Duygusal Zeka Nedir?

Deniz Mısra Gürol

Duygusal Zeka Nedir?

Aaron Shikler, No Name

Duygusal zeka, duygular ve duygusal bilgiler hakkında akıl yürütme kapasitesi ve düşünceyi geliştirebilme yeteneği olarak tanımlanıyor. Duygusal zekanın kişiler arası ilişkileri geliştirebilmek ve hem kendimizin hem de başkalarının duygularını anlamak açısından oldukça önemli olduğu biliniyor. Yüksek duygusal zekanın; daha iyi iş performansı, takım çalışmasında daha iyi olma, yüksek yaratıcılık ve değişimlere açık olma ile bağlantılı olduğu bulunuyor. Duygusal açıdan zeki insanlar, hem profesyonel hayatlarında hem de kişisel ilişkilerinde daha başarılı iletişim kuruyorlar. Dr. Nicola Schutte ve ekibine göre duygusal açıdan zeki insanlar, perspektif alma ve kendilerini gözlemleme konusunda daha iyi olma eğiliminde oluyorlar. Bu insanlar aynı zamanda daha kooperatif çalışabiliyor ve gelişmiş sosyal beceriler gösteriyorlar. 

Duygusal açıdan zeki insanlar dört önemli konuda öne çıkıyor:

1- Başkalarının duygularını daha rahat bir şekilde okuyabiliyorlar.

Bu durum, özellikle karşımızdaki kişi duygularını açıkça ifade etmediğinde işimize yarıyor. Biri ağladığında rahatlıkla o kişinin üzgün olduğunu söyleyebiliyoruz fakat duygularını bastıran birinin üzgün olduğunu nasıl anlayabiliriz? Duygusal zekası yüksek kişiler, bu konuda bir adım öne geçiyor.

2- Kendi duygularını anlayıp düzenleyebiliyorlar.

Duygusal zekası yüksek kişiler, duygularını bir kenara atmak yerine kendi duygularıyla temas kuruyorlar. Örneğin; ebeveyninizle ilgili gelişen olumsuz bir durumda kardeşinizle aynı seviyede korku ve üzüntü hissediyor olsanız bile kardeşiniz için kendi duygularınızı düzenleyip birbirinize destek olmanız gerekir. Kurumsal ve akademik hayatta, romantik ve sosyal ilişkilerimizde duygu düzenleme becerisi kritik bir rol oynuyor.

3- Düşüncelerin duyguları yarattığını biliyor ve düşünceyi yöneterek duygularının gücünü azaltma yeteneğine sahip olduklarını anlayabiliyorlar.

Nasıl hissettiğimiz bizi belli düşünme biçimlerine yönlendirebiliyor. Duygusal zekası yüksek kişiler, bu etkilerin daha çok farkında oluyorlar. Örneğin, sakin olduklarında çatışmalarla daha iyi başa çıkabileceklerini veya mutlu olduklarında daha doğru kararlar vereceklerini biliyorlar.

4- Kendi eylemleri ile diğer insanların duygusal tepkileri arasındaki bağlantıyı anlayabiliyorlar.

Örneğin, bir söz verip bunu tutmadıklarında bunun başkalarının incinmesine neden olacağını biliyorlar.

Duygusal Zeka ve İlişkiler

Günümüz toplumunda boşanma oranlarında gözlemlenen hızlı artış, herkesin aklına tek bir soruyu getiriyor: Başlangıçta bizi yeterince tatmin eden evlilik, neden zaman geçtikçe tatminsizliğe yol açıyor ve neden ilişkimizi başladığımız gibi sürdüremiyoruz? Bu sorunun cevabını bulmak için araştırmacılar; zeka, kişilik ve diğer bireysel farklılıklar gibi değişkenleri inceliyorlar. Sosyal psikologlar, duygusal zekanın kişiler arası ilişkiyi belirleyen en önemli faktörlerden biri olduğunu buluyor. İki insanı birbirine bağlayan yakınlık ilişkilerde kimi zaman artıp azalabiliyor. Bu gibi durumlarda, duygusal zekası yüksek olan çiftlerin daha etkili iletişim kurdukları, anlaşmazlıkların daha etkin bir şekilde üstesinden geldikleri ve daha iyi bir duygu düzenleme becerisine sahip oldukları görülüyor.

2000’lerin başında yapılan bir çalışmaya göre, eşlerinin duygusal olarak zeki olduğunu düşünen kişilerin daha yüksek evlilik doyumuna sahip olduğu ve gelecek ilişkilerinden de daha fazla tatmin bekledikleri bulunuyor. Son zamanlarda yapılan başka bir çalışma, duygusal zekanın evliliğin sürdürülmesinde önemli bir rol oynadığını destekliyor. Buna göre, duygusal zekası yüksek olan çiftler ilişkide daha mutlu olduklarını belirtiyorlar. Aynı zamanda duygusal anlayışı ve netliği daha fazla gelişmiş çiftlerin karşısındakini affetme konusunda daha az zorluk yaşadıkları bulunuyor. Buna bağlı olarak duygusal anlayışı yüksek çiftlerin daha mutlu olduklarını bildirdikleri görülüyor. Düşük duygusal anlayışa sahip çiftlerin karşısındakine daha saldırgan ve düşmancıl olarak yaklaşması bu duruma sebep olabiliyor. Çatışmalarda daha iyi iletişim kuran, yapıcı davranışlar gösteren ve eşlerini affeden duygusal zekası yüksek kişilerin eşlerine karşı daha sevgi dolu oldukları görülüyor. Genel bağlamda birçok uzman, duygusal zeka ne kadar yüksek ise evlilik doyumunun da o kadar yüksek olduğu sonucuna varıyor.

Ogden Nash’e göre uzun ve mutlu bir evliliğin sırrı basit: ne zaman özür dileyeceğinizi bilin ve partneriniz hatalıysa bile onu “üzmeyin”. Aslında evlilikte ne zaman, neden ve nasıl özür dileyeceğini bilme sanatı ve en zor koşullarda bile hoşgörülü olma becerisi; empati, öz denetim ve gelişmiş duygusal beceriler gerektiriyor. Bu beceriler; duyguları algılama, duygulara erişme ve onlara karşı bir cevap üretebilme yetisi olarak tanımlanan ‘‘duygusal zeka’’ ile büyük ölçüde benzerlik gösteriyor.

Eğer siz de bu konuda sıkıntılar yaşıyorsanız yazımızı duygusal zekanın geliştirilebilir ve duygu regülasyonu becerisinin iyileştirilebilir olduğunu belirterek bitirmek istiyoruz. Böylece siz de bu konuya eğilebilir ve ilişkilerinize olumlu katkıda bulunabilirsiniz.

[1] Hall, E. D. (2018, June 28). Building Emotional Intelligence for Better Relationships. Psychology Today. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/us/blog/conscious-communication/201806/building-emotional-intelligence-better-relationships
[2] Zeidner, M., & Kaluda, I. (2008). Romantic love: What’s emotional intelligence (EI) got to do with it?. Personality and Individual Differences, 44, 1684-1695.
[3] Fitness, J. (2001). Emotional intelligence in intimate relationships. In J. Ciarrochi, J.P. Forgas, & J.D. Mayer (Eds.), Emotional intelligence in everyday life (pp. 98-112). Philadelphia, PA: Psychology Press.
[4] Tocino, J. (2020, September 1). Emotional Intelligence in Relationships. Positive Psychology. Retrieved from https://positivepsychology.com/emotional-intelligence-relationships/
[5] Marks, A. D., Horrocks, K. A., & Schutte, N. S. (2016). Emotional intelligence mediates the relationship between insecure attachment and subjective health outcomes. Personality and Individual Differences, 98, 188-192.

Benzer yazılar

Aşırı uyumlu olmak çekici bir özellik olmayabilir.

Ne söylese tamam diyor, onun isteklerini hep kendinizinkilerin önüne mi koyuyorsunuz? Bu kadar uyumlu olmak ilişkilerde ters tepebiliyor.

İlişkilerde İşlenen 4 Günah

Araştırmalar bazı davranışların ilişkinin ayrılıkla sonuçlanmasında büyük ölçüde gösterge olabileceğini gösteriyor. Peki ne bu davranışlar?

Evlilik mi birlikte yaşamak mı?

Partnerinizle bir süre birlikte yaşamak mı daha iyi bir fikir yoksa bir an önce evlenmek mi? Bakalım bilimsel bulgular bize neler söylüyor.

Bağlanma stilimiz tartışma tarzımızı etkiliyor.

Tartışmak ilişkilerin çok doğal bir parçası. Peki bağlanma stillerinin tartışma şekillerimizi bile etkileyebileceğini hiç düşünmüş müydünüz?

Sınırda Kişilik Bozukluğu ve İlişkiler

Borderline Kişilik Bozukluğu sosyal medyada sıklıkla karşımıza çıkıyor. Peki nedir, nasıl gelişir ve ilişkilerimizi nasıl etkiler?

Duygusal Zekamızı Nasıl Geliştirebiliriz?

Duygusal zeka son dönemlerde özellikle profesyonel çevrelerde sıkça karşımıza çıkıyor. Peki, bu duygusal zeka nedir ve nasıl geliştirilir?

İş Yerinde Olumsuz Duygularla Nasıl Başa Çıkabiliriz?

Kimi zaman başkalarının neşesinden olumlu etkilenirken kimi zaman öfke ve üzüntülerinden olumsuz etkilenebiliriz. Bu durumlarda ne yapmalı?

Boşanma Sürecinde Çocuk İçin Neler Yapılabilir?

Boşanma süreci ebeveynler için olduğu kadar, çocuklar için de zorlu bir süreç. Peki bu süreç en kolay şekilde nasıl atlatılabilir?

Duygu Düzenlemenin İlişkilere Etkisi

Duygu düzenleme becerilerimizin ilişkilerimize de etkileri oluyor. Peki duygu düzenleme stratejileri ile bunu geliştirmek mümkün mü?

Evlenme Kararını ve Yaşını Etkileyen Faktörler

Ne zaman evlenmeliyim? Bu kararı nasıl vereceğim? Evlenme kararını ve yaşını etkileyen faktörler yazımızda.

İlişkileri Boşanmaya Sürükleyen Davranışlar

İyi günde, kötü günde bir arada olmaya evet desek de gün geliyor ki ilişkiyi daha fazla sürdüremez oluyoruz. Boşanmaya ne sebep oluyor?

Duygusal zeka ile akademik yeterlilik ilişkili mi?

Duygusal zekanın yüksekliği akademik hayata da olumlu yansıyor. Peki duygusal zeka ne demek ve bu olumlu etkiyi ne şekilde gözlemliyoruz?

En yakın arkadaşların evlilikleri de çok mutlu oluyor.

Arkadaştan sevgili olur mu? Peki ya evlilik? Çalışmalar, arkadaşların daha mutlu bir evlilik sürdüğünü gösteriyor. Peki neden?

Romantik İlişkiler ve Akademik Yaşam

Akademik yaşamın ve başarının çok kolay olmadığını söyleyebiliriz. Peki ilişkilerimiz, özellikle de partnerimiz bu durumu nasıl etkiliyor?

Tartışmalar Ne Zaman Bir Sorun Haline Geliyor?

"Amaan, tartışma dediğin ilişkinin tuzu biberi." Peki ya tuzu biberi fazla kaçırırsak neler olur? Nedir bu işin doğru yöntemi?

Zeki İnsanları Daha Çekici Bulma: Sapyoseksüellik

La Casa de Papel'in Profesör'ü, ünlü dedektif Sherlock Holmes… Bu yazımızda çekicilik ve zeka arasındaki ilişkiyi ele aldık.

Boşanmalar genetik midir?

Ailedeki boşanmalar, çocukların da boşanacağını mı gösterir? "Boşanmış olmak" bir gen midir? Yoksa yerleşik düşüncelerimiz hatalı mı?

İlişkilerdeki Çatışmalar Aslında Sağlıklıdır

Partnerinizle hiç tartışmadığınız bir ilişki mi hayal ediyorsunuz? Aslında çatışmalarınız ilişkinizin sağlıklı olduğunu gösteriyor!

Çatışan duygular hissedebilir miyiz?

Bir durumla ilgili hem pozitif hem negatif hissedebilir miyiz? Hem yakın kalıp hem mesafemizi korumak isteyebilir miyiz? Çatışan duygular da bize ait!

Romantik ilişkinizde sorgulamanız gereken davranışlar

İlişkinizde bazı durumların sürekli yaşanıp bunların sizi yorduğunu mu hissediyorsunuz? O halde bazı davranışlara birlikte göz atalım.

Akran Grupları, Akranlar Arasında Kabul Görme ve Çatışma

Çocuğun akranları tarafından "sevilesi" görülmesine akran kabulü deniyor. Akranları tarafından kabul edilmek ve reddedilmek neye yol açıyor?

Kardeş İlişkilerinin Çocukların Gelişimindeki Rolü

Kardeşler birbirlerinin kişilik gelişiminde önemli rol oynuyor! Kardeşler arası çatışma ve kıskançlığın ne gibi etkileri bulunuyor?

Mutluluğumuzu neden bastırmaya çalışırız?

Olumsuz duygularımızı düzenleyebilme üzerine bir dolu araştırma mevcut. Peki ya olumlu duygularımızı düzenleyebilme becerisi neye bağlı olarak gelişiyor?

Kardeşler Arasındaki Çatışmalarda Ebeveynin Rolü

Çocuklarınız tartışırken arasına girmeli misiniz, yoksa kendi hallerine bırakmak ilişkileri adına daha mı sağlıklı? Cevabı yazımızda!

İlişki memnuniyeti az olanlar aldatmaya daha meyilli oluyorlar.

İlişkimizden memnun olmamak bizi aldatmaya iter mi? Yoksa aldatmaya meyilli olduğumuzdan dolayı mı memnuniyetimiz düşer?

Saplantılı ve Depresif Bir Karakter: Miles - Sideways Film Analizi

Kaygılı bağlanma stiline sahip bir kişinin yaşadığı ayrılık sonrası hayatına odaklanan bu filmi inceledik. Keyifli okumalar!

Romantik İlişkilerde İletişim ve Yakınlık

İyi ve pozitif bir iletişim başarılı yakın ilişkilerin önemli bir göstergesi ve ilişkilerin her aşamasında önem taşıyor.

Duygu Düzenleme Becerisi Çocukların Mental Sağlığını Nasıl Etkiliyor?

Kendi kendisini sakinleştirebilen, duygularını daha kolayca düzenleyen çocuklar daha mı az mental sağlık problemi yaşarlar? Buyrun yazımıza!

Ebeveyn ve Çocuk - Yanlış Bilinenler

Ebeveynlerin boşanması çocuklar üzerinde gerçekten de her zaman yıkıcı etkiler mi bırakır? Yoksa bazı çocuklar için işlerin daha iyiye gitmesi için bir fırsat mıdır?

Ergenlerde Duygusal Zeka

Ergenlik döneminin bir parçası olan duygusal gelişim ile ilgili bu yazımızda duygusal zekaya değiniyoruz!

Öz şefkat, Boşanma Sonrası Stresle Baş Etmeye Yardımcı Oluyor.

Ayrılık sonrası yaşanan süreç çok da kolay olmuyor. Peki öz şefkat geliştiren kişiler bu süreci daha kolay atlatabilir mi?

İlişkideyken idealize ettiğimiz kişi ayrılık sonrası gözümüzden düşüyor.

"Ben bu kişiyle mi ilişki yaşamışım?" sorusunu kendinize sorduğunuz oldu mu? Peki neden ilişki içerisindeyken idealize ettiğimiz o kişi ayrılıktan sonra gözümüzden düşüveriyor?

Ebeveynler Kardeşler Arası Çekişmeleri Nasıl Durdurabilir?

Kardeşler arasında çıkabilecek çekişmeler doğal bir sürecin sonucu olabiliyor. Bu davranışın sebeplerini ve bu konuda bir ebeveyn olarak yapabileceklerinizi yazımızda ele alıyoruz!

Romantik İlişkilerde Fedakarlık - Neden Fedakarlık Yapıyoruz?

Partneriniz veya ilişkiniz için başka bir şehre taşınır mıydınız? İlişkilerde fedakarlık yapma motivasyonumuz üzerine okumak için tıklayın.

Aynı evde yaşamak ilişki için gerçekten de önemli mi?

İleri yaştaki insanlar arasında ilişkiyi ayrı evlerde sürdürmek alternatif bir seçenek haline gelebiliyor. Peki bu tarz bir ilişki kişilere neler sunuyor?

Hatalarımızı kabul edebilmek ilişki kalitesini artırıyor.

Bir ilişkinin kalitesi az hata yapmakla mı yoksa yapılan o hataları kabul edebilmekle mi artar? Yapılan bir araştırma bu konuya ışık tutuyor.

Boşanma Sonrasında Takım Olabilmek

Boşanma sonrası, ebeveynlerin bir takım olarak hareket etmesi ve çocuklarının sürece uyum sağlamalarına destek olmaları geçiş dönemini kolaylaştırıyor.

Partnerlerin Sorun Çözme Becerilerinin İlişkiye Etkileri

Tartışmalar sağlıklı bir şekilde çözülemediği zaman ilişkiye zarar verebiliyor. Sorun çözme becerilerimiz bu süreci nasıl etkiliyor?