Yakın İlişkilerde Sorumluluk ve Hedef Paylaşımı

Gizem Sürenkök

Yakın İlişkilerde Sorumluluk ve Hedef Paylaşımı

Untitled - Grace Darling

Yakın ilişkilerimizin beynimiz ve genel anlamda fizyolojimiz üzerinde ne gibi etkileri olabileceğinden daha önceki yazılarımızda bahsettik. İkili ilişkiler dışında bir sosyal gruba ait olma durumu da samimiyet, öngörülebilirlik, güven, ortak hedefler için çabalama ve ortaya çıkan sorunları beraber çözme gibi duygu ve davranışları beraberinde getiriyor. Fakat yine tüm bu ilişkiler ağı içerisinde, üzerimizde en büyük etkiye sahip olan kişiler genelde partnerlerimiz oluyor. Partnerlerimiz sahip oldukları maddi ve manevi kaynakları bizim için kullanıyor, hasta olduğumuz zaman bizimle ilgileniyor ya da ebeveyn olmanın getirdiği sorumlulukları bizimle paylaşıyorlar.


Bir araştırmaya göre, yük ve sorumlulukları yakınlarımızla paylaşarak otokontrol, karar verme ve dikkat yönetimi gibi bilişsel becerilerimizi daha etkin bir şekilde kullanabiliyoruz. Bahsettiğimiz bu paylaşım özellikle bilişsel becerilerin etkin kullanımı açısından büyük öneme sahip oluyor çünkü bilişsel kaynaklarımız para ya da yiyecek gibi kaynaklara göre çok daha sınırlı. Başka bir deyişle; yakın ilişkilere sahip kişiler problem çözme, karar verme ya da tehditlere karşı tetikte olma gibi sorumlulukları tek başına üstlenmek yerine yakınındaki kişilerden destek alabiliyor. 2006 yılında yapılan deneysel bir araştırmaya göre; bir tehdit durumunda partnerimizin elimizi tuttuğu takdirde beynimiz bu tehditlere normalden daha zayıf tepkiler veriyor. Yine aynı tehdit durumunda bir yabancı elimizi tutarsa beynimizin verdiği tepki biraz daha güçlü oluyor. Fakat beynimiz en büyük tepkiyi tehditle yalnız başımıza yüzleştiğimiz takdirde veriyor. Bu da yakın ilişkilerin stresle başa çıkma konusunda ne kadar etkili olduğunu fakat yakın ilişkilerin yokluğunda sıradan sosyal ilişkilerin bile faydası dokunabileceğini bize gösteriyor.

Partnerler birbirleriyle zaman geçirdikçe ilişkileri için yaptıkları yatırımlar ve fedakarlıklar da artıyor. Bu süreçte partnerler birbirlerine daha bağlı ve de bağımlı hale geliyorlar fakat bu bağımlılık düşündüğümüzden çok daha derin mekanizmalara işleyebiliyor. "Geçişken Bellek Sistemi" fikrini ortaya atan Daniel Wegner tarafından yapılan araştırmalar gösteriyor ki hafızamız yani belleklerimiz de zamanla yakınlarımıza ve partnerlerimize bağımlı hale gelebiliyor. Bellekte tutulması gereken bilgi yükünü farkında olmadan aramızda paylaşıyoruz ve bu sayede ortak bir bellek olarak daha fazla bilgiyi saklayabiliyoruz.

Yakınlarımızdan destek aldığımız konular tabii ki bunlarla sınırlı değil. Araştırmalar gösteriyor ki, hedeflerimizin önemli bir bölümünü yakınlarımızla paylaşıyoruz. Fakat bundan bağımsız olarak hedeflerimize ulaşmak için yakınlarımızın destek ve önerilerine de ihtiyaç duyuyoruz. Bireysel hedeflerin dinamikleri üzerine yapılan araştırmalar uzun yıllar bireyleri birbirinden bağımsız olarak inceleme yoluyla yapılmış olsa da son zamanlarda kişilerarası ilişkiler de bu bağlamda incelenmeye başlıyor ve birçok araştırma sosyal ağların hedeflere ulaşma konusunda son derece etkili olduğunu gösteriyor. 12 bin katılımcı ile 32 yıl boyunca sürdürülen bir araştırma sonucunda bu konu üzerine ilginç bulgular elde edildiği görülüyor. Araştırmaya göre, partneri obez olan bir kişinin obez olma ihtimali, partneri obez olmayan kişilere göre %37 daha yüksek oluyor. Yine aynı araştırma sonucunda, partneri sigarayı bırakan kişilerin sigarayı bırakma ihtimalinin partneri sigarayı bırakmamış kişilere göre %67 daha yüksek olduğu görülüyor. 5.000'den fazla kişiyle yapılan yapılan başka bir araştırma sonucunda ise kilo verme konusunda benzer hedefleri olan takım arkadaşlarına sahip olmanın daha fazla kilo vermeyi sağladığı bulunuyor.

Peki tüm bu bilgiler bize ne söylüyor? şöyle düşünelim, gerçekleştirmek istediğiniz hedeflerinizi yakınlarınızla paylaşabilir ve onların desteğini isteyebilirsiniz. Kurtulmak istediğiniz ve size zarar verdiğini düşündüğünüz alışkanlıklarınızı beraber bırakmayı deneyebilirsiniz. Stresli bir durumdaysanız, örneğin önemli bir sunuma hazırlanıyorsanız partneriniz ya da yakınınızdan sadece yanınızda bulunmasını ve elinizi tutmasını isteyerek kendinizi çok daha iyi hissedebilirsiniz. Kısacası; sorumluluklar gibi, hedeflerinizi de paylaşarak hayatınızı daha kolay ve keyifli bir hale getirebilirsiniz.



İngilizce Aslından Çeviren: Alper Günay


[1] Baumeister, R. F., Twenge, J. M., & Nuss, C. K. (2002). Effects of social exclusion on cognitive processes: anticipated aloneness reduces intelligent thought. Journal of Personality and Social Psychology, 83(4), 817-827.
[2] Rogers, S. J., & DeBoer, D. D. (2001). Changes in Wives' Income: Effects on Marital Happiness, Psychological Well-Being, and the Risk of Divorce. Journal of Marriage and Family, 63(2), 458-472.
[3] Townsend, A. L., & Franks, M. M. (1995). Binding ties: closeness and conflict in adult children's caregiving relationships. Psychology and Aging, 10(3), 343-351.
[4] Ehrenberg, M. F., Gearing-Small, M., Hunter, M. A., & Small, B. J. (2001). Childcare task division and shared parenting attitudes in dual-earner families with young children. Family Relations, 50(2), 143-153.
[5] Coan, J. A. (2008). Toward a neuroscience of attachment. In J. Cassidy and P. R. Shaver (Eds.) Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications, 2nd edition (pp. 241-265). New York: Guilford Press.
[6] Coan, J. A., Schaefer, H. S., & Davidson, R. J. (2006). Lending a hand social regulation of the neural response to threat. Psychological Science, 17(12), 1032-1039.
[7] Aron, A., Aron, E. N., Tudor, M., & Nelson, G. (1991). Close relationships as including other in the self. Journal of Personality and Social Psychology, 60(2), 241-253.
[8] Kelley, H. H. (1983). Love and commitment. In H. H. Kelley et al. (Eds.), Close relationships (pp. 265-314). San Francisco, CA: Freeman.
[9] Rusbult, C. E., & Buunk, B. P. (1993). Commitment processes in close relationships: An interdependence analysis. Journal of Social and Personal Relationships, 10, 175-204.
[10] Wegner, D. M., Erber, R., & Raymond, P. (1991). Transactive memory in close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 61(6), 923-929.
[11] Ruehlman, L. S., & Wolchik, S. A. (1988). Personal goals and interpersonal support and hindrance as factors in psychological distress and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 55(2), 293-301
[12] Salmela-Aro, K., Nurmi, J. E., Saisto, T., & Halmesmzki, E. (2010). Spousal support for personal goals and relationship satisfaction among women during the transition to parenthood. International Journal of Behavioral Development, 34(3), 229-237.
[13] Christakis, N. A., & Fowler, J. H. (2007). The spread of obesity in a large social network over 32 years. New England journal of medicine, 357(4), 370-379.
[14] Christakis, N. A., & Fowler, J. H. (2008). The collective dynamics of smoking in a large social network. New England journal of medicine, 358(21), 2249-2258.
[15] Leahey, T. M., Kumar, R., Weinberg, B. M., & Wing, R. R. (2012). Teammates and social influence affect weight loss outcomes in a team-based weight loss competition. Obesity, 20(7), 1413-1418.

Benzer yazılar

İçini Açmak ve Yakınlık

Karşımızdaki kişiye kendimizi açmak her zaman çok kolay olmuyor. Bunu başarmanın ilişkilerimize olan katkısını ise göz ardı etmemek lazım!

Aynı deneyimi paylaşmak bizi nasıl etkiliyor?

Bazen kendimizi bir yabancıyla ortak bir deneyimin içinde buluyoruz. Peki bir yabancıyla aynı deneyimi paylaşmak bize nasıl hissettirir?

Travmalarımızı yakınlarımıza anlatmak iyi geliyor.

Travmatik bir deneyim bizi içimize kapanmaya itse de, sevdiklerimize tutunmak bize iyi geliyor ve yaralarımızı sarabiliyor. Nasıl mı?

Hedeflerinizi Gerçekleştirebilmek İçin 8 İpucu

Her yılbaşında, doğum gününde yapılan o planlar. Kaçı gerçeğe dönüşüyor? Hedeflerinizi fethetmek için ipuçları yazımızda!

İyi Bir Lider Olmanız İçin 3 Öneri

Liderlik özelliğinin bir yere kadar kalıtsal olduğu biliniyor. Ancak bu elbette genetik yatkınlığı olmayanların önünü tıkamıyor!

Kurumsal Hayatta Mizah Kullanımı

İş hayatı ciddi olsa da mizahın iş yerinde önemli bir rolü var. Doğru yerde kullanıldığında stresi azaltması gibi olumlu etkileri görülüyor!

Uzak Mesafede Çalışan Takımınızı Nasıl Motive Edebilirsiniz?

Uzak mesafeden çalışan bir takımınız varsa, onları motive etmenizde yardımcı olacak öneriler için bu yazımızı inceleyebilirsiniz.

Ebeveynlikte Tükenmişlik Sendromu

Ebeveynler kendilerini ebeveynliğin getirdiği sorumluluklar altında eziliyor gibi hissedebiliyor. Peşinden de tükenmişlik sendromu geliyor!

Kendini Affetmenin İlişkilere Olan Etkisi

Kişinin kendisiyle kurduğu ilişki, romantik ilişkilerine de yansıyor. Kendini affetmek, ilişki memnuniyetini ve kalitesini etkiliyor.

Romantik İlişkilerde Güç Dinamikleri

Romantik ilişkilerde gücün kimde olduğunu anlamak için sadece kararın ne olduğunu değil, karara ulaşma sürecini de incelemek gerekiyor.

Olumlu olayları paylaşarak daha mutlu olabiliriz.

Başımıza gelen güzel bir şeyi başkalarıyla paylaşarak o durumdan duyduğumuz mutluluğu artırmak mümkün? Peki nasıl ve neden?

Birini çekici bulmak yapılan paylaşımı artırıyor.

Birini çekici bulmak, o kişiyle daha çok şey paylaşmamızı sağlar mı? Bir diğer deyişle insanların görüntüleri davranışlarımızı etkiler mi?

Gönüllü Çocuksuzluk Nedir?

Her kadın bir gün anne olmak ister mi? Çocuksuz aile olur mu? Nedir bu gönüllü çocuksuzluk? Tüm bu soruların cevabı yazımızda!

Kendimizi Affetmenin 4 Adımı

Kendimizi affetmek neden bu kadar zor? Başkalarına karşı böylesine affedici olurken, konu kendimize geldiğinde neden bu denli acımasızız?

Neden Ulaşamayacağımız Hedefler Belirliyoruz?

Hedef belirlemek bizi motive eder. Fakat bazı hedefler neredeyse ulaşılmazdır. Ulaşılması zor hedefler koymamızın sebebi ve etkileri neler?

Ulaşamadığımız Hedeflerle Nasıl Baş Edebiliriz?

Uzun vadeli ve ulaşılması güç hedefleri gerçekleştirme çabası, her zaman başarıyla sonuçlanmaz. Başarısızlık durumunda ne yapabilirsiniz?

Affetmek Ne Değildir?

Birisini affettiğimiz zaman aramızdaki ilişki derinden etkileniyor. Peki affetmek nedir ve ne değildir? 5 maddede inceleyelim!

Çocuklara Cömert Olmayı Öğretmek

Gelecek neslin daha cömert yetişmesi elbette ebeveynlerin elinde. Peki ya daha cömert çocuklar yetiştirmenin temel yolları neler?

Bizim için Anlamlı Bir İşte Çalışıyor Olmak

Bizim için anlamlı bir işe sahip olmamız için amaçlarımızın, değerlerimizin ve zevklerimizin işimizle örtüşüyor olması gerekiyor.

Sosyal Medyadaki Beğeni Sayınızı Ne Kadar Önemsiyorsunuz?

Sosyal medyayı fazlasıyla aktif kullanmak gerçek hayattaki beğenilme isteğimizi de taze tutabiliyor.

Aşırı Paylaşım Yapmak

Neden iyi tanımadığımız birine bir anda bir sürü şey anlatmak isteriz? Kuaförümüz neden aile ilişkilerimizi bilir? Aşırı paylaşım yapmanın nedenlerini ele aldık!