İş Yerindeki Zorbayı Tanımak ve Onunla Baş Etmek

Alperen Karaca

İş Yerindeki Zorbayı Tanımak ve Onunla Baş Etmek

The Psychopomps at Work - Antonio Mele

İş yerinde zorbalar, genellikle iş arkadaşlarına veya astlarına karşı agresif, mantıksız ve manipülatif taktikler kullanan bireyler veya gruplar olarak karşımıza çıkıyor. Kurumsal başarıları daha agresif şekilde elde etmek isteyen yöneticiler ve sert patronlar ile bu yolda manipülatif taktikler kullanan ve amaçları doğrultusunda iş arkadaşlarına zarar veren zorbaların karıştırılmaması önemli. İş yerindeki zorbayı tanımak ve bu konuda bir çözüm üretmek için uzmanlar Y.A.S.A. adımlarını takip etmeyi öneriyor:


1. Yüzleşin: Konuyu açık şekilde konuşmak, zorbanın ofis arkadaşları üzerindeki baskısını ve sosyal anlamdaki gücünü kırmaya yönelik önemli bir ilk adımdır. Araştırmalar, zorbalığa karşı durmakta ne kadar gecikilirse çevredeki kişilerin bu duruma o kadar uyum sağlayacaklarını ve zorbanın daha rahat istediği gibi davranabileceğini söylüyor. Bunun sonucunda sorunu çözmek daha zor bir hal alabiliyor. Kurumsal psikologların ve insan kaynakları uzmanlarının da yer aldığı toplantılar düzenlemek veya zorba, mağdur ve sürecin tanıkları ile yapılacak hazırlıksız görüşmeler sağlamak, sorunun çözümü yolunda gerekli kanıtların toplanması ve yüzleşmenin sağlanmasında önemli bir adım.

2. Analiz edin: Kanıtlar detaylıca toplandıktan sonra ilgili kurulun kapsamlı analiz ve adil tartışma için kurumsal zorbalık şemalarını kullanması olası yanlış anlaşılmaların önüne geçecektir. Valerie Cade'in https://www.bullyfreeatwork.com sitesinden de bulunabilecek test ve şemalar ile durumun analizi kolaylaştırılabilir. Bu noktada şüpheli zorba, kurul ile olan görüşmesinden sonra -büyük yönlü bir değişiklik ve çevresinden özür yoluyla- olumlu yanıt verirse yeniden değerlendirme yapılabilir. Bununla birlikte, şüpheli zorba sürece olumsuz yanıt verirse sonraki adımlar son derece kritik hale gelir.

3. Sunum: Birinci ve ikinci adımdan sonra yazılı olarak sunulan belgelenmiş zorbalık kanıtları, araştırma sürecini somut kanıtlar ve iş yeri tanıklarıyla birleştirmeye doğru büyük bir adımdır. Sürecin bu kısmı kulağa abartı gibi gelse de örgütsel davranış ve insan kaynakları uzmanları zorbalarla tartışmanın, arabuluculuk yapmayı denemenin ya da itiraf beklemenin pek sonuç vermediğini söylüyor. Bu yüzden somut kanıtlar iş yeri zorbalığı ile mücadelede altın değeri taşıyor.

4. Açığa çıkarın: Zorbalığı ortadan kaldırmanın en önemli aracı, zorbaların ve onlara göz yumanların cesurca dışlanmasıdır. Kurumsal zorbalar, mağdurları ve duruma tanık olanları susturmak için genellikle ortaya çıkabilecek kötü sonuçları tehdit olarak kullanırlar. Ancak zorbalık açığa çıktığında bu tehditlerin bir anlamı kalmaz. Bu sebeple cesaret, zorbalıkla mücadelede alınacak duygusal hasarı en aza indirmek için önemli bir rol oynuyor.

Zorbalık ortaya çıktıktan sonra ise zorbanın geçmiş işlerinin daha detaylı bir şekilde araştırılması gerekiyor. Kimi zorbalar, kendi güvensizliklerini veya beceriksizliklerini örtbas etmek için bu yolu seçerken kimileri yasadışı bir eylemi, verimsiz geçirilen iş günlerini veya bir kötülüğü örtbas etmek için mantıksız iddiaları, yanlış değerlendirmeleri, aşağılamayı, korkuyu veya bir zorbanın sahip olduğu diğer araçları kullanıyor olabilir.

Hiçbir iş yerinde zorbalığın yeri yoktur. Rakipler ve takım arkadaşları günün sonunda el sıkışır ve birbirlerini alkışlar. Bu noktada liderlerin rolü gerçekten çok kritik. Liderler; zorbalarla yüzleşmeyi, durumu analiz etmeyi, sonuçları sunmayı ve zorbalığı açığa çıkarmayı ekiplerindeki insanlara borçludur. Zorbalığın mağdurun yalnızca iş performansını değil daha da önemlisi psikolojik sağlığını da ciddi bir şekilde olumsuz etkilediğini unutmamak gerekiyor.

[1] Hanson, B.C. (July 13, 2011). Diagnose and Eliminate Workplace Bullying. Harvard Business Review. https://hbr.org/2011/07/diagnose-and-eliminate-workplace

Benzer yazılar

İş Yerinde Stresle Nasıl Baş Ederiz?

Stres hayatın her alanı gibi iş hayatını deneyimleme şeklimizi de belirleyen bir duygudur. İş hayatında stresle nasıl mücadele edebiliriz?

Tutkuyla yapılan işler tükenmişlikle sonuçlanabilyor.

"Beni bıraksalar günde 24 saat çalışırım." mı diyorsunuz? İşiniz hayatınız mı olmuş durumda? Tükenmişlik sendromuna bir göz atmalısınız.

Çalışanların Sağlığı Neden Liderlerin Birinci Önceliği Olmalıdır?

Çalışan sağlığının iş verimine etkisi göz önünde bulundurulduğunda liderlerin buna halen gerekli önemi vermediğini görebiliyoruz.

Çalışanlarla Ruh Sağlığı Hakkında Konuşmak

Ruh sağlığı hassas bir konu ve hele de iş yerinde bununla ilgili konuşmak kolay olmayabilir. Bu yazımız bu konuda size yardımcı olabilir.

Duygusal Zekamızı Nasıl Geliştirebiliriz?

Duygusal zeka son dönemlerde özellikle profesyonel çevrelerde sıkça karşımıza çıkıyor. Peki, bu duygusal zeka nedir ve nasıl geliştirilir?

Evde İş ve İlişki Dengesi Nasıl Kurulur?

Pandemiyle beraber birçoğumuzun işleri de eve taşındı ve bu durum zaten kurması zor olan iş-hayat dengesini daha da zorlaştırmış görünüyor.

İş Hayatındaki Bilişsel Hataları Azaltmak Mümkün mü?

İş yerlerinde gün içinde birçok hataya şahit oluyoruz. Bunlardan bazıları bilişsel kaynaklı oluyor. İşte bu durumun bazı sebepleri…

İş Yerinde Olumsuz Duygularla Nasıl Başa Çıkabiliriz?

Kimi zaman başkalarının neşesinden olumlu etkilenirken kimi zaman öfke ve üzüntülerinden olumsuz etkilenebiliriz. Bu durumlarda ne yapmalı?

İş Yerinde Tükenmişliğe Neler Sebep Olur ve Bunlarla Nasıl Baş Edilir?

Tükenmişlik hissedenler işlerinden keyif almıyor, takdir gördüklerini hissetmiyor ve sürekli yorgun hissediyorlar. İşte baş etme yolları…

İş Yerinde Yalnız Hissetmenin Etkileri

İş yerinde yalnız hissediyor olmanız hem zihninize hem de performansınıza kötü gelebilir. İhtiyacınız olan şey ise duygusal destek!

İş Yerindeki Çeşitliliği Verimli Hale Getirebilmek

Farklı insanların çalışması şirketlerin geniş kitlelere hitap etmesini sağlıyor. Ancak bu insanların birlikte çalışması kolay olmayabiliyor.

İş Yerindeki Potansiyel Arkadaşlar Çalışan Bağlılığını ve Tatminini Nasıl Etkiliyor?

Sosyallikten uzak işler 21. yüzyılda artık pek de tercih edilmiyor. Çünkü çalışan bağlılığı ve memnuniyeti bundan etkileniyor.

İş Yerlerinde Cinsiyet Eşitsizliği - 1

İş yerinde cinsiyet eşitsizliği hala bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Temsil imkanı sağlansa bile kadınlar sorunlarla karşılaşıyorlar.

İş Yerlerinde Cinsiyet Eşitsizliği - 2

İş yerinde cinsiyet eşitsizliği bulunması, çeşitliliğin getirdiği bazı avantajları engelliyor. İşte bu avantajlardan birkaçı!

Liderlerin Yaptığı 5 Basit Hata ve Çözümleri

Liderler de hata yapar elbet! Bazen yaptıklarının farkında bile olmayabilirler. İşte bilinçsizce yapılan bu hatalardan beşi!

Manipülasyonla Nasıl Baş Edebiliriz?

Manipülasyon hepimizin yapabildiği ya da maruz kalabildiği bir davranış. Peki sık sık karşılaştığımız bu davranışla nasıl baş edebiliriz?

Ofis Ortamındaki Öfke Ev Hayatına Nasıl Yansıyor?

Ofis ortamında karşılaştığımız ve ruh halimize etki eden kabalık, eve gittiğimizde kolaylıkla etkisini yitirmiyor. Peki ya ne yapmalı?

Sağlıklı Bir İş-Yaşam Dengesi Kurabilmek

Sağlıklı bir iş-yaşam dengesi kurmanın ve sürdürmenin zorluğu karakter özelliklerimize göre değişkenlik gösterebiliyor.

Pandemide Evden Çalışan Ebeveynler İçin 7 Öneri

Eşiniz ve çocuklarınız bir yanda; işlerin biriktiği bilgisayarınız öbür yanda… Pandemi döneminde ebeveynlik önerilerimiz yazımızda!

Tükenmişlik Hissiyle Nasıl Baş Edebiliriz?

Birçoğumuz dönem dönem hiçbir şey yapamayacak ve yapmak istemeyecek kadar tükenmiş hissederiz. Peki, bu hisle nasıl mücadele edilebilir?

Zor Dönemlerde Kimler Daha Başarılı Olur?

Birçok insanın sorun olarak gördüğü zor dönemleri nasıl fırsatımıza çevirebiliriz, kimler bu dönemlerden başarıyla çıkar?

İş Hayatında İltifat ve Övgülerin Etkisi

İçten gelen iltifat ve övgüler bütün iletişim alanlarında olduğu gibi iş hayatında da iki taraf için de olumlu sonuçlar sağlayabilir.

Çalışanları Motive Etmenin 10 Yolu

Bir lider olarak çalışanlarınızın motivasyonunu artırmanıza ve korumanıza yardımcı olacak 10 öneri için bu yazımızı okuyabilirsiniz!

İş Ortamında İletişim Becerilerini Geliştirmek İçin 4 İpucu

Dinlemek, iş arkadaşlarımızın duygularını okuyabilmek ve kendimizin farkında olmak iş yerinde daha iyi iletişim kurmamıza yardımcı olabilir.

İş Yerinde Toksik Bir İlişkinin İçinde Olabileceğinizi Gösteren 5 İşaret

Bir iş ilişkinizde kendiniz olamadığınızı veya iş yerinizde dışlandığınızı hissediyorsanız toksik bir ilişkiden muzdarip olabilirsiniz.

Kariyer Seçiminiz ile İlgili Çok Düşündüğünüzün 5 Kanıtı

"Ya seçimlerimden pişmanlık duyarsam?", "Ya bu iş bana uygun değilse?" Kariyerinizi düşünmek uyumanıza engel olmaya başlamış olabilir.

İş yeri arkadaşlıkları başarımızla yakından ilişkili.

Sabah evden işe giderken keyif almak mümkün mü? İş arkadaşlarınızı sevmiyorsanız cevabı tabii ki hayır! Peki ya çok sevdiğiniz bir ekibiniz varsa?

Yakın İlişkilerimiz Kariyerimizi Nasıl Etkiliyor?

Stresli bir iş gününden sonra partnerimize dert yanmak, onun cümleleriyle motive olmak… Sağlıklı ilişkilerimiz kariyerimizi nasıl etkiliyor?

Doğum Sonrası İşe Dönüş

Doğum izni sonrasında işe geri dönüşte adaptasyon sorunları yaşamak oldukça yaygın. Peki bu durumla nasıl baş edebiliriz?

İş Yerinde Mobbing'e Uğradığınızı Gösteren 5 İşaret

İş yerinde psikolojik taciz anlamına gelen mobbing, kurumsal hayattaki ciddi problemlerden biri. Mobbing'i gösteren işaretler neler?

İş Hayatında Toksik İlişkiler - The Assistant Filmi

İş hayatı toksik ilişkiler barındırabiliyor ve bu ilişkiler bize kendimizi sorgulatabiliyor.

İş Mülakatlarında Sormanız Gereken Sorular

İş mülakatlarında sorulan sorulara verilen cevaplar ne kadar kritik olsa da fırsatınız olduğunda sizin de sorabileceğiniz sorular bulunuyor!

İş yerinde ağlıyor musunuz? Sorun değil!

İş yerinde ağlamak zayıflık belirtisi olarak görülebiliyor. Halbuki bazen yapmamız gereken savunmasızlığımızı kabul etmek oluyor.

İş yerinde "Ghosting" Mağduru Olmak ve Bununla Başa Çıkmak

Romantik ilişkilerden aşina olduğumuz "ghosting", yani bir hayalet gibi birden yok olma durumu, kurumsal ilişkilerde nasıl karşımıza çıkıyor?

Ulaşamadığımız Hedeflerle Nasıl Baş Edebiliriz?

Uzun vadeli ve ulaşılması güç hedefleri gerçekleştirme çabası, her zaman başarıyla sonuçlanmaz. Başarısızlık durumunda ne yapabilirsiniz?

İş Yerinde Öz Saygı

İş yerinde öz saygımıza tehdit oluşturabilecek birçok durumla karşılaşsak da öz saygımızı güçlendirebileceğimiz stratejiler bulunuyor!

Çocukluk Çağının Korkulu Rüyası: Zorbalık

Zorbalığa uğramak çocuklarda travmatik izler bırakabiliyor. Peki çocuğunuzun zorbalığa uğradığını nasıl anlayabilirsiniz?

İşten Ayrıldım! Bununla Nasıl Başa Çıkacağım?

İşten ayrılmak da bir kayıp. Bu yüzden olumsuz duygular hissetmemiz çok doğal. İşte bu süreci kolaylaştırmak için yapılabilecekler!

Karantina Sonrası İş Yerine Dönmeye Kendimizi Hazırlamak

Pandeminin etkisi giderek azalıyor. Fakat iş yerine yeniden dönme fikri kaygı uyandırıcı olabiliyor. Bu kaygıyla nasıl başa çıkabiliriz?

Mentorluk Yapmanın Mentorlere Faydaları

Mentorluk yapmak, sadece yönlendirdiğiniz kişiye değil size de fayda sağlar. Mentorluğun faydaları üzerine okumak için tıklayın.

İş Yerinde Mükemmeliyetçilik Faydalı Mı Zararlı Mı?

En büyük zayıflığım, mükemmeliyetçi olmam! Bir saniye, mükemmeliyetçilik olumlu ve faydalı bir özellik değil miydi? Detaylar yazımızda.

Hibrit Çalışmaya Geçmenin Uyandırdığı Kaygıyla Baş Etmek - 1

Uzun süre evden çalışmanın ardından hibrit sisteme geçmek sizi strese mi sokuyor? Kendinize sorduğunuz bazı sorular, stresle baş etmenize yardımcı olacak.

Bizim için Anlamlı Bir İşte Çalışıyor Olmak

Bizim için anlamlı bir işe sahip olmamız için amaçlarımızın, değerlerimizin ve zevklerimizin işimizle örtüşüyor olması gerekiyor.

İdeal Takım Büyüklükleri ve Sosyal Kaytarma

Kişi sayısı arttıkça verim artar mı yoksa az insanla daha verimli çalışılabilir mi? İdeal takım sayısı kaç kişidir? Cevabı yazımızda.

İş Yerinde Kültürel Çeşitlilik

Şirketler çalışanlarına kültürel çeşitliliğin ve eşitliğin olduğu çalışma ortamları sağlamalı. Bu doğrultuda atılması gereken adımlar neler?

Hibrit Çalışmaya Geçişin Uyandırdığı Kaygıyla Baş Etmek - Part 2

Uzun süre evden çalışmanın ardından hibrit sisteme geçmek sizi strese mi sokuyor? Bu sorular yardımıyla stresle daha kolay baş edebilirsiniz.

Bağlanma Stilleri İş Hayatında Kendini Nasıl Gösteriyor?

Genellikle ebeveyn ilişkileri ve romantik ilişkiler bağlamında incelediğimiz bağlanma stillerinin iş hayatına yansımaları nasıl oluyor?

İş Hayatında Minnettarlık Duygusu

İş hayatındaki minnettarlık, çalışanların motivasyonunu ve iş yerinin verimini artırıyor. Peki bu konuda neler yapılabilir?

İş Yerindeki Engeller: Damgalamanın Kaldırılması

İşe alım süreçlerini farklı gruplar için daha adil kılmak ve daha kapsayıcı bir çalışma alanı oluşturmak için yöneticiler neler yapabilir?

Profesyonel İş Yaşamına Dair 3 Film

Profesyonel hayat hayatımızı yakından etkiliyor. İş yaşamındaki ilişkileri ve bu ilişkilerin psikolojik etkilerini konu alan 3 farklı film!

Siber Zorbalık

Günümüzde birçok çocuk, siber zorbalığa maruz kalabiliyor. Çocukların ve ebeveynlerin siber zorbalık konusunda bilgi edinmeleri oldukça önemli.

Mutsuz Olmanıza Rağmen İşinizi Neden Bırakmıyorsunuz?

Her sabah işe giderken ayaklarınız geri geri gidiyor, pazartesi günlerinden nefret mi ediyorsunuz? İşten ayrılmanın neden zor olduğu üzerine bir yazı hazırladık.

İş Arkadaşları Arasındaki Güven Olgusu

Günümüzün çoğunu geçirdiğimiz iş yerinde güven duygusunun olup olmaması, kurduğumuz ilişkileri, performansımızı ve bağlılığımızı etkiliyor.

Kardeş Zorbalığı

Kardeş kavgası normal olabildiği gibi kardeşlerin birbirine sistematik olarak zarar vermesi kardeş zorbalığı olabiliyor. Çocukları mental olarak olumsuz etkileyen bu durumu detaylı olarak bu yazımızda okuyabilirsiniz!

İş Kaybı Sonrası Yaşanan Yas Dönemi

Bir işe sahip olmak bize statü, öz güven ve sağlamlık getiriyor. Peki bu işi kontrolümüz dışında kaybedersek ne oluyor?

Örgütsel Bağlılık Neden Önemli?

Örgütsel bağlılık ile çalışanların iş performansı, motivasyonları, işten ayrılmaları ya da devam etmeleri arasında bir ilişki bulunuyor.

İş Yerinde Obsesif Kompulsif Bozukluk

Takıntılı düşünceleriniz, tekrar tekrar kontrol ettiğiniz işler veya ritüelleriniz iş hayatınızda büyük problemler yaşamanıza sebep oluyor mu?

Bitmek Bilmeyen Erteleme Döngüsü

İşlerini son ana bırakanlardan mısınız? Yumurta kapıya dayanmadan odaklanıp çalışamadığınızı mı düşünüyorsunuz? Erteleme davranışının pençesine takılmış olabilirsiniz!