Çocuklarda Ahlak Eğitimi

Gökçenay Kaplan

Çocuklarda Ahlak Eğitimi

Art Print Gift

Neredeyse hepimiz çocuklar için ahlak eğitiminin önemli olduğu konusunda hemfikirizdir. Fakat ahlak nedir, çocuklara nasıl öğretilir soruları biraz kafa karıştırıcı olabiliyor.


Ahlakı, belli standartlara ya da kurallara bağlılık göstermek olarak tanımlayabiliyoruz. Bu standartlar genellikle yapılması ve yapılmaması gereken davranışları içeriyor ve bunlara uyma isteğine içtenlikle sahip olmamız gerekiyor. Örneğin, yalan söylememe standardına bağlı biri yalan söylememeye dikkat ediyor, söylediği zaman ise pişmanlık hissediyor. Özellikle sosyal ortamlarda herkesten; insanlara duygusal ve fiziksel zararlar vermemek, farklı düşüncelere saygı göstermek, adil davranmak gibi standartlara bağlı olmasını bekliyoruz.

Konu çocuklar olduğunda ahlaki değerlerin onlara öğretilmesindeki en büyük sorumluluk ebeveynlere ve okullara düşüyor. Bu konuda yapılan bir çalışmaya göre çocukların ahlak eğitiminde iki konuya özen gösterilmesi gerekiyor. Bunlardan ilki, yetişkinler olarak çocuklarda ahlak oluşumunu desteklemek. Bu destek, çocuğun bazı standartlara uymak için istek, içtenlik ve alışkanlık kazanmasını sağlamaya dayanıyor. Bu doğrultuda çocuğunuza ahlaki rehberlik yapabilirsiniz. Bunun için ona uzun uzun ders vermeye ihtiyacınız yok. Başka insanları düşünerek, adil davranarak, olumlu davranışlarda bulunarak ve başkalarının davranışlarına karşı uygun tepkiler vererek ona model olabilirsiniz. O sizi izleyip, model alıp bu gibi davranışlarınızı kendi hayatında uygulayacaktır.

Çocukların ahlak eğitiminde ikinci önemli görüş ise çocukları ahlaki düşünmeye teşvik etmek. Buna göre, çocuğunuzla ahlaki değerler hakkında konuşmak ve tartışmak için zaman yaratmanız gerekiyor. İnsanların çoğu için ortak olan ahlaki değerlerin neden bu kadar fazla insanı ilgilendiren bir konu olduğuyla ve neden uyulması gerektiğiyle ilgili düşünmesini ve konuşmasını sağlayabilirsiniz. Çünkü ahlak eğitiminde, çocukların ahlakın neden var olduğu ve neden uyulması gerektiğini anlaması büyük önem taşıyor.

Çocukların ahlak eğitiminde önemli olan bir diğer konu ise hikayeler! Özellikle okul öncesi kurumlarda hikayelerin ahlak eğitimi amacıyla kullanılması büyük önem taşıyor. Çocuklar sosyal ve kültürel değerleri hikayelerden kolaylıkla öğrenebiliyorlar ve böylece toplum içinde geçerli olan ahlaki/etik değerleri kolaylıkla anlayabiliyorlar. Hikayede gördükleri ahlaki değerleri sorguluyorlar ve "Ben bu hikayedeki karakterlerin yaşadığı olayları yaşasam ne yapardım?" diye düşünüyorlar. Bu şekilde ahlaki değerleri anlamlandırmaya ve hayatlarında uygulamaya başlıyorlar.

Hand, M. (2017, December 22). How to Teach Children Morals. The Conversation. https://theconversation.com/how-to-teach-children-morals-87960
Rahim, H., & Rahiem, M. D. (2012). The use of stories as moral education for young children. International Journal of Social Science and Humanity, 2(6), 454"“458.

Benzer yazılar

Bobo Doll Deneyi

Çocuğunuz hoşunuza gitmeyen bir şey yaptığında "Hep televizyondan öğreniyor böyle şeyleri!" diyor musunuz? O halde yazımıza göz atmalısınız.

Kendi Kendini Sabote Etmenin 5 Yolu

Bazen hedeflerimize ulaşma yolunda kendi kendimize engeller koyuyoruz. Zarar veren davranışları öğrenmek, onlardan kurtulmanın ilk adımı.

Tokat Atmanın Çocuğa Etkileri

"Alt tarafı bir tokat!" deyip geçmeli mi? Yoksa çocukları disipline etmek için başka yöntemler mi aranmalı? Bir tokat nelere yol açabilir?

Mastürbasyonun Cinsellikteki Yeri

Kötü ve ayıp olarak algılanabilen mastürbasyon aslında - hem kadınlar hem erkekler - herkes için oldukça sağlıklı bir davranış.

Prezervatif Kullanımına Etki Eden Faktörler

Partnerler arası ilişkinin ve iletişimin kalitesi, prezervatif kullanımını etkiler mi? Prezervatif kullanımını etkileyen faktörler nelerdir?

Bilinçli Ebeveynlik Nedir?

Ebeveynin kendi duygularının farkında olması ve bunları yönetebilmesi, çocuğuyla olan ilişkisine de yansıyor. Peki nasıl mı?

Çocuklarla Neden Felsefe Çalışmalıyız?

"Çocuklar felsefeden ne anlar?" demeyin! Felsefe alıştırmaları yapmak çocukların düşünme yeteneklerini geliştiriyor ve pekiştiriyor.

Ebeveynlik Stilleri

Çocuğunuzun davranışlarını ne ölçüde kontrol ettiğiniz ve ihtiyaçlarına ne kadar duyarlı olduğunuz ebeveynlik stilinizi belirliyor. Nasıl?

Taklit edilmek hoşumuza gidiyor!

Başkaları tarafından taklit edilmek, sözlerimizin tekrarlanması ya da tarzımızın geniş kitlelere yayılması hoşumuza gidiyor olabilir mi?

Zoru Oynayan İnsanlar Daha mı Çekici?

Mesajına hemen dönmemek, ilk adımı atmamak, hoşlandığını söylemek için beklemek"¦ Kaçan gerçekten de kovalanır mı? Cevabı yazımızda!

Neden Partnerimizin Özel Hayatına Karışırız?

Araştırmaya göre, insanların üçte ikisi partnerinin özel eşyalarını karıştırıyor. Merak duygusu mu güvensizlik mi, bu davranışın altında ne yatıyor?

Neden Çocuklarımızın Hayatına Burnumuzu Sokarız?

Çocuğunuz hakkında bilgi edinmek için eşyalarını karıştırıp günlüğünü okumayı mı planlıyorsunuz? Peki bu gerçekten iyi bir fikir mi?

Kaygı Hissettiğimizde Verdiğimiz 14 Olası Tepki

Hepimizin zaman zaman kendini kaygılı hissettiği oluyor. Peki kaygılı olduğunuzu verdiğiniz tepkilerden anlayabilir misiniz?

Kaygılı bağlanma ilişkiyi görünür kılma meylini artırıyor.

Partnerinizle fotoğrafınızı sosyal medyada paylaştığınızda motivasyonunuz ne oluyor? Peki bunun bağlanma stilimizle ilgisi ne?

Olumlu Ebeveynlik

Olumlu ebeveynler, çocuklarının gelişimine birçok yönden katkıda bulunuyorlar. Peki olumlu ebeveynliğin sırları ve püf noktaları nedir?

Çocuğuma Dürüstlüğü Nasıl Aşılayabilirim?

Çocuklukta yalan söylemenin yaygın görülen bir özellik olduğu biliniyor. Çocuğunuzu dürüst olması konusunda nasıl destekleyebilirsiniz?

Çocuk ve Ebeveyn Arasındaki Güç Mücadeleleri

Çocuk ve ebeveynler arasındaki güç mücadeleleri sanıldığı gibi yanlış değil! Peki bu süreçte ebeveynler nasıl davranmalı?

Yeni Doğan Bebeklerde Dil ve Bilişsel Gelişim

İlk üç yıl bebeklerde dil gelişimi için çok önemli. Peki, yenidoğanlar ve bebekler konuşma ve dil becerilerini nasıl kazanıyorlar?

Çocuklar İçin Nezaketli Davranış Pratikleri

Nezaket her yaşta önemli! Bir ebeveyn olarak çocuğunuza başkalarına karşı nezaketli davranışlarda bulunmasını nasıl öğretebilirsiniz?

Engelli Bir Çocuğun Ebeveyni Olmak

Çocuğunun engelli olması, genellikle toplum içinde konuşulmayan konulardan biri. Peki engelli bir çocuk ebeveyni olmak nasıl bir deneyim?

Bebeklerin 1-3 Yaş Arasındaki Sosyo-Duygusal ve Bilişsel Gelişimleri

Bebeklerin en büyük değişimleri gösterdiği yaş 1-3 yaş arasındaki süreç oluyor. Peki bu süreçte tam olarak neler yaşanıyor?

İtiş-Kakış Oyunları

Çocukların en sevdiği oyunların başında itiş kakış oyunları geliyor. Kulağa pek de olumlu gelmeyen bu oyunlara göz atmaya ne dersiniz?

Ebeveynlerimiz Bizim Ebeveynliğimizi Nasıl Etkiliyor?

Ebeveynlerimizden gördüklerimizi çocuklarımız üzerinde uygulayabiliyor, onların ebeveynlik stillerini devam ettirebiliyoruz. Peki neden?

Çocuklar İçin Felsefe Egzersizleri

Çocuklarla felsefe çalışmak onların sorgulama ve iletişim yeteneklerini geliştiriyor. Peki hangi egzersizlerle bunu destekleyebilirsiniz?

Erken Çocukluk Dönemi Eğitiminde Teknoloji Kullanımı

Eğitimde teknoloji kullanımı günümüzde yaygın olarak işliyor. Peki erken çocukluk dönemindeki çocuğunuz için uygun pratikler neler?

Çocuğumun Duyusal İhtiyaçlarını Oyunla Karşılayabilir Miyim?

Oyun çocuklara ne gibi faydalar sağlar? Çocuğunuzun duyusal ihtiyaçlarını oyunla karşılamasına nasıl yardımcı olabilirsiniz?

Montessori Ekolünde Oyunun Yeri

Montessori ekolünde oyun nasıl bir yer tutuyor? Sizce çocuğunuza uygun bir ekol mü? Yazımızı inceleyerek bilgi sahibi olun!

Çocuğa İstenmeyen Davranışları İçin Ceza Vermek

Çocuğu cezalandırmak, istemediğiniz davranışlarını sona erdirmek için yerinde bir çözüm mü? Aileler başka hangi yöntemlere başvurabilir?

Sevginizi Geri Çekmeyin, Adaleti Güçlendirin!

Çocuğunuza sevginizi olabildiğince göstermenin, hissettirmenin ne gibi faydaları var? şefkat neden çocuklara iyi gelir? Detaylar yazımızda!

Kızım sen benim gibi olma!

Anneleri okuma yazma bilmeyen kadınlar, kız çocuklarının eğitimini nasıl teşvik ediyorlar?

Doğum Kontrol Yöntemleri - Yanlış Bilinenler

Birden fazla prezervatif daha mı koruyucu? Geri çekilme yöntemi her zaman işe yarar mı? Bu işin doğrusu ne?

Erken Çocukluk Eğitiminde Reggio Emilia Yaklaşımı

Reggio Emilia yaklaşımı problemlere barışçıl çözümler geliştirmenin önemini vurguluyor. Peki bu yaklaşımın 3 ana amacı nedir?

Çocuklarda Dürtüsel Davranışlar

Düşünmeden yaptığımız eylemleri içeren dürtüsellik davranışları çocuklarda sık görülebiliyor. Bu yazımızda çocuklarda görülen dürtüsel davranışları anlatıyor olacağız!

Çocuklar İçin Ahlak Felsefesi Egzersizi

Çocukların felsefi tartışmalarla kavramları sorgulaması onların düşünce sürecini geliştiriyor. Bu yazımızda da bir ahlak felsefesi egzersizi sunuyoruz!

Tuvalet Eğitimi Öncesinde Bilmeniz Gerekenler

Tuvalet eğitimi önemli olduğu kadar zor ve hassas bir süreç. Bu süreci sağlıklı yönetebilmek için öncesinde biraz bilgi edinmekte fayda var.

Tek Çocuklar İle İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar

Tek çocukların daha bencil ve şımarık olduğuna dair yaygın bir inanış bulunuyor. Peki bilimsel çalışmalar bu konuda ne diyor?

Çocuk Sahibi Olduktan Sonra İlişkiyi Canlandırmak

Birçok ebeveynin kurduğu cümle: "Çocuktan sonra birbirimizin yüzünü unuttuk!". İlişkinizi yeniden canlandırmak için ne yapabilirsiniz?

Ebeveyn Olarak Psikolojik Yardım Almak

Psikolojik yardım alan bir ebeveynseniz bunu çocuğunuzla paylaşmak konusunda çekinceleriniz olabilir. Bu konuda içinize su serpmeye geldik!

Ergenlik Döneminde Akademik Başarı

Ergenlik döneminde akademik başarıyı etkileyen birçok faktör bulunuyor. Peki ergenlik döneminde kimler okulda daha başarılı oluyor?

Beklenmeyen Hamilelik Psikolojimizi Nasıl Etkiliyor?

Beklenmeyen bir hamilelik yaşandığında bu duruma psikolojik açıdan hazır olmak adına gerçekleştirebileceğimiz birkaç yöntem bulunuyor.

Çocuğum bir oyunu kaybettikten sonra ona nasıl yardım edebilirim?

Oyunları kaybeden çocuklar hayal kırıklığına uğrayabiliyorlar. İşte, bir oyunu kaybettikten sonra çocuğunuza yardımcı olacak öneriler!

Ebeveynlerin Pes Etme Hakkı Yok Mu?

Ebeveynler çocuklarına karşı tutarlı davranmalı dediğimizde bu onların üzerinde baskı oluşturuyor. Zaman zaman ebeveynlerin de pes edebileceğini kabul etmemiz gerekiyor.

Başkalarının Yararını Gözetmek Bize İyi Geliyor.

Başkalarının yararını gözetmeyi hedefleyen prososyal davranışların, kişisel iyilik halimizle ilişkili olduğu bulunuyor.

Neden İstemediğimiz Sevgi Bizi Bu Kadar Yoruyor?

Sevgi davranışları istenmeden maruz kalındığında fiziksel, duygusal ya da ilişkisel anlamda olumsuz sonuçlar ortaya çıkarabiliyor.

İlişkinizde Bu 5 Davranışı Göstermeyi Bırakın!

İstemeden yaptığınız bazı davranışlar ilişkinize zarar veriyor olabilir mi? Bu yazımızda ilişkilerinizde uyguluyorsanız gözden geçirmenizin iyi olacağı 5 davranıştan bahsettik.

Yaşam Enerjimizi Tüketen Bazı Davranışlarımız

Sıkça başvurduğumuz bazı davranışlarımız aslında enerjimizi alıp götürüyor. Sizin için bu davranışları listeledik.