Zeki İnsanları Daha Çekici Bulma: Sapyoseksüellik

Begüm Yılmaz

Zeki İnsanları Daha Çekici Bulma: Sapyoseksüellik

Women, Love&Desire Paintings - Jack Vettriano

Özellikle, La Casa De Papel dizisi Türkiye piyasasına girdikten sonra, dizideki profesör karakterini oynayan Alvaro Morte, nam-ı diğer el Profesor, diziyi izleyen birçok insanın beğenisini kazandı. Peki, çok sayıda insanın diziyi izleme sebebi olan bu karakteri bu denli çekici kılan şey ne? Bu yazımızda birçoğunuza oldukça tanıdık gelecek, daha önce duymuş olabileceğiniz bir kavrama değineceğiz: sapyoseksüellik.


Sapyoseksüellik, kişinin karşısındaki insanı çekici bulmasında zekanın, dış görünüşten veya diğer faktörlerden daha önde olması anlamına geliyor. Bu kişiler, karşılarındaki kişinin konuşmasından, eğitim seviyesinden, okuduğu okullardan veya bilgi birikiminden etkilenip onu fazlasıyla çekici bulabiliyorlar. Sapyoseksüelliğin evrimsel bir dayanağı olduğu düşünülüyor. İnsanların, hayatta kalmak için stratejiler geliştirebilen ve yiyecek bulma konusunda çok daha hızlı çözüm bulabilen daha "zeki" insanların çevresinde/hayatında bulunmayı istemesi ve onlara bir hayranlık duyması kulağa hiç tuhaf gelmiyor. Fakat akıllara şöyle bir soru da geliyor: Bu evrimsel süreç, zeki insanları neden cinsel anlamda daha çekici bulduğumuzu tam olarak açıklıyor mu yoksa sapyoseksüelliğin evrimsel kökenleri dışında bir açıklaması olabilir mi?

Araştırmacılar, zeka testi olarak bilinen IQ testine benzer bir Sapyoseksüellik Testi (SapioQ) hazırlıyorlar ve katılımcılara çekicilik ve zeka arasındaki ilişkiyle alakalı türlü sorular yöneltiyorlar. Testin sonucunda bu iki değişken arasında bir korelasyon bulunuyor. Katılımcılar 120 IQ'ya sahip olmanın hem çok çekici hem de uzun süreli ilişkilerde aranan bir özellik olduğunu belirtiyorlar. Ardından, oldukça fazla katılımcının dahil olduğu kültürler arası bir araştırma daha yapılıyor. Bu araştırmada ise katılımcılara partner seçimlerinde içerisinde zekanın da olduğu 18 özelliğin hangi derecede önemi olduğu soruluyor. Araştırma sonucunda zekanın, kibar ve anlayışlı olmadan sonra partner seçiminde en önemli görülen ikinci özellik olduğu bulunuyor. Ancak burada bahsedilen zeka, insanların partnerinde belli bir zeka düzeyini araması mı yoksa yüksek bir zeka seviyesi mi bu hala tartışılıyor.

Öte yandan, sapyoseksüelliğe daha psikanalitik bir bakış açısıyla yaklaşmak da mümkün. Bu yaklaşıma göre, kişilerin zeki insanları çekici bulmalarının altında kendilerinde eksik gördüklerini partnerlerinde aramaları yatıyor olabilir. Örneğin, çocukluğundan beri zeki olmadığına inandırılmış bir insan, karşısındaki insanı kendisinden daha zeki görüp o kişinin kendisinde olmayan bir şeye sahip olduğuna inandığı için onu daha çekici bulabilir.

Bu konu üzerinde çalışan başka bir grup bilim insanı ise sapyoseksüelliğin ayrımcılığa yol açtığını ve sabit bir zeka anlayışını desteklediğini öne sürüyor. Örneğin, zeka dediğimizde aklımıza genellikle derin konuşmalar yapabilme, eğitim seviyesinin yüksekliği veya analitik düşünme yeteneği geliyor. Fakat zekanın bunlar dışında birçok türü bulunuyor. Aynı zamanda sapyoseksüelliğin, yüksek eğitim almaya gücü yetmeyen kişilere veya zeka geriliği olan insanlara karşı bir ayrımcılığa yol açıp açmadığı da hala tartışılan bir konu.

Sonuç olarak, sapyoseksüellik hala tam olarak açıklanamamış durumda. Bu konu üzerine birçok araştırma yapılıyor ve türlü hipotezler ortaya atılıyor olsa da çekicilik ve zeka arasındaki ilişkiyi çözebilmek adına daha katedilmesi gereken çok yol var gibi görünüyor.

[1] Gignac, G. E., Darbyshire, J., & Ooi, M. (2018). Some people are attracted sexually to intelligence: A psychometric evaluation of sapiosexuality. Intelligence, 66, 98-111.
[2] Li, N. P., Bailey, J. M., Kenrick, D. T., & Linsenmeier, J. A. (2002). The necessities and luxuries of mate preferences: testing the tradeoffs. Journal of Personality and Social Psychology, 82, 947.
[3] Raab, D. (2014, August 26). Sapiosexuality: What attracts you to a sexual partner? Retrieved April 13, 2021, from https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-empowerment-diary/201408/sapiosexuality-what-attracts-you-sexual-partner
[4] North, A. (2017, June 02). The hottest body PART? For a sapiosexual, it

Benzer yazılar

Aşırı uyumlu olmak çekici bir özellik olmayabilir.

Ne söylese tamam diyor, onun isteklerini hep kendinizinkilerin önüne mi koyuyorsunuz? Bu kadar uyumlu olmak ilişkilerde ters tepebiliyor.

Fizyolojik Uyarılma Çekiciliği Neden Artırır?

Spor salonundaki insanlar daha mı çekici yoksa beynimiz egzersizin sağladığı fizyolojik uyarılmayı yanlış mı yorumluyor?

Duygusal Zekamızı Nasıl Geliştirebiliriz?

Duygusal zeka son dönemlerde özellikle profesyonel çevrelerde sıkça karşımıza çıkıyor. Peki, bu duygusal zeka nedir ve nasıl geliştirilir?

Güzellik Bakanın Gözünde Midir? - 1

Güzellik bakanın gözünde midir yoksa evrensel bir güzellik algısı var mıdır? Bu tartışmalı konuda araştırmalar ne söylüyor?

Duygusal zeka ile akademik yeterlilik ilişkili mi?

Duygusal zekanın yüksekliği akademik hayata da olumlu yansıyor. Peki duygusal zeka ne demek ve bu olumlu etkiyi ne şekilde gözlemliyoruz?

Kırmızı Renginin Çekim Gücü

Aşkın rengi nedir? Kırmızı! Kırmızı rengin heyecan uyandırdığını ve çekiciliği arttırdığını gösteren birçok araştırma bulunuyor desek?

Ebeveynlerimize Benzeyen Partnerler Mi Arıyoruz?

Hiç ebeveynlerinize benzeyen birinden hoşlandınız mı? Freud'un bu konudaki düşünceleri belli olsa da bakalım güncel araştırmalar ne diyor?

Partner Seçimi: O İnsanı Nasıl Seçiyoruz?

Partnerimizi tamamen bir tesadüfler serisi sonucunda mı buluyoruz yoksa farkında bile olmadığımız şeyler aslında bu süreci etkiliyor mu?

Zoru Oynayan İnsanlar Daha mı Çekici?

Mesajına hemen dönmemek, ilk adımı atmamak, hoşlandığını söylemek için beklemek"¦ Kaçan gerçekten de kovalanır mı? Cevabı yazımızda!

Bebeklerle iyi anlaşmak erkekleri daha çekici kılıyor.

Bebeklerle fotoğraflarını sosyal medyada paylaşan erkeklere rastlamışsınızdır. Peki bu onları ne kadar çekici algıladığımızı değiştirir mi?

Sakal tarzının çekicilikle bir ilgisi var mı?

Erkeklerin sakal miktarı, onları çekici olarak algılayıp algılamadığımızı değiştirir mi? Sakal birini gerçekten daha mı "hoş" yapar?

Duygusal Zeka Nedir? - 1

Duygusal zekası yüksek insanlar; duyguları okuma, anlama ve düzenleme konusunda öne çıkıyorlar. Duygusal zekayı ve ilişkilere etkisini inceledik.

Ergenlerde Duygusal Zeka

Ergenlik döneminin bir parçası olan duygusal gelişim ile ilgili bu yazımızda duygusal zekaya değiniyoruz!

Ayrı Dünyaların İnsanları Bir İlişkide Mutlu Olabilirler mi?

Partnerlerin benzerlik ve farklılıklarının, ilişkileri üzerinde olumlu ya da olumsuz etkileri olabiliyor. Bu etkiler neye göre değişiyor?

Çekici Olmanın Kokumuzla Bir İlgisi Var!

Daha önce birilerini yalnızca kokusu sebebiyle çekici bulduğunuzu hissettiniz mi? Nedenini bu yazıdan öğrenebilirsiniz!

Duygusal Zeka Nedir? - 2

Duygusal zeka ilişkilerimizi yakından etkiliyor. Duygusal zekanın nelerden etkilendiğini ve nasıl geliştirilebileceğini açıklıyoruz!

Bir İnsanı Çekici Kılan Nedir?

Bir insandan etkilenmemizde birçok farklı sebep rol oynayabiliyor. Bir insana bakıp “Ne kadar çekici!” dememizi sağlayan özellikler neler?

Mizahın İlişkideki Yeri

Gerçekten bizi güldüren insanlardan mı hoşlanırız? Mizahın farklı türleri neler? Birlikte gülebilmek ilişkileri nasıl etkiler? Cevapları yazımızda!

Romantik İlişkilerde Hayal Kırıklığı

“Gerçek yüzünü nasıl daha önce görmedim? Ben bu insana mı aşık olmuşum?” cümleleri tanıdık geliyor mu? İlişkilerde yaşadığımız hayal kırıklığını ele aldık.