Romantik İlişkilerde Hayal Kırıklığı

Zeynep Yıldan

Romantik İlişkilerde Hayal Kırıklığı

Bombay Sapphire - Holly Warburton

Tanıştık, konuştuk, vakit geçirdik, sevdik, paylaştık, tartıştık, birbirimize karıştık, aşık olduk, işin cazibesine kapıldık, gerçek bir aşk masalı yarattığımızı sandık. Zamanla aşk alevi söndü, tartışmalar arttı ve büyü bozuldu, ayrıldık. İlişkideyken göremediğimiz birçok hatayı gördük, idealleştirdiğimiz o kişinin aslında kafamızda yarattığımız kişi ile aynı olmadığını anladık. “Ben kimi sevmişim? Ben onu nasıl sevmişim? Onu nasıl bu kadar yanlış tanımışım?” gibi sorularla baş başa kaldık. Bu senaryo size tanıdık geliyor mu? Ünlü yazar Sam Keen ilişkilerdeki idealleştirme süreci ile ilgili "Aşk mükemmel bir insan bulmak değildir. Kusurlu bir insanı kusursuz görmektir.” demiş. Peki ne oluyor da ilişkinin başındayken “Evet, bu o!” dediğimiz insana bakışımız zamanla değişiyor?


İlişkinin başlarındayken sürekli en iyi yanlarımızı göstermek istiyoruz. Partnerimiz bizi sevsin istiyor ve bunu sağlayabilmek için kusurlarımızı saklıyoruz. Hatta tutulma dönemi olarak geçen bu dönemde partnerimizin kusurlarını görsek bile bize önemsiz gelebiliyor. Karşılıklı olarak birbirimizi idealize ediyor ve mükemmel canlılarmış gibi görebiliyoruz ancak süreç bu şekilde ilerlemiyor. Zamanla kusurlarımızı ve olumsuz denebilecek yanlarımızı daha fazla fark ediyoruz, her ilişkide olduğu gibi partnerimizle de uyumlu olmadığımız özellikler olduğunu görmeye başlıyoruz. Bu durum partnerimizi artık kusursuz birisi gibi görmemizi engelliyor.

Aslında bu durum oldukça normal çünkü birisiyle sağlıklı bir şekilde yakınlaşmak birbirine kusurlarını da göstermek demek. Burada önemli olan şey kusurları karşılıklı olarak kabullenebilmek ve birbirine uyum sağlayabilmek. Bu yaşandığı zaman kusurlar bir engel olmaktan çıkıp birbirini geliştirebildiğin alanlara dönüşebiliyor ancak bazen ilişkinin başında yaşanan idealizasyon çok yoğun olabiliyor ve kişi partneriyle aslında ne kadar uyumsuz olduğunu fark etmeyebiliyor. Görmek istediğimiz gibi gördüğümüz ya da bize kendini görmek istediğimiz gibi gösteren o kişi bambaşka biri olarak karşımıza çıkabiliyor ve kaçınılmaz son olarak aşkımızın büyüsü bozulabiliyor. Ayrılıklar ve yüksek boşanma oranları da aslında tamamen aşktan kör olmadığımızın ve bir yerde bozulan büyünün farkına vardığımızın bir kanıtı.

Araştırmalara göre başta bize hoş gelen durumlar bile sonradan iticileşebiliyor, bu durum tehlikeli cazibe (fatal attraction) olarak adlandırılıyor. Örneğin, en başta birini güçlü karakterinden dolayı sevebiliyoruz ama zaman geçtikçe bu güçlü karakter bize inatçı olarak görünebiliyor. Nazik olmasına çekildiğimiz birini zamanla pasif olması nedeniyle suçlayabiliyoruz. Başlangıçta eğlenceli bulduğumuz, devamlı şaka yapan ve ciddi bir tavırda görmediğimiz ve bu nedenle ona çekildiğimiz birinin davranışları bize zamanla olgunluktan uzak ve ciddiyetsiz gelebiliyor. Yani aslında başlangıçta çekici bulduğumuz şeyler de sonradan ilişkinin başarısız olmasına neden olabiliyor, bu durumda da hayal kırıklığı kaçınılmaz oluyor.

Bir araştırmacıya göre “Bireyler başka bir kişinin güçlü yönlerine romantik bir şekilde çekilirler ve en başından beri bununla ilişkili zayıflıkların farkındadırlar ancak bu zayıflıkları görmezden gelmeyi veya küçümsemeyi seçerler”. Tutulma dönemi bittiğinde, tutku azaldığında ve cazibe daha az yoğun hale geldiğinde, bu zayıflıkları görmezden gelmek zorlayıcı olabiliyor. Tehlikeli cazibe kavramı çerçevesinde yapılan açıklamalardan biri, bize aşırı derecede çekici gelen davranışın ya da özelliğin bizden çok farklı olduğu yönünde. Bizden farklı bir davranışa/özelliğe başta yoğun bir şekilde kapılabiliyoruz ancak bu farklılık zaman içinde sorun yaratıyor.

Romantik ilgi görmek ve duymak, o kişiyi idealize etmemize sebep oluyor ve bu durum karşımızdakinin kusurlarına karşı bizi adeta kör ediyor. Bu idealizasyon döneminde romantik ilgi duyduğumuz kişilerle olan benzerliklerimizi de abartıyoruz ve uyumluluk seviyemizi olduğundan daha fazla görebiliyoruz. Eğer partnerimizle zamanla yakınlaşmak yerine uzaklaşıyorsak bu yoğun hisler zaman geçtikçe azalabiliyor, tehlikeli cazibenin etkisi zamanla sönebiliyor, aradaki tutku azalabiliyor ve artık partnerimizi idealleştirmeyi bırakıp onun hatalarını görmeye başlayabiliyoruz.

Aşkın büyüsü bozulduğunda, illüzyon bittiğinde ve kendini bir yabancıyla birlikte gibi hissettiğinde bir zamanlar birbirlerini seven, birbirine hayranlık duyan insanlardan geriye hayal kırıklığı ve “Onu hiç tanıyamamışım.” hissi kalabiliyor.

[1] Felmlee, D. H. (2001). From appealing to appalling: Disenchantment with a romantic partner. Sociological Perspectives, 44(3), 263–280. https://doi.org/10.1525/sop.2001.44.3.263
[2] Horan,S.M. (2012, November 30). Fatal attraction. Psychology Today. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/us/blog/adventures-in-dating/201211/fatal-attraction
[3] Meinecke, C. (2013, January 20). How did we end up here? Psychology Today. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/sg/blog/everybody-marries-the-wrong-person/201301/how-did-we-end-here

Benzer yazılar

Aşırı uyumlu olmak çekici bir özellik olmayabilir.

Ne söylese tamam diyor, onun isteklerini hep kendinizinkilerin önüne mi koyuyorsunuz? Bu kadar uyumlu olmak ilişkilerde ters tepebiliyor.

Fizyolojik Uyarılma Çekiciliği Neden Artırır?

Spor salonundaki insanlar daha mı çekici yoksa beynimiz egzersizin sağladığı fizyolojik uyarılmayı yanlış mı yorumluyor?

Güzellik Bakanın Gözünde Midir? - 1

Güzellik bakanın gözünde midir yoksa evrensel bir güzellik algısı var mıdır? Bu tartışmalı konuda araştırmalar ne söylüyor?

Kırmızı Renginin Çekim Gücü

Aşkın rengi nedir? Kırmızı! Kırmızı rengin heyecan uyandırdığını ve çekiciliği arttırdığını gösteren birçok araştırma bulunuyor desek?

Ebeveynlerimize Benzeyen Partnerler Mi Arıyoruz?

Hiç ebeveynlerinize benzeyen birinden hoşlandınız mı? Freud'un bu konudaki düşünceleri belli olsa da bakalım güncel araştırmalar ne diyor?

Partner Seçimi: O İnsanı Nasıl Seçiyoruz?

Partnerimizi tamamen bir tesadüfler serisi sonucunda mı buluyoruz yoksa farkında bile olmadığımız şeyler aslında bu süreci etkiliyor mu?

Tutulmanın Psikolojisi 1 - Nereden Geliyor?

Nedir bu sırılsıklam aşık olma hali? "Tutulma" kavramı nereden geliyor? Bu yazımızda tutulmanın biliminden bahsediyoruz.

Tutulmanın Psikolojisi 2 - İşaretler

Aklınızda sürekli o var, bir mesajı ile gününüz şenleniyor ve ondan başkasını istemiyor musunuz? Bir haberimiz var: Siz ona tutulmuşsunuz!

Zeki İnsanları Daha Çekici Bulma: Sapyoseksüellik

La Casa de Papel'in Profesör'ü, ünlü dedektif Sherlock Holmes… Bu yazımızda çekicilik ve zeka arasındaki ilişkiyi ele aldık.

Zoru Oynayan İnsanlar Daha mı Çekici?

Mesajına hemen dönmemek, ilk adımı atmamak, hoşlandığını söylemek için beklemek"¦ Kaçan gerçekten de kovalanır mı? Cevabı yazımızda!

Bebeklerle iyi anlaşmak erkekleri daha çekici kılıyor.

Bebeklerle fotoğraflarını sosyal medyada paylaşan erkeklere rastlamışsınızdır. Peki bu onları ne kadar çekici algıladığımızı değiştirir mi?

Sakal tarzının çekicilikle bir ilgisi var mı?

Erkeklerin sakal miktarı, onları çekici olarak algılayıp algılamadığımızı değiştirir mi? Sakal birini gerçekten daha mı "hoş" yapar?

Rock Klasikleriyle Tutulmanın Semptomları

Hepimizin en az bir kez dinlediği o şarkılara bir de tutulmanın penceresinden bakın. Aşık olma deneyiminize eşlik edecek şarkılar bu yazıda!

İzleyenlere Çocukluk Aşkını Hatırlatacak 5 Film

İşte o günlüğünüze yazdığınız, belki de yaz akşamlarında eve çağrılıncaya kadar koşturduğunuz ilk aşkınızı sizlere hatırlatacak beş film!

Karşımızdaki Kişiyi İdealleştirmeyi Ele Alan 2 Roman

Karşımızdaki insandan etkilenince iyi yanlarını yüceltiyor, kusurlarını yok sayıyoruz. İşte idealleştirmeye örnek oluşturan iki roman!

Romantik İlişkinizi Gözden Geçirmeniz İçin Yardımcı Olabilecek Sorular

Her ilişki zorlayıcı zamanlardan geçiyor. Böyle zamanlarda ilişkinizi daha objektif değerlendirmek için kendinize neler sorabilirsiniz?

Gençlik Aşkları: Olivia Rodrigo - SOUR

Z kuşağının aşk ile ilgili tecrübelerini anlatan bu albümü sınır koymak, toksik ilişkiler ve kapanış yapabilmek üzerinden inceliyoruz!

Ayrı Dünyaların İnsanları Bir İlişkide Mutlu Olabilirler mi?

Partnerlerin benzerlik ve farklılıklarının, ilişkileri üzerinde olumlu ya da olumsuz etkileri olabiliyor. Bu etkiler neye göre değişiyor?

Çekici Olmanın Kokumuzla Bir İlgisi Var!

Daha önce birilerini yalnızca kokusu sebebiyle çekici bulduğunuzu hissettiniz mi? Nedenini bu yazıdan öğrenebilirsiniz!

Bir İnsanı Çekici Kılan Nedir?

Bir insandan etkilenmemizde birçok farklı sebep rol oynayabiliyor. Bir insana bakıp “Ne kadar çekici!” dememizi sağlayan özellikler neler?

Mizahın İlişkideki Yeri

Gerçekten bizi güldüren insanlardan mı hoşlanırız? Mizahın farklı türleri neler? Birlikte gülebilmek ilişkileri nasıl etkiler? Cevapları yazımızda!