Cinsellik Korkusu (Erotofobi) Nedir?

İlayda Dursun

Cinsellik Korkusu (Erotofobi) Nedir?

El Pasillo 2 - Golucho

Hayatımızdaki diğer her uyaran gibi, cinsel uyaranlar da olumlu veya olumsuz duygulara yol açabiliyor ve bu da cinsel düşünceleri, tepkileri ve davranışları etkileyebiliyor. Bazı kişiler için cinsellik kavramı olumlu duygular ve keyifli aktiviteler ile ilişkiliyken başka kişiler için karışık, hatta tamamen olumsuz duygular ve rahatsızlık veren hatıralarla ilişkili olabiliyor. Hatta literatürde cinsellikten keyif alma düzeyinin bireysel olarak değişmesini açıklayan bir spektrum bile mevcut: erotofili-erotofobi kişilik boyutu. Spektrumun erotofili ucunda cinsel uyaranlar hakkında şiddetli olumlu duygular hisseden insanlar yer alırken, erotofobi ucunda ise şiddetli olumsuz duygular besleyenler bulunuyor.


Cinsellik hakkında hissedilen olumsuz duygular basit bir hoşnutsuzluk ya da kaçınma halinden çıkıp kişinin hayatını etkileyen ani bir korku ve panik haline dönüştüğünde ise artık başka bir kavramın alanına geçmiş oluyoruz. Erotofobi, diğer adıyla cinsellik korkusu, pek çok fobiyi bünyesinde barındıran geniş bir terim olmakla beraber, en genel anlamıyla cinselliğe dair her şeye karşı duyulan korku olarak tanımlanıyor. Erotofobinin kompleks bir kavram olduğu biliniyor. Erotofobiye sahip olan insanların da genelde birden çok fobiden muzdarip oldukları gözlemleniyor. Tedavi edilmediği takdirde günlük hayatı olumsuz etkileyebilen bu fobi, kişilerin romantik ilişkilerden kaçınmasının yanı sıra diğer yakın ilişkilerden de uzak durmasına yol açabiliyor.

Erotofobinin altında listelenen daha spesifik fobilerin bir kısmının şunlar olduğu düşünülüyor:

  • Genofobi: Seks korkusu olarak da bilinen genofobi cinsel birliktelikten korkma olarak tanımlanıyor. Genofobiye sahip olan insanların çoğu romantik ilişkilere başlama aşamasında sorun yaşamıyorlar ve sarılma, öpüşme gibi eylemlerden keyif alıyorlar, fakat bu eylemlerin daha ilerisine geçmek bu kişiler için korkutucu olabiliyor.
  • Yakınlık ve savunmasızlık korkusu: Genellikle terk edilme korkusundan kaynaklanan yakınlık korkusu cinsellikten uzaklaşmaya her zaman sebep olmasa da cinsellikle gelebilecek duygusal yakınlıktan korkmak dolaylı yoldan buna sebep olabiliyor. Benzer bir şekilde cinselliğin kendilerini savunmasız bıraktığını düşünen bazı insanlar için cinsellik korkutucu bir durum oluşturabiliyor.
  • Parafobi: Bir diğer adı "cinsel sapkınlık korkusu" olan parafobi çetrefilli bir korku olabiliyor. Bazıları kendilerinin sapkınlaşmasından korkarken, bazıları ise diğer insanların sapkınlıklarından korkuyorlar. Parafobisi olan insanların bazıları geleneksel normlar çerçevesinde cinsel aktivitelerden keyif alabiliyorken; diğerleri sapkınlaşabileceği korkusuyla herhangi bir cinsel aktiviteden kaçınıyorlar.
  • Hafefobi: Dokunulma korkusu olarak da tanınan hafefobi genelde sadece romantik ilişkileri değil, tüm ilişkileri etkiliyor. Bazı kişiler kısa süreli temastan bile irkilirken, diğerleri için daha uzun süreli temaslar sorun teşkil ediyor.
  • Jimnofobi: Çıplaklık korkusu olarak da bilinen bu korku tıpkı parafobi gibi biraz daha karmaşık bir fobi olarak biliniyor. Kimileri kendi çıplaklığından korkarken, kimileri için diğerlerinin kendilerinin yanında çıplak kalması korkutucu oluyor. Bu korku bazen yetersizlik duygusu ve olumsuz vücut algısının bir sinyali olabiliyor.
  • Filemafobi: Öpüşme korkusu olarak da bilinen bu korkunun altında yatan birçok sebep olabileceği düşünülüyor. Genelde ağız kokusu hakkında endişe duymak gibi fiziksel endişeler söz konusu oluyor.
Bu fobiler kişiye özgü oldukları için erotofobinin sayısız sebebi olabiliyor. Bazı durumlarda tek bir neden göstermek çok zor ya da imkansız olsa da bazı durumların erotofobiye zemin hazırladığı düşünülüyor. Bu duygusal ve fiziksel sebepler arasında şunlar sıralanıyor:

  • Geçmişte cinsel istismara maruz kalmış olmak: Erotofobisi olan herkesin cinsel istismar geçmişi olmasa da tecavüz veya cinsel istismarın travmatize ettiği insanların erotofobi geliştirme risklerinin daha fazla olduğu biliniyor.
  • Diğer travmalar: Büyük travmalardan geçen insanların fobiler dahil kaygı bozuklukları riski daha fazla oluyor. Travmanın fiziksel olduğu durumlarda erotofobinin daha dokunsal olması beklenebiliyor. Psikolojik ve duygusal travmalarda ise yakınlık ve savunmasızlıkla ilgili fobilerin görülmesi daha olası oluyor.
  • Kişisel, kültürel ve dini etmenler: Dinlerin ve toplumların büyük bir kısmı üreme gayesi harici cinselliği uygun bulmasa da bu kısıtlamalara uymak tabii ki kendi başına bir fobi teşkil etmiyor. Fakat bazı insanlar geçmiş ve şimdiki inançlarını dengelerken sıkıntı yaşayabiliyor. Eğer kısıtlayıcı bir sosyal çevrede büyüyüp eski düşünce şemalarınızı değiştirmekte zorlanıyorsanız, bu riskinizi bir miktar arttırıyor.
  • Performans Kaygısı: Bazen korku duyduğumuz şey aslında seksin kendisi değil de partnerimizi memnun edememe korkusu olabiliyor. Performans kaygısı genç ve deneyimsiz insanlarda daha yaygınken, aslında her yaşta ve her deneyim seviyesinde görülebiliyor.
  • Fiziksel Kaygılar: Bazı kişiler seksin canlarını acıtmasından kaygı duyabiliyorlar. Diğerleriyse bir fizyolojik durum nedeniyle iyi bir cinsel performans gösterip gösteremeyecekleri hakkında endişelenebiliyorlar. Kimi insanların korkuları gerçeklikten çok uzak olabiliyor. Eğer korkunun boyutu halihazırdaki risklere oranla çok daha büyükse fobi söz konusu olabiliyor.
Erotofobi gibi kompleks bir sorunu çözümü için profesyonel tedavilere başvurmak gerekiyor. Cinsel terapistler, psikologlar ve psikiyatristler bu konuda gereken desteği sağlıyorlar. Önemli olan, kişinin konunun uzmanından destek almaya hazır olması. Erotofobi yeterli zaman ve emekle tedavi edilebiliyor.

[1] Macapagal, K. R., & Janssen, E. (2011). The valence of sex: Automatic affective associations in erotophilia and erotophobia. Personality and Individual Differences, 51(6), 699-703.
[2] Fisher, W. A., White, L. A., Byrne, D., & Kelley, K. (1988). Erotophobia-erotophilia as a dimension of personality. Journal of Sex Research, 25(1), 123-151.
[3] American Psychiatric Association. (1994). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (4th Ed.). Washington, DC: Author.
[4] Fritscher, L. (2019, October 3). Understanding Erotophobia or the Fear of Sex. Verywell Mind. Retrieved from: https://www.verywellmind.com/fear-of-sex-2671739

Benzer yazılar

Çocuklarla Cinsellik Hakkında Konuşmak

Cinsellik çoğu insana göre konuşulması zor bir konu. Hele de karşınızdaki zor sorular soran bir çocuksa… Peki ya bu durumu nasıl yönetmeli?

Sexting - Cinsel İçerikli Mesajlaşma

Teknoloji hayatın her alanını olduğu gibi cinsellik tecrübesini de değiştiriyor. Telefonla hayatımıza giren sexting bizi nasıl etkiliyor?

Erkekler Kısa Süreli İlişkileri mi Tercih Ederler?

Erkekler kısa süreli ilişkiler kurmaya daha yatkın mıdır? Yoksa bu sadece filmlerin, kitapların bize öğrettiği bir halk efsanesi midir?

Porno İzlemek İlişkilerimizi Nasıl Etkiliyor?

Hali hazırda bir ilişkisi olan insanların porno izleme sıklığı hem kendilerinin hem de partnerlerinin ilişkiye bakışını etkileyebiliyor.

Kadınların Cinselliği - Orgazm

Kadın orgazmının tanımını, türlerini, erkek orgazmı ile benzerliklerini ve farklılıklarını bu yazımızda öğrenebilirsiniz.

Kadınların Cinselliği - G Noktası ve Boşalma

G noktası nedir? Kadınların cinsellik tecrübesini nasıl etkiliyor? Kadınların boşalması nasıl gerçekleşiyor? Cevaplar yazımızda!

Kadınlar Mastürbasyon Yapar Mı?

Mastürbasyon halen büyük oranda tabu olarak görülen bir konu ancak kadınların kendi cinselliklerini keşfetmelerinde önemli bir rol oynuyor.

Aseksüellik Nedir?

Aseksüel bireyler toplumun %1-%2lik bir bölümünü oluşturuyor. Sanılanın aksine anormal veya sağlıksız bir durum olmayan aseksüellik nedir?

Mükemmel Bir Seks Hayatı Ulaşılmaz Değil

Cinselliğin varlığı, sıklığı ve kalitesi ilişkinin kalitesini de derinden etkiliyor. Peki, iyi bir seks yaşantısı için neler yapılabilir?

Bir İlişkide Tutku Neden Azalır?

Partnerlerin birbirlerine karşı hissettiği cinsel arzunun zamanla azalması doğal mıdır? Bunun önüne geçmek için neler yapılabilir?

Mastürbasyonun Cinsellikteki Yeri

Kötü ve ayıp olarak algılanabilen mastürbasyon aslında - hem kadınlar hem erkekler - herkes için oldukça sağlıklı bir davranış.

Bağlanma Stilleri ve Seks

Bağlanma stillerimiz hayatımızın birçok alanını derinden etkiliyor. Buna cinsellik deneyimi ve cinsellikten alınan tatmin de dahil.

Bir İlişkide Seks Neden Önemlidir?

Cinsellik yakın ilişkilerimizin önemli bir boyutunu oluşturuyor. Romantik ilişkilerde seksin oynadığı rol detaylarıyla yazımızda!

Objeleştirmenin Psikolojisi

Objeleştirme özellikle kadınların, kişilikleri veya başarılarından ziyade dış görünüşleriyle değerlendirmeleri anlamına geliyor.

Cinsel Akışkanlık Nedir?

Cinsel akışkanlık, son yıllarda araştırmacıların cinsel yönelimin geçici veya kalıcı olarak değişebildiğini fark etmesiyle ortaya çıktı.

Kadınları Baskılama Aracı Olarak Etiketleme

Cinsiyet rollerinin dışına çıkan kadınlar toplum tarafından ayıplanıyor ve etiketleniyor. Bu durum etiketlenen kadınları nasıl etkiliyor?

Tartışılan Bir Konu: Pornografi

Pornografinin iyi mi kötü mü, özgürleştirici mi zarar verici mi olduğu önemli bir tartışma konusu. Bu konunun detayları yazımızda!

Seks Robotları ve Sanal Gerçeklik

Teknoloji hayatın her alanını değiştirmeye devam ediyor. Seks robotları, uzak bir gelecek gibi gözükse de, hayatımızı nasıl değiştirebilir?

Faydacı Dostluk Nedir?

Romantizmden ziyade cinselliğin ön planda olduğu faydacı dostluk sağlıklı olabilir mi, yoksa başarısız olmaya muhtaç mıdır?

Fizyolojik Uyarılma Çekiciliği Neden Artırır?

Spor salonundaki insanlar daha mı çekici yoksa beynimiz egzersizin sağladığı fizyolojik uyarılmayı yanlış mı yorumluyor?

Ayrılık Sonrası Seks

Ayrılma sonrası seksin nedenleri, cinsiyetler arası genel farklılıkları ve etkilerini öğrenmek için yazımızı inceleyebilirsiniz.

Yaş, Memnuniyet, Cinsiyet: İlk Cinsel Deneyim

Cinselliğe dair birçok konuda olduğu gibi ilk cinsel deneyim hakkında da çok fazla yanlış "bilgi" var. Bu konuyla ilgili bilgiler yazımızda!

Evrimsel Açıdan Seks Davranışı ve Takılmak

Üreme amacıyla yapılan seksin evrimsel amacını açıklamak zor değil, peki üreme amacı olmadan yapılan seksin (takılma) evrimsel anlamı nedir?

Takılmak Nedir, Neden Takılırız?

Genelde üniversiteli gençler arasında yaygın olarak kullanılan takılma kavramının ve takılma davranışının özellikleri nelerdir?

Çocuğumla Çıplaklık Konusunda Nasıl Konuşmalıyım?

Çocuklar erken yaşlardan itibaren çıplaklık konusunda meraklı olabiliyorlar. Peki onlarla bu konuyu en doğru şekilde konuşmanın yolu nedir?

Ergenlik Dönemi Depresyonu ve Romantik İlişkiler

Depresyonu tetikleyen etkenlerin başında yakın ilişkilerimiz geliyor. Erken ergenlik döneminde yaşanan sosyal problemler, depresyon için kuvvetli bir temel oluşturuyor.

Cinsel yönelimi gizlemek neye yol açıyor?

Cinsel yönelimimiz kimliğimizin önemli parçalarından. Bu konuyu etrafımızdan gizlediğimizde hangi durumlarla karşı karşıya kaldığımızı biliyor musunuz?

Korkulu kaçınmacı bağlanma cinselliğimizi de etkiliyor.

Cinsellik yaşarken her seferinde partnerinizin isteklerini ön plana mı koyuyorsunuz? Bu durum bağlanma stilinizle ilgili olabilir.

Cinselliği özgürce keşfedememek bizi nasıl etkiler?

Cinselliğin bastırılması ya da toplum baskısı çok karşılaşılan bir durum. Peki cinselliği keşfedememek nelere yol açabiliyor?

Cinselliğin sıklığı mı verdiği keyif mi daha önemli?

İlişkinizin kalitesinin yaşadığınız cinselliğin sıklığıyla aynı oranda arttığını düşünüyor musunuz? Peki ya öyle değilse?

Porno izlemek mastürbasyon sıklığını artırır mı?

Pornografik içerikler birçok ilişkide tartışma konusu olabiliyor. Peki porno izlemek ilişkiyi ve mastürbasyon sıklığını nasıl etkiliyor?

Partnerimizle geçmiş cinsel deneyimleri konuşmalı mıyız?

Yeni bir ilişki demek, aynı zamanda biraz da geçmişi deşmek demek... Peki geçmişteki cinsel deneyimler söz konusu olunca?

Çocuklarla Cinsellik Hakkında Konuşulması Neden Önemli?

Çocuklarla cinsellik konuşmak bir tabu olsa da, çocukların sağlıklı bir ergenlik süreci yaşamaları için bu konu elzem bir noktada bulunuyor.

Doğum Kontrolü Nedir?

"Korunmadan birlikte oldum, hamile kalmış olabilir miyim?" Doğum kontrol yöntemlerine dair yanlış birçok bilgi yayılıyor. Bu işin doğrusu ne?

Doğum Kontrol Yöntemleri - Yanlış Bilinenler

Birden fazla prezervatif daha mı koruyucu? Geri çekilme yöntemi her zaman işe yarar mı? Bu işin doğrusu ne?

Cinsellikte Çeşitlilik Arayışı ve Çıplaklık

Cinsellikte heyecan ve çeşitlilik arayan yalnızca erkekler mi? Bu yazımızda kadın cinselliği üzerine pek konuşulmayan konuları inceledik.

Çocukların Cinsiyeti ve Oyun Eğilimleri

Çocukların cinsiyetine göre oyuncak seçimleri, aileleri endişelendiren bir konu olabiliyor. Peki, cinsiyete göre atfedilen renkler ve oyuncaklar olması doğru mu?

Cinsellik Hakkında Kitaplar

Cinsellik insan olmanın bir doğası. Bu konuda doğru bilgiye ulaşabilmeniz adına cinsellik hakkında yazılan kitapları listeledik!