Romantik İlişkilerde Yalan

Pelin Gömleksiz

Romantik İlişkilerde Yalan

The Meeting of Jacob and Rachel - William Dyce

En son ne zaman yalan söylediniz? Böyle sorulunca cevap vermekte zorlanmış olabilirsiniz. Geçen gün kendinizi çok kötü hissediyordunuz ama arkadaşınız "nasılsın" diye sorduğunda üzerine konuşmamak için "iyiyim" diye geçiştirdiniz. Ev arkadaşınız bayıla bayıla aldığı yeni elbisesini yanınızda deneyip size fikrinizi sorduğunda belki de hiç beğenmediniz ama onu kırmamak için çok güzel olduğunu söylediniz. Günlük hayatta hepimiz böyle durumlar yaşıyoruz ve kendimizi küçük, beyaz ya da masum olduğuna inandırdığımız yalanlar söylüyoruz. Bir ilişkide aradığımız şeyler sorulduğunda güven en başta gelen özelliklerden biri oluyor çünkü bir ilişki zaten güven üzerine kurulmalıdır, değil mi? Buna rağmen hayatımızda belki de en yakın olduğumuz ailemize, arkadaşlarımıza, partnerlerimize hiç yalan söylemiyor muyuz?

Karşımızdaki insanı kandırmanın en direkt yolu gerçeği çarpıtmak veya olduğundan farklı anlatmak olsa da doğrunun açığa çıkmasını sağlayacak detaylardan bahsetmeyerek, konuyu değiştirerek ya da içinde doğrular bulunan yalan bir hikaye anlatarak karşımızdaki kişiyi kandırabiliyoruz. Genelde başkalarıyla tartışmak ve çatışma yaşamak istemediğimiz için yalan söylüyoruz. Bağlanma stillerimiz ilişkilerimiz ile ilgili birçok konuda olduğu gibi yalan söyleme davranışı üzerinde de önemli bir etkiye sahip. Güvenli bağlanan kişilerin güvensiz bağlanan kişilere göre yabancılara ya da partnerlerine daha az yalan söylediğini biliyoruz. Ayrıca daha sosyal, kalabalıklar içinde olmayı seven, başkalarının hakkında ne düşündüğünü fazlaca önemseyen insanlar da daha az dışa dönük kişilere göre daha fazla yalan söylüyor.

Yalan söylediğimizde içimizde yaşadığımız çatışmayı sonlandırabilmek için savunma mekanizmalarını kullanıyoruz. Yalan söylemeyi "Bunu bilmemesi onun için daha iyi, öğrenseydi çok üzülürdü" diyerek rasyonalize edebiliyor ya da durumu olduğundan daha önemsiz bir hale getirip "Sonuçta bir seferlik bir şeydi" gibi cümleler kurarak kendimizi rahatlatabiliyoruz. İlginçtir ki yalan söyleyen kişiler yalanı söyledikleri kişiyi zamanla daha az güvenilir ve dürüst görmeye başlıyorlar. Bunun altında yatan iki sebep var: Birincisi, yalan söyleyen kişiler kendileri nasıl yalan söylüyorlarsa karşılarındaki kişi için de bu ihtimalin varlığını düşünmeye başlıyorlar. İkincisi, hatanın paylaşılması vicdani yükü azaltacağı için bunu yapanın bir tek kendileri olmadığını, herkesin yalan söylediğini düşünüyorlar. Kendi söylediğimiz yalanların başkalarının söylediği yalanlardan daha az zararlı ve daha masum olduğunu düşünmemizin de aslında bu durumu hafifletme çabalarımızdan biri olduğunu söyleyebiliriz.

Lie to Me gibi diziler sağ olsun, artık bir insan yalan söylediğinde bunu nasıl anlayabileceğimizi hepimiz az çok biliyoruz. Yalan söylediğinde kişiyi genelde söyledikleri değil vücut hareketleri ya da fizyolojik reaksiyonları ele veriyor. Normalde konuştuklarından daha yüksek bir tonda, daha tedirgin bir halde konuşuyor ve cümlelerinde daha fazla hata yapıyorlar. Ayrıca bu kişilerin göz bebekleri genişliyor ve gözlerini daha fazla kırpmaya başlıyorlar. Söyledikleri ile surat ifadeleri arasında uyuşmazlıklar olduğu da biliniyor. Tüm bunlar yalan söylendiğini anlamamızda belli ipuçları olabilse de partnerimiz bize yalan söylediğinde bunu anlamamız ne kadar mümkün?

Partnerimiz söz konusu olduğunda durum biraz karışık bir hal alıyor. Bir yandan, o insan hayatta en çok tanıdığımız ve en yakın olduğumuz insanlardan biri haline geliyor. Bu durum onun hal ve hareketlerindeki en ufak bir değişikliği bile fark edebileceğimizi düşündürüyor. Bir yandan da o insan ile o yakınlığa gelebildiysek o yakınlık güven üzerine kurulmuş oluyor ve onun bize yalan söylememesini bekliyor, bize yalan söyleyeceğini aklımıza dahi getirmiyoruz. Partnerimize beslediğimiz bu güven halinden olsa gerek, ilişki ilerledikçe partnerlerin birbirlerinin yalanlarını anlama oranlarında bir düşüş gözlemleniyor.

Doğruları söylediğinizde olacaklardan korktuğunuz için yalana başvurmuş olabilirsiniz fakat muhtemelen sizin ona yalan söylediğinizi fark etmek partnerinizi gerçekleri öğrenmekten daha fazla üzecek ve hayal kırıklığına uğratacaktır. İlişkide yakınlık dediğimiz kavram karşılıklı güven üzerine kuruludur ve biriyle yakın olabilmek o kişi karşısında savunmasız kalabilmeyi ve ona karşı açık olmayı gerektirir. Yalan ise ilişkide kurulabilecek gerçek yakınlığı engelleyebilir. Partnerinize yalan söylediğinizde ister istemez bunun tedirginliğini yaşayacak ve üzerine yalan söylediğiniz konu açıldığında başka şeylerden bahsetmek isteyeceksiniz. En nihayetinde tüm bunlar birbirinizden uzaklaşmanıza sebep olabilir. Bu yazıyla birlikte açık ve dürüst olmanın sağlıklı bir ilişki kurulabilmesi için ne kadar gerekli olduğunu hatırlatmış olalım.

[1] Burgoon, J. K., Buller, D. B., White, C. H., Afifi, W., & S., A. L. (1999). The Role of Conversational Involvement in Deceptive Interpersonal Interactions. Personality and Social Psychology Bulletin, 25(6), 669-686.
[2] Ennis, E., Vrij, A., & Chance, C. (2008). Individual differences and lying in everyday life. Journal of Social and Personal Relationships, 25(1), 105-118.
[3] DePaulo, B. M., Kashy, D. A., Kirkendol, S. E., Wyer, M. M., & Epstein, J. A. (1996). Lying in everyday life. Journal of Personality and Social Psychology, 70(5), 979-995. doi:10.1037/0022-3514.70.5.979
[4] Lancer, D. (2018). How Secrets and Lies Destroy Relationships. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/us/blog/toxic-relationships/201801/how-secrets-and-lies-destroy-relationships
[5] Sagarin, B. J., L., K. v., & Cialdini, R. B. (1998). Deceiver's Distrust: Denigration as a Consequence of Undiscovered Deception. Personality and Social Psychology Bulletin, 24(11), 1167-1176.
[6] De Paulo, B.M., Lindsay, J.J., Malone, B.E., Muhlenbruck, L., Charlton, K. and Cooper, H. (2003) Cues to Deception. Psychological Bulletin, 129, 74-118.
[7] Levine, T. R., & McCornack, S. A. (1992). Linking Love and Lies: A Formal Test of the Mccornack and Parks Model of Deception Detection. Journal of Social and Personal Relationships, 9(1), 143-154.

Benzer yazılar

Bağlanma Stilleri

Bağlanma stilleri nasıl oluşur ve yetişkinlik döneminde ilişkileri nasıl etkiler? Bağlanma stillerine dair sorularınızın cevapları burada.

Sahtekarlık Sendromu (Imposter Syndrome) Nedir?

İç sesiniz bulunduğunuz konumu hak etmediğinizi ve oraya şans eseri geldiğinizi söylüyorsa Sahtekarlık Sendromu'ndan muzdarip olabilirsiniz.

Aldatılmanın Psikolojisi

Aldatılmak beynimizin fiziksel acı yaşadığımızda aktifleşen bölgesini devreye sokuyor. İşte ihanet bizde öyle derin bir yara bırakıyor!

Bağlanma Stillerimiz Değişebilir Mi?

Kimimiz kaygılı bağlanır, kimimiz kaçıngan; kimimiz de korkulu kaçıngan… Peki ya bağlanma stillerimiz kaderimiz midir yoksa değişebilir mi?

Bağlanma Stilleri ve Seks

Bağlanma stillerimiz hayatımızın birçok alanını derinden etkiliyor. Buna cinsellik deneyimi ve cinsellikten alınan tatmin de dahil.

Gaslighting Mağduru Olabilir Misiniz?

"Hayır yanlış hatırlıyorsun.", "Öyle bir şey yaşanmadı." Bu cümleler tanıdık geliyor mu? Eğer öyleyse gaslighting'e uğruyor olabilirsiniz.

Dedikodu yapmak insanları yakınlaştırıyor.

Siz de bir fincan kahvenin yanında arkadaşlarınızla dedikodu yapmayı sevenlerden misiniz? Peki dedikodu yapmanın bize bir faydası var mı?

Öz Sabotaj: Kendimize Yaptığımız 8 Kötülük

Hepimiz zaman zaman kendimizi sabote edebiliyoruz, bu sabotaj yöntemlerini öğrenmek bunları fark edip engellemeyi kolaylaştırabilir.

Güven Duygusunun Temelleri

Birine güven duymak tam olarak ne demektir? Bir kişi nasıl ona tüm kalbimizi açabilecek kadar güvenimizi kazanır? Detaylar yazımızda!

Bir İlişkiyi Sağlıklı Kılan 6 Unsur

Deli divane aşık olmak, bütün günü birlikte geçirmek, her şeyi açık açık konuşabilmek, hiç kavga etmemek… Bir ilişkiyi sağlıklı kılan nedir?

Bağlanma stilimiz tartışma tarzımızı etkiliyor.

Tartışmak ilişkilerin çok doğal bir parçası. Peki bağlanma stillerinin tartışma şekillerimizi bile etkileyebileceğini hiç düşünmüş müydünüz?

Bir yakınınızın stresini azaltmak için...

Kimi zaman sevdiklerimiz stresli bir durumla baş ederken, onlar için elimizden ne gelebilir diye düşünüp duruyoruz. İşte yapabilecekleriniz...

Objeleştirmenin Psikolojisi

Objeleştirme özellikle kadınların, kişilikleri veya başarılarından ziyade dış görünüşleriyle değerlendirmeleri anlamına geliyor.

Öz şefkat geliştirmek, güvende hissetmemize yardımcı oluyor.

"Önce kendini sevmeli, sarmalı insan. Daha sonra başkalarını." Dilden dile dolaşan bu cümle, gerçeği yansıtıyor olabilir mi?

Nasıl daha öz güvenli ve ikna edici durabiliriz?

Öz güvenli olduğunu düşündüğümüz biri sanki herkesi kolayca ikna edebiliyormuş gibi gözüküyor, değil mi? Peki neden?

Narsisizmin İki Farklı Yüzü: Görkemli ve Kırılgan

Narsistik Kişilik Bozukluğu nedir? Aşırı güvenli görüntünün altında, kırılgan bir öz güveni olan narsistik kişiler nasıl karakterlere sahip?

Bağlanma ve Yakınlık Kurma Korkusu

Bazen karşımızdaki kişinin hayatındaki yerimizi anlayamayız bazen de anlamaktan kaçarız… Peki ya böyle zamanlarda neden yüzümüz gülmez?

Narsist Bireylerin Değerleri

Benmerkezcilikleri ve sadakatsizlikleri, narsist kişilerin sahip olduğu temel değerlerden. Peki bu temel değerlerinin altında neler yatıyor?

İlişkinizde Fedakarlık Yapmadan Önce Kendinize Sormanız Gereken 6 Soru

İlişkinizde hangi fedakarlıkları yapabilirsiniz, neler sizin için kırmızı çizgi? Alma-verme dengesini anlamak için buyrun yazımıza!

Affetme Davranışının Dinamikleri

Ya kırgınlıklarımızı hiç geride bırakamasaydık? Affetme sürecinde neler etkili oluyor? Affetme davranışımıza eşlik eden duygular nelerdir?

Öz Güveninizi Nasıl Arttırabilirsiniz?

Öz güvenimiz kendimizle olan ilişkimizi, sosyal hayatımızı ve çalışma hayatımızı etkiliyor. Peki öz güvenimizi artırmak için ne yapabiliriz?

Ayrılık Sonrası Kişisel Gelişim

Ayrılığın getirdiği hislerle nasıl başa çıkacağım? Kendimize şefkat göstermek bu acıyla baş edebilmemize yardımcı oluyor. İşte daha fazlası!

Romantik İlişkilerde Dürüstlük

Bir ilişkide aradığımız özelliklerin başında dürüstlük ve güvenilirlik geliyor. Fakat hepimizin partnerimizi "kandırdığı" durumlar olabiliyor. Detaylar yazımızda!

İlişkilerde Motivasyon ve Öz Güven

Hedeflerimize ulaşmamızı etkileyen en önemli faktörlerden biri insanların, özellikle de güvendiğimiz insanların bize olan inançları.

İlişkilerde Suçluluk ve Utanç Duygusu

Yalan, ihanet veya kalp kırmanın ardından gelen suçluluk ve utanç duygusu. Bu iki duygunun romantik ilişkilerimizdeki yeri nedir?

Güvenli bağlanma partneri daha rahat tanımayı sağlıyor.

Partnerimiz hakkında yeni bilgiler edinmek ona duyduğumuz güveni ve yakınlığı artırıyor. Peki hangi faktörler bu süreci etkiliyor?

Ebeveynlik yolunda hissedilen destek kaçınmayı azaltıyor.

Ebeveynlik yolunda partnerlerin birbirlerine gösterdikleri destek sayesinde kaçıngan bağlananlar güvenli bağlanmayı öğrenebiliyor.

Korkulu kaçınmacı bağlanma cinselliğimizi de etkiliyor.

Cinsellik yaşarken her seferinde partnerinizin isteklerini ön plana mı koyuyorsunuz? Bu durum bağlanma stilinizle ilgili olabilir.

Düşük öz güvenle fedakarlığın nasıl bir ilişkisi var?

"Keşke şunu yapmasaydım." diyerek yaptığınız fedakarlıktan pişmanlık duyduğunuz oldu mu? Peki ya bu öz güveninizle ilgiliyse?

Ebeveynlerimize Benzeyen Partnerler Mi Arıyoruz?

Hiç ebeveynlerinize benzeyen birinden hoşlandınız mı? Freud'un bu konudaki düşünceleri belli olsa da bakalım güncel araştırmalar ne diyor?

Ön Yargıların Partner Seçimine Etkisi

Bir ilişkiye başlarken "temiz bir sayfa açmak" sözünü sık sık kullanıyoruz. Peki ön yargılarımız bu sayfanın temiz olmasına izin veriyor mu?

Romantik İlişkilerde Güven

İlişkilerin olmazsa olmazlarından birisi: güven. Yazımızda romantik ilişkilerde güvenin gelişiminden ve zedelenme sürecinden bahsediyoruz.

Neden Partnerimizin Özel Hayatına Karışırız?

Araştırmaya göre, insanların üçte ikisi partnerinin özel eşyalarını karıştırıyor. Merak duygusu mu güvensizlik mi, bu davranışın altında ne yatıyor?

Birinin size yalan söylediğini anlamak mümkün.

Dizilerde, filmlerde gördüğümüz yalan makineleri olmadan birinin yalan söyleyip söylemediğini anlamanın yolları olabilir mi?

Cep telefonları güven ve yakınlık duygularını zedeliyor.

Telefonlarımızdan uyku dışında pek de ayrı kalamıyoruz. Peki bu derece yapışık yaşadığımız aletler ilişkilerimizi etkiliyor olabilir mi?

İlişki kaygısı depresyonla ilişkili olabilir mi?

Romantik ilişkinizde kendinizi çok fazla kaygı duyarken mi buluyorsunuz? Belki de bu durumun depresyonla bir ilişkisi vardır.

Kaygılı bağlanma ilişkiyi görünür kılma meylini artırıyor.

Partnerinizle fotoğrafınızı sosyal medyada paylaştığınızda motivasyonunuz ne oluyor? Peki bunun bağlanma stilimizle ilgisi ne?

Narsistler öz güvenlerini artıracak hatıralar biriktiriyor.

Narsist kişilerin öz güvenlerini ne kadar önemsediklerini biliyoruz. Peki ya konu eski partnerlerinin onlarda kalan eşyalarına gelince?

Dokunmak, kaygılı bağlananlara iyi geliyor.

Bir dokunuşun içinizi sıcacık yaptığı oldu mu hiç? Dokunmak ve dokunulmak, en çok da kaygılı bağlanan kişilere iyi geliyor.

Partnerle Takım Olabilmek

Çocuğunuzun dünyaya gelişi yapılacak çok şeyi de beraberinde getirir. Bu süreçte partnerinizle bir takım olmak hayatınızı kolaylaştıracak!

Evcil Hayvanlar Çocukların Öz Güvenini Nasıl Etkiliyor?

Evcil hayvanla birlikte büyümek çocukların öz güvenini artırarak kendilerine daha çok güvenen insanlar olmalarını sağlayabiliyor. Peki nasıl?

Yap-İnan Oyunları

Çocuklar oyunla öğrenebiliyor, gelişebiliyor ve kendilerine olan güvenleri artabiliyor! Bu oyunları çocuğunuzla oynamaya ne dersiniz?

Güvenli Bağlanma ve Oyun

Çocukların oyun oynamayı ne kadar çok sevdiğini biliyoruz. Peki ya bağlanma stillerinin çocukların çok sevdiği oyunlarla ne ilgisi var?

İçini Açamamak: şarkılarla Kaçıngan Bağlanma

İnsanların %21'inin kaçıngan bağlanma türüne sahip olduğu düşünülüyor. Peki, bunun müzikte ne gibi yansımaları var?

Travmatik Bir Çocukluğun Gölgesinde Yaşamak: Güz Sonatı

Güz Sonatı anne ile kızı arasındaki şefkat eksikliğini konu alıyor. Çocukluğunda göremediği sevgi Eva'nın bütün ilişkilerini etkiliyor.

Neden Kaygılanırız?

Neden bazı durumlarda ellerimiz terliyor, kalbimiz hızlı hızlı atıyor ve zihnimiz belli bir düşünceyle ya da bir anda birçok düşünceyle doluyor? İşte kaygı duymamızın sebepleri!

İlişkinde Kaygı Mı Duyuyorsun?

Arkadaşları beni sevecek mi? Onu çok mu bunalttım? Kaygılı biriyseniz bu düşüncelere yabancı değilsiniz. Gelin bunları yakından inceleyelim!

Özür Dilemenin Psikolojisi

Bir hata yaptığımızda neden özür dilemekten çekiniriz? O adımı atmaktan bizi ne alıkoyar? Bu yazımızda özür dilemeyi inceliyoruz!

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar ve Romantik İlişkiler

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar hem fiziksel hem de psikolojik sağlığı olumsuz etkiliyor. Peki, ilişkiler bu etkileri azaltabiliyor mu?