerinden hoşlanmamasından kaynaklanmıyor. Yalnızca birbirlerinin oyun alanına müdahale etmeden yan yana oyun oynuyorlar. Birbirleriyle az iletişim kurmalarına rağmen, yan yana paralel oyun oynayan iki çocuk birbirlerinden oldukça fazla şey öğrenirler. Dışarıdan gözlemlendiğinde birbirleriyle ilgilenmiyor gibi görünselerde zaman zaman birbirlerinin mimiklerini, davranışlarını taklit edebiliyorlar. Yan yana resim yapmak, oyuncak arabalarla oynamak gibi oyunlar paralel oyuna örnek verilebilir.

5- Katılımcı Oyun: Bu oyun türü paralel oyundan biraz daha farklı bir tür olsa da benzerlik gösteriyor. Çocuklarda 4 yaşından itibaren gözlemlenmeye başlayan katılımcı oyunda çocuklar yan yana kendi oyunlarını oynasalar da birbirleriyle iletişim halinde oluyorlar. Örneğin yan yana bloklardan kendi kulelerini yapan iki çocuk, kulesini dikerken yanındaki arkadaşından fikir alabiliyor, ekstra bir blok isteyebiliyor. Bu oyun türü çocukların sosyalleşme, problem çözme, konuşma, ve dayanışma becerileri kazanmasında büyük bir role sahip oluyor. Ayrıca çocukların ilk arkadaşlıklarını edindikleri ortam, katılımcı oyunla sağlanabiliyor.

6- İş Birlikçi Oyun: Bahsetmiş olduğumuz diğer beş oyun türünü içeren oyun türü olan iş birlikçi oyun, çocuklarda 4-5 yaşında gözlemleniyor. İş birlikçi oyunda, çocuklar birlikte oyun oynamayı deneyimliyorlar. Bu oyun türü, önceki yazılarımızda bahsettiğimiz yap-inan oyunları gibi birçok oyun türünü kapsıyor. Çocuğunuz arkadaşlarıyla birlikte puzzle yapabilir, dışarıda arkadaşlarıyla top, yakalamaca oynayabilir. Bu oyunların hepsi iş birlikçi oyun türünün bir örneği oluyor. İş birlikçi oyun, çocuğunuz bir yetişkine dönüştüğünde gelecekteki sosyal etkileşimleri için de bir zemin hazırlıyor.

[1] Rock, A. (2021, January 15). 11 Important Types of Play As Your Child Grows. Very Well Family. Retrieved from https://www.verywellfamily.com/types-of-play-2764587

Benzer yazılar

Partnerle Seks Hakkında Konuşmak Cinsel Tatmini Artırıyor!

Partnerinizle cinsellik hakkında konuşmak istiyor ama nasıl yapabileceğinizi bilmiyorsanız bu yazımız tam size göre!

Doğayla İç İçe Nesiller Yetiştirmek

Eskisi gibi misket oynayabilmek hala mümkün mü? Çocukların sokağa çıkıp oyun oynayabilmesi için neler yapabiliriz? Öneriler yazımızda!

Regl Nedir?

Regl olmak ayıp ya da gizlenecek bir durum değil. Peki regl çocuklarla nasıl konuşulmalı?

Bir Taraf Her Zaman Daha mı Çok Sever?

İki taraf da eşit sevebilir, kıskanabilir ve sevgi gösterebilir mi? Daha çok sevilmek mi daha çok sevmek mi iyi? Bağlanma stillerimiz bu konuda ne söylüyor?

Çocukları Anlamak İçin Kitap Önerileri

Çocukların dünyası yetişkinlerin dünyasından çok farklı. Onları daha iyi anlamanızı sağlayacak kitapları sizin için derledik!

3-5 Yaş Dil Gelişimi

3,4 ve 5 yaşlarındaki çocuklar neleri anlıyor, öğrendikleri kelimeleri nasıl kullanıyorlar ve nasıl cümleler kurabiliyorlar?

Bağlanma Hakkında Kitaplar

Bağlanma stilleri hem kendimizle hem de çevremizdekilerle kurduğumuz ilişkileri etkiliyor. Biz de bağlanma hakkındaki kitapları derledik!

Romantik İlişkilerde Empati Kurabilmek

Romantik ilişkilerde empatinin önemini bilmek kadar, nasıl empati kuracağımızı bilmek de ilişki memnuniyeti konusunda önemli rol oynuyor.

Ebeveyn Olarak Psikolojik Yardım Almak

Psikolojik yardım alan bir ebeveynseniz bunu çocuğunuzla paylaşmak konusunda çekinceleriniz olabilir. Bu konuda içinize su serpmeye geldik!

Çocuk Sahibi Olduktan Sonra İlişkiyi Canlandırmak

Birçok ebeveynin kurduğu cümle: "Çocuktan sonra birbirimizin yüzünü unuttuk!". İlişkinizi yeniden canlandırmak için ne yapabilirsiniz?

Oyun Rehberi

Çocuğunuzla oynadığınız oyunları daha keyifli hale getirecek ve oyun davranışlarınıza katkı sağlayacak bir oyun rehberi hazırladık.

Romantik İlişki İçerisindeyken Kendimizi Hangi Yollarla Sabote Ederiz?

Romantik ilişkinizde yolunda gitmeyen şeyler mi var? Peki ya ilişkinizi farkında olmadan sabote eden sizin davranışlarınızsa?

Partnerlerin Sorun Çözme Becerilerinin İlişkiye Etkileri

Tartışmalar sağlıklı bir şekilde çözülemediği zaman ilişkiye zarar verebiliyor. Sorun çözme becerilerimiz bu süreci nasıl etkiliyor?

'İdeal' anne duyarlı anne midir?

Duyarlı annelik çocukların fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmak olarak tanımlanıyor. Duyarlı anneliği neler etkiliyor?

Tuvalet Eğitimi Öncesinde Bilmeniz Gerekenler

Tuvalet eğitimi önemli olduğu kadar zor ve hassas bir süreç. Bu süreci sağlıklı yönetebilmek için öncesinde biraz bilgi edinmekte fayda var.

Boşanma Sonrasında Takım Olabilmek

Boşanma sonrası, ebeveynlerin bir takım olarak hareket etmesi ve çocuklarının sürece uyum sağlamalarına destek olmaları geçiş dönemini kolaylaştırıyor.

Hassas Biri Olabilir Misiniz?

"Neden böyleyim?", "Neden her şeyi kafama takıyorum?" ya da "Neden ayrıntılarda boğuluyorum?" gibi sorular zihninizden geçiyor mu? İşte hassas bir insan olduğunuzun göstergeleri.

Beden algımız romantik ilişkimizi etkileyebiliyor.

Daha olumlu bir beden algısına sahip olan kişiler partnerleriyle kurdukları romantik ve cinsel ilişkilerde daha fazla memnuniyet duyabiliyorlar. Peki neden?

Çocuklar İçin Ahlak Felsefesi Egzersizi

Çocukların felsefi tartışmalarla kavramları sorgulaması onların düşünce sürecini geliştiriyor. Bu yazımızda da bir ahlak felsefesi egzersizi sunuyoruz!

Çocukluk Dönemi - Yanlış Bilinenler

Çocuğunuz hayali arkadaşlarıyla mı konuşuyor? Peki bu endişe etmenizi gerektirecek bir durum mu? İşte doğru bilinen yanlışlardan biri!

Ayrılık Da Sevdaya Dahil Mi?

Neredeyse hepimiz bir ilişkinin sona ermesinden sonra yas sürecinden geçiyoruz. Yas sürecinde bizi hangi aşamalar bekliyor?

Ya beni yeterince sevmedilerse?

Başkalarının sizinle ilgili ne düşündüğünü çok fazla mı kafanıza takıyorsunuz? Sürekli olarak sevilmediğinizi düşünme eğiliminiz mi var? O halde bu bulgu size göre!

Çocukluk Çağı Mastürbasyonu

Toplumda, mastürbasyonun ergenlikte başladığına dair bir algı bulunuyor. Peki o halde neden çocukluk çağı mastürbasyonu kavramı var?

Video Oyunlarının şaşırtıcı Faydaları

Çocuğunuzun video oyunları oynaması sizi rahatsız mı ediyor? Bunların ona zararlı olduğunu mu düşünüyorsunuz? O halde yazımızı okuyun!

Bebek Gelişimi - Yanlış Bilinenler

Bebek gelişimine dair birçok mit okuyor, yanlış düşünceleri okuyor ve hatta uyguluyoruz. Gelin yanlış bilinenleri birlikte inceleyelim.

Montessori Ekolünde Oyunun Yeri

Montessori ekolünde oyun nasıl bir yer tutuyor? Sizce çocuğunuza uygun bir ekol mü? Yazımızı inceleyerek bilgi sahibi olun!

Güvenli Bağlanma ve Oyun

Çocukların oyun oynamayı ne kadar çok sevdiğini biliyoruz. Peki ya bağlanma stillerinin çocukların çok sevdiği oyunlarla ne ilgisi var?

Oyuncu Ebeveynliğin Etkileri

Oyun, çocuk ve ebeveynin yakın ve sıcak bir ilişki kurabilmesini sağlıyor. Oyuncu ebeveynlik size ve çocuğunuza çok iyi gelecek!

3-4 Yaş Grubu için Oyun Önerileri

Çocuğunuzla oynamak için yeni oyunlar bulmakta zorlanıyor musunuz? 3-4 yaş grubundaki çocuğunuz için bazı oyun önerilerimiz var!

Ayrılık Sonrası Seks

Ayrılma sonrası seksin nedenleri, cinsiyetler arası genel farklılıkları ve etkilerini öğrenmek için yazımızı inceleyebilirsiniz.

Çocukların Ev Ödevlerinde Ebeveynlerin Rolleri

Çocuklar ev ödevlerini bitirmeye karşı isteksiz olabiliyor. Ebeveyn olarak ödev zamanlarında çocuğunuza nasıl destek olabilirsiniz?

Bebeklerin ve Çocukların Gelişimi

Her çocuğun gelişim süreci ve ihtiyaçları kendisine özel olsa da bazı ortak noktalar da bulunuyor! Bu ortak noktaları öğrenmeye ne dersiniz?

Çocuğumla Çıplaklık Konusunda Nasıl Konuşmalıyım?

Çocuklar erken yaşlardan itibaren çıplaklık konusunda meraklı olabiliyorlar. Peki onlarla bu konuyu en doğru şekilde konuşmanın yolu nedir?

Birini çekici bulmak yapılan paylaşımı artırıyor.

Birini çekici bulmak, o kişiyle daha çok şey paylaşmamızı sağlar mı? Bir diğer deyişle insanların görüntüleri davranışlarımızı etkiler mi?

İtiş-Kakış Oyunları

Çocukların en sevdiği oyunların başında itiş kakış oyunları geliyor. Kulağa pek de olumlu gelmeyen bu oyunlara göz atmaya ne dersiniz?

Pandemi Döneminde Bir İlişkiye Başlamak: Five Dates

Geçen yıl yayınlanan Five Dates ise bir FMV (full motion video veya tam hareketli video) interaktif romantik komedi oyunu.

Ebeveynlik Stilleri

Çocuğunuzun davranışlarını ne ölçüde kontrol ettiğiniz ve ihtiyaçlarına ne kadar duyarlı olduğunuz ebeveynlik stilinizi belirliyor. Nasıl?

Beden Algı Bozukluğu Nedir ve Etkileri Nelerdir?

Bedenimizdeki hayali kusurları takıntı haline getirebiliyoruz. Bu mükemmeliyetçilik beden algı bozukluğunun bir parçası olabiliyor.

Bir yakınınızın stresini azaltmak için...

Kimi zaman sevdiklerimiz stresli bir durumla baş ederken, onlar için elimizden ne gelebilir diye düşünüp duruyoruz. İşte yapabilecekleriniz...

Tek çocuklar narsisizme daha mı meyilliler?

"Tek çocuk muymuş? O halde kesin şımartılmıştır ve kendini çok beğeniyordur." Bu tarz önyargılara karşılık çalışmalar ne diyor dersiniz?

Romantik İlişkilerde Öfke

Öfkeyi ifade etme biçimlerimiz birbirinden nasıl farklılaşıyor? Gerçekten de öfkemizi partnerlerimizden çıkarmaya meyilli miyiz?

Aşırı Düşünmeyi Nasıl Azaltabiliriz?

Birçoğumuz yoğunluğumuzun ve meşguliyetimizin arasında aşırı düşünüp kendimizi strese sokmayı başarıyoruz. Bu durumu nasıl azaltabiliriz?

Çocuklarla Cinsellik Hakkında Konuşmak

Cinsellik çoğu insana göre konuşulması zor bir konu. Hele de karşınızdaki zor sorular soran bir çocuksa… Peki ya bu durumu nasıl yönetmeli?

Narsisizm ve Romantik İlişkiler

Narsisizm, kendini diğerlerinden üstün görme ve benmerkezcilikle ilişkilendiriliyor. Sağlıklı ilişki ve narsisizm bir arada bulunabilir mi?

Çocuklarla Nasıl Oynamalıyız?

Sevgili ebeveynler, isterseniz çocuklarınızın 1 numaralı oyun arkadaşı siz olabilirsiniz. Bu işin püf noktaları ise yazımızda!

Bebeklik ve Erken Çocuklukta Dönüm Noktaları

Hayatın her döneminde olduğu gibi, bebeklik ve erken çocuklukta da dönüm noktaları bulunuyor. Bu dönüm noktalarını öğrenmek ister misiniz?