Algılanan Partner Duyarlılığı

Sena Doğruyol

Algılanan Partner Duyarlılığı

Warmth of the Sun - Ron Hicks

"Beni hiç önemsemiyorsun!", "Düşüncelerime hiç değer vermiyorsun!" Bunun gibi cümleleri partnerinizden sıklıkla duyuyor ya da kendiniz kuruyor musunuz? Belki de kendinizi doğru ifade ettiğinizi düşündüğünüz halde partnerinizden bir karşılık alamadığınızı, partnerinizin sizi gerçekten anlamadığını hissediyorsunuz. İlişkilerimizin gidişatını etkileyen birçok faktör bulunuyor ve partnerin onayı (validation) ve anlayışı (understanding) ilişkinin sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi için oldukça önemli etkenler.


Yakın ilişkilerde destekleyici olan davranışları, başkalarının ihtiyaçlarını, arzularını, amaçlarını ve endişelerini açıklayan süreç genel olarak duyarlılık olarak adlandırılıyor. Romantik ilişkide partnerimizden beklentilerimizin başında şüphesiz ki bizi anlaması ve desteklemesi geliyor. Bunun yanı sıra partnerimizle ilgili arzularımız, düşüncelerimiz, ihtiyaçlarımız ve bunları yansıtma şeklimiz de ilişkilerimiz üzerinde önemli bir role sahip. Tam da bu bağlamda karşımıza algılanan partner duyarlılığı kavramı çıkıyor. Algılanan partner duyarlılığı; ihtiyaçlarımız, duygularımız ve düşüncelerimizin partnerimiz tarafından ne kadar anlaşıldığı ve desteklendiğine ilişkin algılarımızı ifade ediyor.

Algılanan partner duyarlılığının hem kendi yaşantımıza hem de romantik ilişkimize önemli olumlu etkileri olduğunu görüyoruz. Araştırmalara göre, partnerden algılanan duyarlılığın yüksek oluşu fiziksel sağlığı, yakınlık kurmayı, iyilik halini ve hatta uyku kalitesini bile olumlu yönde etkiliyor. Literatürde yer alan birçok araştırma, algılanan partner duyarlılığının iyilik hali üzerinde önemli pozitif etkileri olduğunu gösteriyor. Örneğin, 10 yıldan fazla süre ile 2 bin evli yetişkin ile yapılan boylamsal bir araştırmada bireylerin iyilik hali düzeylerindeki değişimler inceleniyor. Sonuçlar, algılanan partner duyarlılığının (partner tarafından önemsenmek, takdir edilmek ve anlaşıldığına inanma derecesi) çiftlerin 10 yıl sonraki iyilik hallerinde bile artışa neden olduğunu gösteriyor. Yani, partnerimiz ile ilişkimiz sadece 'içinde bulunduğumuz an'daki iyilik halimizi değil, uzun vadede hissettiğimiz iyilik halini de önemli ölçüde etkiliyor.

Öte yandan, partner duyarlılığı partnerimizle olan yakınlığın kurulmasında ve geliştirilmesinde de önemli bir yere sahip. Araştırmacılar; partnerlerinden ihtiyaçlarına, isteklerine ve duygularına cevap aldığını hisseden kişilerin partnerlerine olan yakınlıklarının bu durumdan etkilendiğini öne sürüyor. Bir grup yetişkinle yapılan bir araştırma, ilişkide her iki tarafın da kendini açmasının kişilerin birbirlerini daha duyarlı görmelerine ve aralarındaki yakınlığın artmasına katkıda bulunduğunu gösteriyor. Görüldüğü üzere partnerimiz tarafından anlaşıldığımızı, kabul edildiğimizi ve önemsendiğimizi hissetmek ilişkimizi olumlu yönde etkiliyor. Öte yandan, partnerleri tarafından ihtiyaçlarının anlaşıldığını ve değer gördüğünü hisseden bireyler, ilişkilerinde daha fazla cinsel istek duyuyor ve bunu da yakınlığın geliştirilmesinde bir yol olarak görüyorlar. Bunun tam tersine partnerlerinin ihtiyaçlarına duyarlı olmadığını düşünenler ise cinsel olarak partnerlerine daha uzak hissederek ilişkiden kaçınma eğilimi gösterebiliyorlar.

İlişkilerimizde her ne kadar partnerimiz tarafından sevildiğimizi biliyor ya da hissediyor olsak da, bazen sadece bunu hissetmek ilişkimizi sürdürmek için yeterli olmayabilir. Hatta zaman zaman ilişki içerisinde anlaşıldığını hissetmek, sevildiğini hissetmekten daha değerli olabiliyor. Peki partnerimize aslında onu anladığımızı, önemsediğimizi ve ihtiyaçlarına karşı duyarlı olduğumuzu nasıl hissettirebiliriz?

Tam da bu noktada size birkaç önerimiz olacak!

Öncelikle, yapılabilecek en önemli şeylerden biri partnerimizi gerçekten anladığımızı ona doğru bir şekilde hissettirmek. Bunu göstermenin en iyi yollarından biri ise partnerimizin duygu ve düşüncelerini yargılamadan dinlemek ve kabul etmekten geçiyor. Böylece, anlaşıldığını ve yargılanmadığını hisseden partnerinizle aranızdaki iletişimin güçlendiğini ve partnerinizin alternatif bakış açılarını daha kolay değerlendirdiğini görebilirsiniz. Öte yandan, empatinin de oldukça etkili bir yol olduğunu söylemek yanlış olmaz. Empati, sadece romantik ilişkileri değil, bütün yakın ilişkileri bir arada tutan bir kavram. Empati kurarak partnerimizin bakış açısını daha iyi görebiliyoruz ve onu daha iyi hissedebiliyoruz, bu da karşımızdaki kişiyi daha kolay anlamamızı sağlıyor.

Partner ile iletişim kurarken onu dinlemeden kendi fikirlerinizi söylemek, onun ne hissettiğini anlamanıza bir engel oluşturuyor ve tarafınızca onaylanmadığını hissettiriyor. Başka bir ifade ile bu iletişim şekli yüzünden ilişkide her iki taraf da gerçekten "sesinin duyulduğunu" hissedemiyor. Bu durumdan kaçınmanın yollarından biri ise özellikle gergin geçen bir sohbet esnasında partnerinizin söylediklerine cevap vermekten çok, onun hissettiklerini ve düşüncelerini empatik bir şekilde anlamaya çalışmaktan geçiyor. Bu sayede ilişkinizin daha sağlıklı bir biçimde büyüdüğünü, geliştiğini ve derinleştiğini görebilirsiniz. Partnerden algılanan duyarlılığı arttırmanın bir diğer yolu ise partnerinizin söylediklerini kendi cümlelerinizle ona özetlemek. Partnerinize iyi bir dinleyici olduğunuzu, o sırada tüm dikkatinizin onun üzerinde olduğunu, onu önemsediğinizi ve onayladığınızı göstermek için bu yöntemin oldukça etkili olduğunu söyleyebiliriz. Partnerinize önemsendiğini ve anlaşıldığını hissettirmek sizden algıladığı duyarlılığı da arttıracaktır.

İşte cümlelerinize başlarken kullanabileceğiniz bazı örnekler:

"Anladığım kadarıyla, sen …"

"Seni duyuyorum. Görünüşe göre…"

"Bakalım söylediklerini doğru anlamış mıyım…"

Burada kurduğunuz cümleler tam olarak partnerinizin aslında söylemek istediği şeyler değil ise partnerinize sizi düzeltme fırsatı vermeyi de ihmal etmeyin.

Sonuç olarak partnerimizden algıladığımız duyarlılığın ilişkimize hem kısa hem de uzun vadede birçok etkisi olduğu açıkça ortada. Üstelik partnerimizin bizi anladığını ve desteklediğini bilmek sadece içinde bulunduğumuz ilişkiyi değil, kişisel yaşamımızı da önemli ölçüde etkiliyor. O halde, bu yazıyı okuduktan sonra partneriniz tarafından gerçekten anlaşıldığınızı, önemsendiğinizi ve onaylandığınızı hissedip hissetmediğiniz ve sizin onu ne kadar duyabildiğiniz üzerine tekrar düşünmeye ne dersiniz?

[1] Van Ijzendoorn, M. H. ve Bakermans-Kranenburg, M. J. (2008). The distribution of adult attachment representations in clinical groups: A meta-analytic search for patterns of attachment in 105 AAI studies. In H. Steele & M. Steele (Eds.), Clinical applications of the Adult Attachment Interview (p. 69-96). The Guilford Press.
[2] Laurenceau J. P., Barrett, L. F. ve Pietromonaco, P. R. (1998). Intimacy as an interpersonal process: The importance of self-disclosure, partner disclosure and perceived partner responsiveness in interpersonal exchanges. Journal of Personality and Social Psychology, 74(5), 1238-1251.
[3] Selçuk, E., Günaydın G., Ong, A. D. ve Almeida, D. M. (2015). Does partner responsiveness predict hedonic and eudaimonic well-being? A 10-year longitudinal study. Journal of Marriage and Family, 78(2), 311-325.
[4] Kiecolt-Glaser, J. K. ve Wilson, S. J. (2017). Lovesick: How couples' relationships influence health. Annual Review of Clinical Psychology, 13(1), 421-443.
[5] Selçuk, E., Karagöbek, A. B. ve Günaydın, G. (2018). Responsiveness as a key predictor of happiness: Mechanisms and unanswered questions. In M. Demir & N. Sümer (Eds.), Close Relationships and Happiness across Cultures (Vol. 13, pp. 1-18).
[6] Reis, H. T. ve Shaver, P. (1988). Intimacy as an interpersonal process. F. S. Duck (Ed.), Handbook of personal relationships (p. 367-389). Chichester, England: Wiley.
[7] Baumeister, R. F. ve Bratslavsky, E. (1999). Passion, intimacy, and time: Passionate love as a function of change in intimacy. Personality and Social Psychology Review, 3, 49-67.
[8] Bernstein, J. (2020, Oct 10). The Sweetest 3 Words We Long To Hear, But Struggle To Say. Psychology Today. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/us/blog/liking-the-child-you-love/202010/the-sweetest-3-words-we-long-hear-struggle-say
[9] (2020, May 01). 4 Easy Ways To Help Your Partner Feel More Understood. Family Sparks. Retrieved from https://familysparks.com/4-easy-ways-to-help-your-partner-feel-more-understood/

Benzer yazılar

Narsisizm ve Romantik İlişkiler

Narsisizm, kendini diğerlerinden üstün görme ve benmerkezcilikle ilişkilendiriliyor. Sağlıklı ilişki ve narsisizm bir arada bulunabilir mi?

İçini Açmak ve Yakınlık

Karşımızdaki kişiye kendimizi açmak her zaman çok kolay olmuyor. Bunu başarmanın ilişkilerimize olan katkısını ise göz ardı etmemek lazım!

Daha İyi Bir Ayrılık İçin Yapabileceğiniz 7 şey

Bazen hiç kabul etmek istemesek de, daha iyi olabilmek için bize zarar veren ilişkilerden kurtulmamız ve onlardan uzaklaşmamız gerekiyor.

İlişkilerde Yakınlık Nasıl Kurulur?

Çevrenizdeki insanların hangilerine en özel duygularınızı açıyorsunuz? Bunun belirleyicisi olan yakınlığın birçok farklı şekli var.

İlişkide Partnerinizden Beklemeye Hakkınız Olan 8 şey

"Partnerimin beni sevdiğini biliyorum ama hiç söylemiyor." Partnerimizden beklemeye ve istemeye hakkımız olan "temel" şeyleri anlatıyoruz.

Bir yakınınızın stresini azaltmak için...

Kimi zaman sevdiklerimiz stresli bir durumla baş ederken, onlar için elimizden ne gelebilir diye düşünüp duruyoruz. İşte yapabilecekleriniz...

Bağlanma ve Yakınlık Kurma Korkusu

Bazen karşımızdaki kişinin hayatındaki yerimizi anlayamayız bazen de anlamaktan kaçarız… Peki ya böyle zamanlarda neden yüzümüz gülmez?

Karşınızdaki Kişiyle Yakınlık Kurmanıza Yardımcı Olan 36 Soru

Bir insanı tanımak, o kişiyle yakınlık kurmak ve bu yakınlığın dozunu ayarlamak kolay olmayabiliyor. Bu sorular işinizi kolaylaştıracak!

Otizm Spektrum Bozukluğu ve Romantik İlişkileri

Otizm spektrum bozukluğu yakınlık ve bağ kurmaya engel değil... Peki bu durum romantik ilişkilerimizi nasıl etkiliyor olabilir?

Partnerler Arasındaki Yakınlığın 4 şekli

Partnerinizle kurabileceğiniz yakınlığın yalnızca duygusal ve fiziksel boyutta olabileceğini düşünüyorsanız yanılıyorsunuz!

Ergenlik Döneminde İlişkiler

Hepimizin hatırlamaktan genellikle kaçındığı ergenlik yılları... Ergenlik döneminde nasıl ilişkileniyor, bu ilişkilerden neler öğreniyoruz?

Romantik İlişkilerde Ayrılık ve Sonrası

Bir gün bir bakmışsınız çok sevdiğiniz partnerinizle ayrılmışsınız. şimdi ne olacak? Yazımızda ayrılıkla başa çıkma konusunu ele alıyoruz.

İyi Bir Lider Olmanız İçin 3 Öneri

Liderlik özelliğinin bir yere kadar kalıtsal olduğu biliniyor. Ancak bu elbette genetik yatkınlığı olmayanların önünü tıkamıyor!

Duygu Düzenlemenin İlişkilere Etkisi

Duygu düzenleme becerilerimizin ilişkilerimize de etkileri oluyor. Peki duygu düzenleme stratejileri ile bunu geliştirmek mümkün mü?

Bilinçli Farkındalık ve Romantik İlişkiler

şu anda olanların farkına varmak ve onları yargılamadan kabul etmek. Bilinçli farkındalık, romantik ilişkileri nasıl etkiliyor?

Romantik İlişkilerde Dürüstlük

Bir ilişkide aradığımız özelliklerin başında dürüstlük ve güvenilirlik geliyor. Fakat hepimizin partnerimizi "kandırdığı" durumlar olabiliyor. Detaylar yazımızda!

Ebeveynlik Stilleri

Çocuğunuzun davranışlarını ne ölçüde kontrol ettiğiniz ve ihtiyaçlarına ne kadar duyarlı olduğunuz ebeveynlik stilinizi belirliyor. Nasıl?

Flörtleşme Çeşitleri

Araştırmalar 5 farklı flört çeşidi olduğunu gösteriyor. Peki ya siz bu beşinden hangilerini sergiliyorsunuz? Öğrenmek için buyrun yazıya!

Romantik İlişkilerde Makyavelizm

Yazımızda "karanlık üçlü" olarak bahsi geçen narsizm, psikopati ve makyevalizmin sonuncusunun ilişkilerimizi nasıl etkilediğini anlattık.

Güvenli bağlanma partneri daha rahat tanımayı sağlıyor.

Partnerimiz hakkında yeni bilgiler edinmek ona duyduğumuz güveni ve yakınlığı artırıyor. Peki hangi faktörler bu süreci etkiliyor?

Dünya sevdiklerimizle beraberken daha güzel görünüyor.

Size de bir güneşin batışı, bir filmin huzurlu sonu ya da bir yemeğin tadı sevdiklerinizle olduğunuzda daha güzel geliyor mu?

Kısa Süreli Ayrılıklar Bizi Nasıl Etkiliyor?

Çiftlerin partnerlerinden kısa süreli de olsa ayrı kalmaları birçok psikolojik ve fizyolojik değişim yaşamalarına sebep oluyor.

Romantik İlişkilerde Öfke

Öfkeyi ifade etme biçimlerimiz birbirinden nasıl farklılaşıyor? Gerçekten de öfkemizi partnerlerimizden çıkarmaya meyilli miyiz?

Romantik İlişkilerde Güven

İlişkilerin olmazsa olmazlarından birisi: güven. Yazımızda romantik ilişkilerde güvenin gelişiminden ve zedelenme sürecinden bahsediyoruz.

Uzak Mesafe İlişkisi 1 - İlişki Dinamikleri

Gözden uzak olan gönülden de ırak mıdır? Partnerinizle aranıza giren kilometrelerin ilişkinizi nasıl etkileyebileceğini anlatıyoruz.

Nasıl Yakın İlişki Kuruyoruz?

Sitemize girdiyseniz yakın ilişkilerin ne olduğunu biliyorsunuzdur. Peki, ilişkilerin kurulmasında 5 temel etken olduğunu biliyor muydunuz?

Bebekler 6. aydan itibaren empati kurmaya başlıyorlar!

Empati yeteneğimiz ne zaman gelişiyor? Kendimizi ne zaman bir başkasının yerine koyuyoruz? Ya sandığımızdan daha erkense?

Cep telefonları güven ve yakınlık duygularını zedeliyor.

Telefonlarımızdan uyku dışında pek de ayrı kalamıyoruz. Peki bu derece yapışık yaşadığımız aletler ilişkilerimizi etkiliyor olabilir mi?

Çocukları Ebeveynlerine Yakın Tutan Faktörler

Ebeveynlerin kimi zaman "Çocuğum benimle yeterince yakınlık kurmuyor." şeklinde yakındıklarına şahit oluyoruz. Peki bu yakınlık nasıl artar?

Empati yapmak ya da yapmamak... İşte bütün mesele bu!

Empati yeteneğiniz var mı? Bazen empati yeteneğinizi kendi çıkarlarınız için kullanıyor musunuz? Bu durumun olası sonuçları için buyrun yazımıza.

Güçlü ve Sağlıklı Torun ve Büyükanne-Büyükbaba İlişkisi

Torun ve büyük ebeveynler arasındaki ilişkinin önemi yadsınamaz. Peki bu ilişkiyi nasıl daha sağlıklı bir hale getirebiliriz?

Porto - Aşkın Büyüsü

İlk görüşte aşka inanır mısınız? Yoksa insanlar birbirini tanıdıkça mı aşık olurlar? Buyrun Porto- Aşkın Büyüsü filmi incelememize!

Baba Oldum, Peki Ya şimdi?

Baba olana dek yaşanan o sevinç, çocuk dünyaya geldikten sonra yerini endişeye bırakabiliyor. Peki bu süreçte babalar ne yapabilir?

Romantik İlişkilerde Empati

Sıklıkla karşımıza çıkan empati kavramı hem bilişsel hem duygusal unsurlar içeriyor. Romantik ilişkilerde empati nasıl karşımıza çıkıyor?

Aşağılık Kompleksine Değinen İki Büyük Klasik

Bireyin kendini diğer insanlardan daha aşağı görmesi yüzyıllardır edebiyat eserlerine konu oluyor. İşte bu konuda iki klasik!

Romantik İlişkilerde İletişim ve Yakınlık

İyi ve pozitif bir iletişim başarılı yakın ilişkilerin önemli bir göstergesi ve ilişkilerin her aşamasında önem taşıyor.

Aktif Dinleme Teknikleri

İlişkileri sağlıklı bir şekilde sürdürmek için konuşmak kadar dinleyebilmek de önem taşıyor. Peki aktif dinlemeyi nasıl uygulayacağız?

Neden Fedakarlık Yapıyoruz?

Partneriniz veya ilişkiniz için başka bir şehre taşınır mıydınız? İlişkilerde fedakarlık yapma motivasyonumuz üzerine okumak için tıklayın.

Özür Dilemenin Psikolojisi

Bir hata yaptığımızda neden özür dilemekten çekiniriz? O adımı atmaktan bizi ne alıkoyar? Bu yazımızda özür dilemeyi inceliyoruz!

Heyecan veren aktiviteler yakınlığı artırıyor.

İlişkide sürprizler yapmak mı yakınlığı artırır yoksa partnerinizle birlikte bir plan yapıp onu uygulamak mı? Cevabı yazımızda.

Bir Tartışma Esnasında Nasıl Daha Anlayışlı Olabiliriz?

Tartışmaları ilişkilerimiz için bir fırsat olarak değerlendirip karşımızdaki kişiyi anlamaya niyetlendiğimizde yaşadığımız sorunlar da ortadan kalkabiliyor.

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar ve Romantik İlişkiler

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar hem fiziksel hem de psikolojik sağlığı olumsuz etkiliyor. Peki, ilişkiler bu etkileri azaltabiliyor mu?

Çocuklarda En Yakın Arkadaş Kavramı

Çocukların en yakın arkadaşlarının olması gerekli mi? En yakın arkadaşı olmayan çocuklar hayata daha mı dezavantajlı başlıyorlar? Cevaplar yazımızda!

Romantik İlişkilerde Empati Kurabilmek

Romantik ilişkilerde empatinin önemini bilmek kadar, nasıl empati kuracağımızı bilmek de ilişki memnuniyeti konusunda önemli rol oynuyor.

Başkalarının müzik tercihleri onlarla olan yakınlığımızı etkiliyor mu?

Görünüşümüzden müzik tercihlerimiz anlaşılabilir mi? Hatta bu, sosyal hayatımızı etkiliyor olabilir mi?

Aşırı Paylaşım Yapmak

Neden iyi tanımadığımız birine bir anda bir sürü şey anlatmak isteriz? Kuaförümüz neden aile ilişkilerimizi bilir? Aşırı paylaşım yapmanın nedenlerini ele aldık!

“Sanki aramıza bir duvar örüldü, şimdi ne yapmalı?”

Bazen romantik partnerlerin arasına duygusal bir mesafe girebiliyor. Bu durumun işaretlerini ve bu durumla nasıl başa çıkılabileceğini sizin için derledik.

Özür Dilemek Neden Bu Kadar Zor?

Özür dilemek zayıflık mı, olgunluk göstergesi mi? Özür dilemenin ve hatalarını kabul etmenin neden zor olabileceğini anlattık.

Aşkı İlmek İlmek İşleyenler: İlişkinizin Nasıl Bir Örüntüsü Var?

İlişkilerde farklı farklı örüntüler görmek mümkün. Peki bu örüntüler kendilerini nasıl gösterirler?