Güzellik Bakanın Gözünde Midir? - 1

Begüm Yılmaz

Güzellik Bakanın Gözünde Midir? - 1

Beauty with Birds - Gautam Sarkar

Reklamlarda, filmlerde veya insanların ilgisini çekmeye yönelik her türlü araçta bir şekilde insan yüzü ve vücudunun, bunlar arasından da özellikle "çekici ya da güzel" olanların kullanıldığını görüyoruz. Güzellik kavramını ele aldığımızda, tartışmalar genellikle bu kavramın subjektif mi yoksa objektif mi olduğu üzerine dönüyor. Yani, bir taraftan belli başlı güzellik ölçütlerinin var olduğu ve reklamlarda, dizilerde ya da filmlerde özellikle bu ölçütlere sahip kişilerin oynatılıp dizi/filmin izlenme oranlarının artırıldığı düşünülürken diğer taraftan da güzelliğin kişiden kişiye değiştiği, ortak bir güzellik ölçütü olamayacağı fikri savunuluyor. Hatta bunu destekler biçimde gerek Türkçe'de gerekse başka dillerde de var olan bir söylem bile mevcut: "Güzellik, bakanın gözündedir.". Peki böylesine tartışmalı bir konu üzerine yapılmış araştırmalar bize ne söylüyor?


Öncelikle belirtmek gerekir ki araştırmalar her ne kadar belli başlı birtakım özelliklerin, o özelliklere sahip olan insanları daha güzel görmemizi sağladığını söylese de bir insanı nasıl gördüğümüzün ardında birçok faktör yatıyor, örneğin o insana karşı olan hislerimiz. Diyelim ki sevdiğiniz bir insan hakkında onun ne kadar çekici ya da güzel olduğuna dair size birtakım sorular soruluyor. Araştırmalara göre, kişi yüzüne aşina olduğu birini - o kişinin dış görünüşünün evrensel ölçütlere ne denli yakın olup olmadığı fark etmeksizin - onu tanımayan kişilere göre çok daha çekici ya da güzel olarak değerlendiriyor. Başka bir deyişle daha çok vakit geçirdiğimiz biri - ki bu vakit geçirme sadece online dahi olsa - bize diğer insanlardan daha çekici geliyor. Yani güzellik kavramının tek başına objektif olması söz konusu değil!

Güzellik kavramı, her ne kadar bireylere ve kültürlere göre farklılık gösteriyor olsa da örneğin tarihin bir döneminde çok güzel olarak algılanan bir kadının ya da erkeğin günümüzde o kadar da güzel olarak algılanmadığını ve bu durumun kültürler arasında da farklılık gösterdiğini bilsek de araştırmalar bize hemen hemen tüm insanların üzerinde anlaşmış olduğu bir güzellik anlayışının var olduğunu gösteriyor. Bu evrensel güzellik anlayışının evrimsel dayanakları bulunuyor ve bu sebeple bu anlayış zaman içerisinde neredeyse biyolojimize işlemiş hale geliyor.

Kültürlerarası yapılan birçok araştırmada, farklı kültürlerden bireylerin belli bir güzellik anlayışında birleştiği görülüyor. Bu da bize, özellikle yüz güzelliğine bakıldığında insanlar arasında evrensel belli birtakım noktalarda ortak bir güzellik anlayışının var olduğunu gösteriyor. Örneğin, yüzlerin simetrik olup olmaması, kişilerin çekici veya güzel bulunmasında etkili oluyor. Hatta öyle ki katılımcılara tek yumurta ikizlerinin fotoğrafları gösterildiğinde, daha simetrik bir yüze sahip olan kardeş, katılımcılar tarafından daha çekici bulunuyor. Bunun yanında daha ortalama yüzler, yani popülasyondaki insanları daha çok anımsatan ve aşırı karakteristik özellikler taşımayan yüzler de diğer insanlar tarafından daha çekici bulunuyor. Ortalama yüzlerin neden daha çekici algılandığına ilişkin ortaya atılan hipotez ise şu şekilde: İnsanlar, daha karakteristik bir yüze sahip olan kişilerin hasarlı bir genotipe sahip olabileceği düşüncesini geliştirmeye yatkınlar. Kadın ve erkek yüzleri ayrı ayrı incelendiğinde ise daha feminen kadın yüzleri katılımcılar tarafından daha çekici bulunuyor, fakat aynı çalışma erkekler için yapıldığında maskülen suratların erkeklerin çekiciliğini arttırdığına dair tam olarak bir bulgu yok.

Söz konusu insan yüzünün algılanması olduğunda araştırmalar çekicilik konusunda belli birtakım noktaların doğuştan geldiğini, güzellik kavramının tamamı ile toplumsal bir oluşum olmadığını ortaya koyuyor. Fakat kimi çekici bulduğumuz tamamen bu doğuştan gelen ölçütlerle sınırlı değil. Yani hiçbir insan ideal partnerinin nasıl gözükmesi gerektiği konusunda kafasında belli başlı bir yüz/vücut yapısı ile doğmuyor. Aksine bu, deneyimlerle ve kişisel zevklerle şekilleniyor. Örneğin, kendimize ve aile bireylerimize benzeyen insanları daha çekici bulabiliyoruz. Güzellik kavramı konusunda daha fazla bilgi almak için bu konu hakkındaki diğer yazımızı da okuyabilirsiniz. Keyifli okumalar!

[1] Zajonc, R. B. (1968). Attitudinal effects of mere exposure. Journal of personality and social psychology, 9(2p2), 1.
[2] Reis, H. T., Maniaci, M. R., Caprariello, P. A., Eastwick, P. W., & Finkel, E. J. (2011). Familiarity does indeed promote attraction in live interaction. Journal of personality and social psychology, 101(3), 557.
[3] Little, A. C., Jones, B. C., & DeBruine, L. M. (2011). Facial attractiveness: evolutionary based research. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 366(1571), 1638-1659.
[4] Langlois, J. H., Kalakanis, L., Rubenstein, A. J., Larson, A., Hallam, M., & Smoot, M. (2000). Maxims or myths of beauty? A meta-analytic and theoretical review. Psychological bulletin, 126(3), 390.
[5] Perrett, D. I., Burt, D. M., Penton-Voak, I. S., Lee, K. J., Rowland, D. A., & Edwards, R. (1999). Symmetry and human facial attractiveness. Evolution and human behavior, 20(5), 295-307.
[6] Mealey, L., Bridgstock, R., & Townsend, G. C. (1999). Symmetry and perceived facial attractiveness: a monozygotic co-twin comparison. Journal of personality and social psychology, 76(1), 151.
[7] Thornhill, R., & Gangestad, S. W. (1993). Human facial beauty. Human nature, 4(3), 237-269.
[8] Thornhill, R., & Gangestad, S. W. (1993). Human facial beauty. Human nature, 4(3), 237-269.
[9] Perrett, D. I., Lee, K. J., Penton-Voak, I., Rowland, D., Yoshikawa, S., Burt, D. M., & Akamatsu, S. (1998). Effects of sexual dimorphism on facial attractiveness. Nature, 394(6696), 884.
[10] Fraley, R. C., & Marks, M. J. (2010). Westermarck, Freud, and the incest taboo: does familial resemblance activate sexual attraction?. Personality and Social Psychology Bulletin, 36(9), 1202-1212.

Benzer yazılar

Nasıl Flört Ediyoruz? - Flörtün 5 Aşaması

Kimleri çekici bulursunuz? Hoşlandığınız kişiyle nasıl iletişim kurarsınız? Araştırmacılar flörtün 5 aşaması olduğunu söylüyor.

"O" kişinin kader olduğuna inanmak sağlıklı mı?

Siz de partnerinizle birlikte olmanızı sağlayan faktörün kader olduğuna inanıyorsanız, bu durum ilişkinize zarar veriyor olabilir. Nasıl mı?

Aşırı uyumlu olmak çekici bir özellik olmayabilir.

Ne söylese tamam diyor, onun isteklerini hep kendinizinkilerin önüne mi koyuyorsunuz? Bu kadar uyumlu olmak ilişkilerde ters tepebiliyor.

Fizyolojik Uyarılma Çekiciliği Neden Artırır?

Spor salonundaki insanlar daha mı çekici yoksa beynimiz egzersizin sağladığı fizyolojik uyarılmayı yanlış mı yorumluyor?

Artıları ve Eksileriyle Online Dating

Artıları - eksileri ile online dating'i farklı kılan özelliklerini nasıl yararımıza kullanabiliriz? İmkanlarını avantaja çevirmek mümkün mü?

Ekonomik Kaynakların Kadınların Eş Seçimine Etkisi

Kadınların evrimsel süreçte geliştirdikleri eş seçim mekanizmalarının potansiyel partnerlerin statü ve kaynaklarıyla nasıl bir ilişkisi bulunuyor?

İnceliğin Çekiciliğe Etkisi

Özellikle kadınların "kötü" erkekleri iyi ve kibar olanlara tercih ettiği inanışı bir halk efsanesinden mi ibaret, yoksa gerçeği yansıtıyor mu?

Kırmızı Renginin Çekim Gücü

Aşkın rengi nedir? Kırmızı! Kırmızı rengin heyecan uyandırdığını ve çekiciliği arttırdığını gösteren birçok araştırma bulunuyor desek?

Online Dating Hakkında Yanlış Bilinen 4 şey

İnternetten başlayan ilişki sürmez ya da online dating çaresizler içindir. Online dating hakkındaki mitlerin ne kadar doğru olduğunu inceledik.

Online Dating ve Seçim Felci

Online dating kalabalık bir tercih havuzu sunuyor. Bu özellik kulağa olumlu gibi gelse de partner bulma sürecini baltalıyabiliyor.

İğrenme eşiğimiz ilişkilerimizi nasıl etkiler?

Her şeyden kolayca tiksiniyor musunuz? Bu özelliğinizin romantik ilişkilerinize nasıl yansıyacağını merak ediyorsanız buyrun yazımıza.

Ebeveynlerimize Benzeyen Partnerler Mi Arıyoruz?

Hiç ebeveynlerinize benzeyen birinden hoşlandınız mı? Freud'un bu konudaki düşünceleri belli olsa da bakalım güncel araştırmalar ne diyor?

Partner Seçimi: O İnsanı Nasıl Seçiyoruz?

Partnerimizi tamamen bir tesadüfler serisi sonucunda mı buluyoruz yoksa farkında bile olmadığımız şeyler aslında bu süreci etkiliyor mu?

Zeki İnsanları Daha Çekici Bulma: Sapyoseksüellik

La Casa de Papel'in Profesör'ü, ünlü dedektif Sherlock Holmes… Bu yazımızda çekicilik ve zeka arasındaki ilişkiyi ele aldık.

Zoru Oynayan İnsanlar Daha mı Çekici?

Mesajına hemen dönmemek, ilk adımı atmamak, hoşlandığını söylemek için beklemek"¦ Kaçan gerçekten de kovalanır mı? Cevabı yazımızda!

Bebeklerle iyi anlaşmak erkekleri daha çekici kılıyor.

Bebeklerle fotoğraflarını sosyal medyada paylaşan erkeklere rastlamışsınızdır. Peki bu onları ne kadar çekici algıladığımızı değiştirir mi?

Sakal tarzının çekicilikle bir ilgisi var mı?

Erkeklerin sakal miktarı, onları çekici olarak algılayıp algılamadığımızı değiştirir mi? Sakal birini gerçekten daha mı "hoş" yapar?

Karşımızdaki Kişiyi İdealleştirmeyi Ele Alan 2 Roman

Karşımızdaki insandan etkilenince iyi yanlarını yüceltiyor, kusurlarını yok sayıyoruz. İşte idealleştirmeye örnek oluşturan iki roman!

Ayrı Dünyaların İnsanları Bir İlişkide Mutlu Olabilirler mi?

Partnerlerin benzerlik ve farklılıklarının, ilişkileri üzerinde olumlu ya da olumsuz etkileri olabiliyor. Bu etkiler neye göre değişiyor?

Çekici Olmanın Kokumuzla Bir İlgisi Var!

Daha önce birilerini yalnızca kokusu sebebiyle çekici bulduğunuzu hissettiniz mi? Nedenini bu yazıdan öğrenebilirsiniz!

İlk Aşk veya İlk Nefret: Babalar Ve Kızları

Kız çocuklarının babalarıyla kurdukları ilişkinin partner seçimlerine, vücut algılarına ve cinselliklerine yansımalarını inceliyoruz.

Bir İnsanı Çekici Kılan Nedir?

Bir insandan etkilenmemizde birçok farklı sebep rol oynayabiliyor. Bir insana bakıp “Ne kadar çekici!” dememizi sağlayan özellikler neler?

Mizahın İlişkideki Yeri

Gerçekten bizi güldüren insanlardan mı hoşlanırız? Mizahın farklı türleri neler? Birlikte gülebilmek ilişkileri nasıl etkiler? Cevapları yazımızda!

Romantik İlişkilerde Hayal Kırıklığı

“Gerçek yüzünü nasıl daha önce görmedim? Ben bu insana mı aşık olmuşum?” cümleleri tanıdık geliyor mu? İlişkilerde yaşadığımız hayal kırıklığını ele aldık.