Utangaç Çocukların Arkadaş Edinmesi

Ülfet İpek Eral

Utangaç Çocukların Arkadaş Edinmesi

Girl in Cornflowers- Elena Salnikova

Çocuğunuz arkadaşlarının yanında gergin ve korkmuş şekilde durup konuşmaktan kaçınıyor ve tek başına oynamayı tercih ediyor olabilir. Hatta bu esnada birlikte oynayan çocukları izliyor fakat aralarına katılmak için harekete geçmiyor da olabilir. Bu davranışları sergileyen çocuklar gelişim psikologları tarafından “kaygılı ve kendi başına çocuklar” olarak tanımlanıyor.


Utangaç çocuklar, akranlarıyla bağ kurma konusunda biraz daha çekimser bir tutum sergileyebiliyorlar. Bu döngünün başlangıcı, çocukların akranlarıyla oldukları sosyal ortamlarda kendilerini kaygılı hissettikleri için etkileşime girmekten kaçınmalarıyla başlıyor. Bu durum, çocukların akranlarıyla daha az iletişime geçtiği ve dolayısıyla onlarla çok daha az oyun oynadıkları anlamına geliyor. Sonucunda da iletişim kurmak, problem çözmek, sıra takip etmek veya grupça etkinlik yapmak gibi sosyal becerilerini geliştirmek için daha az fırsatları oluyor. Sosyal beceri eksikliği bu döngüyü tamamlayarak rahatsız hissetme ve sosyal durumlardan kaçınma isteğine neden olabiliyor.

Utangaç çocuklar; uyumlu utangaç, olgunlaşmamış utangaç ve agresif utangaç olarak üçe ayrılıyor. Uyumlu utangaç çocuklar konuşmayı veya oyun oynamayı başlatan taraf olmayıp akranları yaklaştığında sıcak bir şekilde karşılık veriyorlar. Olgunlaşmamış utangaç çocuklar ise sosyal ortamlara girmeyi tercih etmeyip, akranlarına yaklaşmaya çalıştıklarında da normalden daha çocuksu davranabiliyorlar. Son olarak agresif utangaç çocuklar ise genellikle içlerine kapanık olup akranlarıyla iletişime geçtiklerinde öfkeli hatta düşmanca bir tavır sergileyebiliyorlar. Utangaçlık, çocukların arkadaş sayısından çok arkadaşlıklarının kalitesini etkiliyor. Bu, utangaç çocukların diğer çocuklara benzer sayıda arkadaşlığa sahip oldukları fakat olumsuz yönleri olan arkadaşlık ilişkilerini daha çok sürdürdükleri anlamına geliyor.

Peki utangaç çocuğunuzun arkadaş edinmesi ve arkadaşlık ilişkilerini sürdürebilmesi açısından ona nasıl yardımcı olabilirsiniz? Araştırmalara göre, çocukların sağlıklı arkadaşlık kurmalarında duygularını açık ve düzgün bir şekilde ifade etmeleri önemli rol oynuyor. Bu noktada da ebeveynler devreye giriyor. Çocuğunuz saldırgan ve öfke dolu bir davranışta bulunuyorsa “... hissediyorum çünkü…” tekniğiyle ona yardımcı olabilirsiniz. Buna ek olarak, çocuğunuza arkadaş edinme hedefi koymak için ona iyi bir arkadaşlık ilişkisi kurmak istediği bir arkadaşını sorabilirsiniz. Çocuğunuzu oyun gruplarına götürmek veya arkadaş buluşması planlamak da ebeveyn olarak bu konuda yapabileceğiniz yardımlar arasında bulunuyor.

[1] Buck, C. (2018, December 20). How to Help Your Shy Child Make Friends. Baby and Child. Retrieved from https://babyandchild.ae/age-1-4/raising-your-toddler/article/1419/how-to-help-your-shy-child-make-friends
[2] Kennedy-Moore, E. (2016, June 30). Helping Your Shy Child. Psychology Today. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/us/blog/growing-friendships/201606/helping-your-shy-child
[3] Tani, F., Ponti, L., & Smorti, M. (2015). Shyness and Psychological Adjustment During Adolescence: The Moderating Role of Parenting Style. Journal of Psychopathology, 21, 30–39.

Benzer yazılar

Çocuklarla Cinsellik Hakkında Konuşmak

Cinsellik çoğu insana göre konuşulması zor bir konu. Hele de karşınızdaki zor sorular soran bir çocuksa… Peki ya bu durumu nasıl yönetmeli?

Bir Dargın Bir Barışık: Gelgitli İlişkiler

Bir gün harika, ertesi gün toksik... Gelgitli ilişkilerin bir günü diğerine uymuyor. Bu ilişkiler partnerlere büyük zarar verebiliyor.

Sosyal Destek Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Bizi önemseyen, başımıza kötü bir şey geldiğinde sığınabileceğimiz insanların, hatta tek bir insanın dahi olması bize iyi geliyor!

Kadın ve Erkekler Sadece Arkadaş Olabilirler Mi?

Daha önce hiç partnerinizin farklı cinsten bir yakın arkadaşını kıskanıp yalnızca arkadaş olamayacaklarını düşündünüz mü? Yalnız değilsiniz!

İçini Açmak ve Yakınlık

Karşımızdaki kişiye kendimizi açmak her zaman çok kolay olmuyor. Bunu başarmanın ilişkilerimize olan katkısını ise göz ardı etmemek lazım!

Sosyal Medya İlişkilerimizi Nasıl Etkiliyor?

İnternet ve Sosyal Medya: Her şeye ve herkese bir "tık" uzakta olmak bizi nasıl etkiliyor? Yanıtları yazımızda bulabilirsiniz!

Dedikodu yapmak insanları yakınlaştırıyor.

Siz de bir fincan kahvenin yanında arkadaşlarınızla dedikodu yapmayı sevenlerden misiniz? Peki dedikodu yapmanın bize bir faydası var mı?

İlişkide Partnerinizden Beklemeye Hakkınız Olan 8 şey

"Partnerimin beni sevdiğini biliyorum ama hiç söylemiyor." Partnerimizden beklemeye ve istemeye hakkımız olan "temel" şeyleri anlatıyoruz.

Aynı deneyimi paylaşmak bizi nasıl etkiliyor?

Bazen kendimizi bir yabancıyla ortak bir deneyimin içinde buluyoruz. Peki bir yabancıyla aynı deneyimi paylaşmak bize nasıl hissettirir?

Bir İlişkiyi Sağlıklı Kılan 6 Unsur

Deli divane aşık olmak, bütün günü birlikte geçirmek, her şeyi açık açık konuşabilmek, hiç kavga etmemek… Bir ilişkiyi sağlıklı kılan nedir?

Duygusal buradalık ne demek?

Bazı insanlar ortama girdiği anda ya tadımız kaçar ya da keyfimiz yerine gelir. Bu durumu bilimsel bir şekilde açıklamak mümkün mü?

Ya partnerimle sevgimizi farklı şekilde gösteriyorsak?

Sevgimizi göstermenin tek bir yolu olmak zorunda mı? Yoksa herkes aşkını nasıl isterse öyle mi yaşar? Peki bunların ilişkimize etkisi ne?

Modumuz kiminle zaman geçirmek istediğimizi etkiliyor.

Mutsuzken mi sevdiklerinize koşarsınız, yoksa fazlasıyla güzel bir haber aldığınızda mı? Belki de kime koştuğunuzu modunuz belirliyordur!

Koronavirüs Kaygısıyla Baş Etmenin 4 Yolu

Sosyal izolasyon koronavirüsten korusa da psikolojik zararlar yarattıyor. Yalnızlıktan korunmak için deneyebileceğimiz farklı yollar var.

Farkındalık Meditasyonu Liderlik Becerilerine Nasıl Katkı Sağlar?

Son yıllarda oldukça popülerleşen farkındalık meditasyonu liderlik becerilerimizi geliştirmek konusunda da yardımcı olabilir!

Hatalarımızı Kabul Etmek Bizi Nasıl Etkiliyor?

Tartışma içerisinde hatalarımızı kabul etmek hep kolay olmuyor, bu yazımızdaki yöntemler bunu sağlıklı bir şekilde yapmanızı sağlayabilir.

İletişimi Kesmek Problemleri Çözer Mi?

Partnerinizle konuşmayarak onu cezalandırmaya çalıştığınız oldu mu? Sessiz muamele, partnere ve ilişkiye ciddi zararlar veriyor.

Ergenlik Döneminde İlişkiler

Hepimizin hatırlamaktan genellikle kaçındığı ergenlik yılları... Ergenlik döneminde nasıl ilişkileniyor, bu ilişkilerden neler öğreniyoruz?

İş Yerindeki Potansiyel Arkadaşlar Çalışan Bağlılığını ve Tatminini Nasıl Etkiliyor?

Sosyallikten uzak işler 21. yüzyılda artık pek de tercih edilmiyor. Çünkü çalışan bağlılığı ve memnuniyeti bundan etkileniyor.

Evrimsel Bakış Açısıyla Arkadaşlık

Arkadaşlarımız seçtiğimiz kardeşlerimiz olabiliyorsa ne mutlu bize! Bu yazımızda arkadaş edinmeyi ve arkadaşlık sürdürmeyi inceliyoruz.

Eski Sevgiliyle Arkadaş Kalmanın Yeni İlişkiye Etkisi

Neden eski sevgilimizle arkadaş kalırız? Eski sevgiliden yeni arkadaş olur mu? Altında yatan motivasyonları bu yazımızda inceledik.

Kadınların Arkadaşlığı

Kadınların yakın arkadaşlığına kız kardeşlik denmesinin bir sebebi var! Kadınların dostluklarının olumlu yönleri bu yazımızda.

Arkadaşlıklarımız Neden ve Nasıl Biter?

Arkadaşlıklar ömürlük olduğu gibi zaman içinde de bitebiliyor. Peki arkadaşlıkların son bulmasının altında neler yatıyor?

Arkadaşlar Ne İçindir?

Derdimizde, sevincimizde yanımızda olan arkadaşlarımızın değerinin her zaman farkında mıyız? Arkadaşlarımızın bize kattıkları bu yazımızda.

Arkadaşlık Nasıl Kurulur?

Kolayca arkadaş edinenlerden misiniz yoksa yeni bir ortamda daha çekimser kalanlardan mı? Peki her iki durumda da, nasıl arkadaş edineceğiz?

Sosyal Medya ve İş Yerindeki Üretkenlik

Sosyal medyanın hayatımıza girmesi bütün sosyal ilişkilerimizi etkilediği gibi iş yapma deneyimimizi de derinden etkiliyor.

Toplantıların Verimini Artırmak İçin 5 Öneri

Bir ofiste çalıştıysanız mutlaka "bitse de gitsek" dediğiniz bir toplantı olmuştur. Toplantıları verimli hale getirmek için ne yapılabilir?

Uzak Mesafede Çalışan Takımınızı Nasıl Motive Edebilirsiniz?

Uzak mesafeden çalışan bir takımınız varsa, onları motive etmenizde yardımcı olacak öneriler için bu yazımızı inceleyebilirsiniz.

Akran Zorbalığı Nedir, Nelere Sebep Olabilir?

Akran zorbalığı çocukların gelişiminde büyük rol oynuyor. Peki akran zorbalığa maruz kalmanın kısa ve uzun vadedeki etkileri neler oluyor?

Arkadaşlıklar Zamanla Nasıl Değişiyor?

Çoğu zaman göz ardı etsek de arkadaşlar hayatımızda büyük bir yere sahip. Peki arkadaşlarımızın bize sağladığı faydalar neler?

Ergenlik Döneminde Arkadaşlık

Ergenlik dönemi birçok kişinin hayatında zorlayıcı bir dönem olabiliyor. Değişen benliğimiz ile arkadaşlıklarımız da değişiyor mu?

Babalar Çocukları İçin Ne Yapabilir?

Anneler bir şekilde annelik sürecine daha çabuk adapte olurken babalar bu sürece alışmak için ne yapmalı? İşte yeni babalara tavsiyeler!

Neden Friendzone'a Düşüyoruz?

Seni seviyorum! Ama arkadaş olarak. Sevgili miyiz, arkadaş mı, aralarında sıkışık kaldık mı? Friendzone kavramının detayları bu yazımızda.

Karantina Sürecini Partnerden Ayrı Geçirmek

Pandeminin getirdiği kaygı ve stresin üstüne bir de partnerinizden mi ayrısınız? İlişkinizi olumlu bir şekilde sürdürmeniz için öneriler hazırladık.

Ergenlikte Kimlik Oluşumu ve Arkadaşlıklar

Ergenlikte kişiler ebeveynlerinin çocukları olmaktan çıkıp bir birey olma yolculuğuna başlarlar. İşte bu dönemde kimlikleri oluşur!

Partner ile Açık İletişim Kurmak

Partnerinizle bazı konuları konuşmaktan kaçındığınızı ya da konuşmayı ertelediğinizi hissediyor musunuz? Çözümü yazımızda bulabilirsiniz.

Hayali arkadaşlar çocukların yaratıcılığını artırıyor.

Çocukken hiç hayali bir arkadaşınız oldu mu? Peki ya aileniz bundan endişeli miydi? Gelin hayali arkadaşlıkları inceleyelim.

Partneriniz arkadaşlarınızı da kıskanıyor olabilir mi?

Ne zaman arkadaşlarınızla buluşsanız partnerinizle aranızın bozulduğunu hissediyor musunuz? Bunun kıskançlıkla bir ilgisi olabilir mi?

Kısa Süreli Ayrılıklar Bizi Nasıl Etkiliyor?

Çiftlerin partnerlerinden kısa süreli de olsa ayrı kalmaları birçok psikolojik ve fizyolojik değişim yaşamalarına sebep oluyor.

Stres İlişkilerimizi Nasıl Etkiliyor?

Günlük yaşantımızın bir parçası haline gelen stresle başa çıkmak zor olabiliyor. Bu durumun ilişkilerimizi etkilemesi ise kaçınılmaz oluyor.

Romantik İlişkilerde Tartışma ve Sonrası

Tartışmaların ardından yaşanan uzun gerginliklere birçoğumuz aşinayız. Peki tartışma sonrasında ilişkimizi iyileştirmek için ne yapmalıyız?

Tartışmalar Ne Zaman Bir Sorun Haline Geliyor?

"Amaan, tartışma dediğin ilişkinin tuzu biberi." Peki ya tuzu biberi fazla kaçırırsak neler olur? Nedir bu işin doğru yöntemi?

Yabancılarla kısa etkileşimler bile bize iyi geliyor.

Her sabah kahve aldığınız cafede birileriyle sohbet etmek ya da hiç tanımadığınız birine selam vermek gününüzü güzelleştirebilir desek?

Hayatı paylaşmak için engel yok!

Fiziksel ya da zihinsel engellerimiz, bağ kurmak için birer engel oluşturmuyor. Çünkü hayatı paylaşmanın önünde bir engel yok!

Arkadaşlar arasında cinsel çekim olabilir mi?

Daha önce hiç yakın bir arkadaşınıza karşı cinsel çekim hissettiğiniz oldu mu? Ya da bir gün onu bambaşka bir şekilde görmeye başladığınız?

Arkadaşlarımız partner bulmakta etkili oluyor mu?

Partnerinizle nasıl tanıştınız? Tesadüfen mi yoksa arkadaş aracılığıyla mı? Çalışmalara göre, arkadaşlar bu konuda yardımcı olabiliyor!

Sosyal kaygı bozukluğu iletişim kurmayı nasıl etkiler?

Sosyal kaygı bozukluğu yaşayan kişiler, başkalarıyla olan iletişimlerinde problemler yaşayabiliyorlar. Peki nasıl ve neden?

Arabadaki tartışmalar kazalara yol açabiliyor.

Daha önce hiç arabadayken yanınızdaki kişiyle tartışmaya başladınız mı? Peki bu durumun kazaları artırabileceğini biliyor muydunuz?

Birlikte geçirilen zamanın kalitesi daha önemli oluyor.

Arkadaş edinmek için birlikte geçirilen zaman mı daha önemli, bu ortak zamanın nasıl kullanıldığı mı? Bir arkadaş edinmek için kaç saat gerekli?

Çocukluk arkadaşlarımız sağlığımıza iyi geliyor.

Çocukken kurduğumuz arkadaşlıkların bize nasıl bir etkisi oluyor? Sadece güzel bir anı olarak mı kalıyorlar yoksa başka olumlu etkileri de var mı?

Çocuk İstismarı - Yanlış Bilinenler

Çocukların istismara maruz kaldıkları nasıl anlaşılır? Çocuğun bu duruma ve onu taciz eden kişiye tepkisi ne olur? İşte yanlış bilinenler!

Mesajlaşırken neler söylenmemeli?

Mesaj ve yüz yüze konuşma arasında iletişimi ciddi şekilde etkileyen farklar bulunuyor. Peki bu farklar neler ve nelere dikkat etmeliyiz?

Otizm Spektrum Bozukluğu Bağlanmaya Engel mi?

Otizmin sosyal ilişki kurmakta bazı zorluklara sebep olduğunu biliyoruz. Peki bu, otizmli bireylerin bağ kuramayacağı anlamına mı geliyor?

İlk görüşte aşk mı, arkadaşlıktan doğan aşk mı?

İlk görüşte aşık olduğunuz biriyle mi olmak isterdiniz, yoksa uzun süreli arkadaşlığın sonunda kurulan beraberlik mi sizi daha mutlu ederdi?

Akran Grupları, Akranlar Arasında Kabul Görme ve Çatışma

Çocuğun akranları tarafından "sevilesi" görülmesine akran kabulü deniyor. Akranları tarafından kabul edilmek ve reddedilmek neye yol açıyor?

İlk Arkadaşlıklar ve Ebeveynlerin Erken Akran İlişkilerine Etkileri

Arkadaşlık, çocuklar için farklı anlamlar içeriyor. Ebeveynleriyle geliştirdikleri oyun oynama becerileri ise arkadaşlıklarını etkiliyor!

Çocuklarda Adım Adım Arkadaşlık

Hayatın farklı dönemlerinde değişen arkadaşlık ilişkileri, gelişerek varlığını sürdürmeye devam ediyor. İşte adım adım arkadaşlık evreleri!

Yeni Doğan Bebeklerde Dil ve Bilişsel Gelişim

İlk üç yıl bebeklerde dil gelişimi için çok önemli. Peki, yenidoğanlar ve bebekler konuşma ve dil becerilerini nasıl kazanıyorlar?

Bebeklerin Sosyo-Duygusal ve Fiziksel Gelişimi

Bebeğinizin ilk kez ne zaman gülümsediğini hatırlıyor musunuz? Bu yazımızda bebeklerin ay ay duygusal ve fiziksel gelişimlerini inceliyoruz!

şarkılarla Arkadaşlık

"Can dostum" diyerek sarılabileceğiniz kim var hayatta? İşte tam olarak o kişiye göndermelik şarkılar ve hikayeleri yazımızda!

Hayvan şiddetine Tanık Olan Çocukla Nasıl Konuşmalıyız?

Bir hayvanın şiddete maruz kaldığına tanık olan çocuk bu durumdan nasıl etkilenir? Peki ya çocukla nasıl iletişim kurulmalı?

Gençleri Merkezine Alan 3 Film

Gençlikten yetişkinliğe geçişteki o bitmek bilmeyen, sancılı süreç... Bu süreci merkezine alan filmleri inceledik. Keyifli okumalar!

Saplantılı ve Depresif Bir Karakter: Miles - Sideways Film Analizi

Kaygılı bağlanma stiline sahip bir kişinin yaşadığı ayrılık sonrası hayatına odaklanan bu filmi inceledik. Keyifli okumalar!

İçinizi Isıtacak Dostluk Temalı Filmler

Beyaz perde yıllarca dostluk ilişkilerine ev sahipliği yapmıştır. Biz de sizler için izlenmeniz gereken dostluk temalı filmleri listeledik.

Dostluk Temalı Romanlar - 2

Montaigne, dostluğun kolları birbirimizi dünyanın bir ucundan diğerine kucaklayabilecek kadar uzundur, derdi. İşte dostluk temalı iki roman!

Dostluk Temalı Romanlar - 1

Dostluklar yaşamlarımızda olduğu gibi edebiyatta da önemli bir yere sahip. Bu yazımızda sizler için dostluk temalı dört romanı tanıtıyoruz.

Çocukların Arkadaşlık İlişkilerini Güçlendirecek 5 Kitap

Yeni arkadaşlıklar kurmaya cesaret etmek, çocuklar için zorlayıcı olabilir. Bu konuda çocuğunuza yardımcı olabilecek kitapları derledik!

Doğal Afet Sonrası Çocuklarla İletişim

Doğal afetler çocuklar için anlamlandıramadıkları bir deneyim olabiliyor. Peki bu konuyu ele alırken nelere dikkat etmeliyiz?

Romantik İlişkilerde İletişim ve Yakınlık

İyi ve pozitif bir iletişim başarılı yakın ilişkilerin önemli bir göstergesi ve ilişkilerin her aşamasında önem taşıyor.

Akran Grupları Tarafından Reddedilen Çocuklar ve Akran Kıskançlığı

Küçükken hiç akranlarınız tarafından reddedildiğiniz, arkadaş gruplarından dışlandığınız oldu mu? Peki bu tarz durumlarda ne hissederiz?

Çocukluk Çağının Korkulu Rüyası: Zorbalık

Zorbalığa uğramak çocuklarda travmatik izler bırakabiliyor. Peki çocuğunuzun zorbalığa uğradığını nasıl anlayabilirsiniz?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Arkadaşlık ilişkilerini Etkiliyor mu?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan çocuğunuzun arkadaşlık ilişkilerinde sorunlar yaşadığını mı düşünüyorsunuz? Buyrun yazımıza!

Sosyal Kaygının Arkadaşlık Kurmadaki Rolü

Sosyal kaygı, çocukların arkadaşlık kurmalarında etkin rol oynuyor. Reddedilme korkusu, sosyal kaygıya sahip çocuklarda strese ve sosyal kaçınmaya sebep oluyor.

Cinsel Kimliğini Açıklamak

"Kuir" ne demek? Cinsel kimlik ve cinsel yönelimin farkı nedir? Cinsel kimliği açıklama süreci nasıl oluyor? Hepsinin yanıtı yazımızda!

Arkadaş canlısı insanların yanında daha mı dışa dönük oluruz?

Çevremizde dışa dönük insanların bulunması bizim de daha dışa dönük olmamıza sebep olabiliyor.

Entrika, Yalan ve Komplo: Gizli Kimlik Kutu Oyunları

Gizli kimlik kutu oyunları arkadaşlarınızı kandırmak ve onların yalan söyleme becerilerini ölçmek için harika bir fırsat!

Çocuklarda En Yakın Arkadaş Kavramı

Çocukların en yakın arkadaşlarının olması gerekli mi? En yakın arkadaşı olmayan çocuklar hayata daha mı dezavantajlı başlıyorlar? Cevaplar yazımızda!

Neden arkadaşlıklarımızı sona erdiririz?

Her ilişki bir gün bitme riski taşıdığı gibi arkadaşlık ilişkilerimiz de bir gün bitebilir. Peki bir arkadaşlığın bitmesindeki ana sebepler neler olabilir?

Yalnız Çocuklar

Çocuklar zaman zaman yalnız hissedebiliyor. Bu yazımızda çocukların kısa veya uzun süreli hissettikleri yalnızlık duygusunu işledik.

Ebeveynlerimizden Sürekli Duyduğumuz 6 Cümle

Zihnimize ebeveynlerimizin sesiyle kazınan bazı cümleler var. O cümlelerden altısını seçtik. Bakalım aralarında size de tanıdık gelenler var mı?

Arkadaş Ayrılığı: Friends That Break Your Heart

İngiliz sanatçı Blake yeni albümünde müzikte çok sık görmediğimiz bir tema olan arkadaşlık ilişkilerindeki ayrılıkları ele alıyor.

İnsan Cinselliğinin Temel Parçalarından Biri: Cinsel Fanteziler

Fanteziler, cinselliğin gerçek fakat bir o kadar da konuşulmayan tarafı. Bu konudaki soru işaretlerinizi giderecek bir yazı hazırladık.

Örgütsel Bağlılık Neden Önemli?

Örgütsel bağlılık ile çalışanların iş performansı, motivasyonları, işten ayrılmaları ya da devam etmeleri arasında bir ilişki bulunuyor.

Yanıldığımız 7 Durum

Başkalarının duygu ve düşüncelerini okumakta çoğu zaman düşündüğümüz kadar iyi değiliz. İşte sosyal etkileşimleri karmaşık bir labirent haline getirebilecek en yaygın düşünce hatalarından bazıları.