Bebeklik ve Erken Çocuklukta Dönüm Noktaları

Pelin Gömleksiz

Bebeklik ve Erken Çocuklukta Dönüm Noktaları

The First Steps - Giulio Rosati

Yaşamımızın ilk yıllarında genetiğimiz dolayısıyla sahip olduğumuz özellikler kadar çevresel faktörlerin de önemli olduğunu ve nasıl yetiştirildiğimizin fiziksel ve ruhsal sağlığımız üzerinde büyük etkisi olduğunu biliyoruz. Her bir çocuğun eşsiz olması ebeveynlerin deneyimlerini de birbirinden farklı kılıyor olsa da çocuğun gelişim sürecindeki dönüm noktaları bize çocuk büyüdükçe hangi davranışları beklememiz gerektiği konusunda yardımcı oluyor. Gelişimin dönüm noktaları ya da mihenk taşları, çocuğun gelişmekte olan nörolojik sisteminin çevre ile kurduğu etkileşimi yansıtan öngörülebilir bir sırayla edindiği belli beceriler olarak tanımlanıyor. Bu yazımızda dönüm noktalarını fiziksel, bilişsel, sosyal-duygusal gelişim ve dil gelişimi açısından ele alacağız.


Her çocuğun kendine özgü bir büyüme süreci olduğunu tekrar hatırlatıyor, bu dönüm noktalarının çocuğunuzu ve sizi bekleyen süreç hakkında genel bir fikir vermesini ve bir problem olabileceğini düşündüğünüzde dışarıdan profesyonel destek aramanız konusunda yardımcı olmasını umuyoruz.



Doğum - 6 Ay

  • Fiziksel Gelişim
  1. Objeleri kısa süreliğine de olsa tutabilir, objelere uzanabilir.
  2. Karnının üzerine yatarken kafasını, göğsünü kaldırabilir.
  3. Hareket eden nesnelere ya da yüzlere tepki vermeye başlar.
  4. Bu dönemin sonuna doğru objeleri tanımlayabilmek için onların hareketlerinden ziyade şekil, renk ve dokularını kullanmaya başlar.
  • Bilişsel Gelişim
  1. Yetişkinlerin surat ifadelerini o anda ya da daha sonrasında taklit etmek için uğraşır.
  2. şans eseri sergilediği davranış ilginç ya da memnuniyet veren sonuçlara sebep olduysa o davranışı tekrarlar.
  3. Dikkati giderek daha etkili ve esnek hale gelmeye başlar.
  4. Kendi adını öğrenir ve adı söylendiğinde tepki verir.
  5. Hafızasının gelişmeye başladığını gösterir; bakım veren kişinin onu beslemek için hazırlandığını gördüğünde susar.
  6. İnsan yüzlerine karşı hassasiyet geliştirmeye başlar, tanıdık ve yabancı yüzleri ayırt edebilir. Zamanla asıl bakım veren kişinin yüz özelliklerini tanımaya başlar.
  • Dil Gelişimi
  1. Ses tonunu yükseltip alçaltabilir.
  2. Dönemin sonuna doğru Türkçe'de agulamak olarak da geçen bebekçe dili konuşmaya başlar. Herhangi bir anlamı olmayan bu sesler daha çok b ve p harflerini içerir.
  3. Onun için nesnelerin isimlerini söyleyen, nesnelere işaret eden bakım vereni ile arasında ortak bir dikkat süreci oluşur. Araştırmalar ortak dikkatin gelişmesinin dil gelişimi ile yakından ilgili olduğunu söylüyor. Objeler aracılığı ile kurulan ortak dikkat, çocuğun nesneler ile nesnelerin isimlerini eşleştirmesine fayda sağlıyor.
  • Sosyal ve Duygusal Gelişim
  1. İnsanların onunla oynaması hoşuna gider ve bu durum kesintiye uğradığında hoşnutsuzluğunu belli edebilir.
  2. Birinin bir davranışına (ses çıkarması, gülmesi) karşılık olarak gülmesi anlamına gelen sosyal gülümseme adı verilen davranışı göstermeye başlar.
  3. Pozitif ve negatif duyguları surat ifadeleri ya da ses tonları yardımıyla ayırt etmeye başlar.
  4. Bakım vereni ile daha çok etkileşime girer; ona daha çok gülümser ve onunla daha çok iletişim kurmaya çalışır.
  5. Ağladığında sorun çözüldükçe güvende hisseder ve bu sayede ana bakım vereni ile arasında bağlanma oluşmaya başlar.



7 - 12 Ay

  • Fiziksel Gelişim
  1. Yardım almadan oturabilir, emekleyebilir.
  2. Ayağa kalkmak için kendini zorlar, eşyalara tutunarak ya da birinin desteğiyle yürüyebilir. Birçok çocuk, ilk adımlarını ilk yaşına girdiği sıralarda atar.
  3. Giderek yetişkinler gibi bir uyku düzeni edinmeye başlar.
  • Bilişsel Gelişim
  1. Saklanan bir objeyi kolaylıkla bulabilir.
  2. Bir nesnenin adı söylendiğinde onun olduğu resme bakar.
  3. Kasıtlı ve bir amaç içeren davranışlar sergilemeye başlar.
  4. Objeleri amaçları doğrultusunda kullanabilir.
  • Dil Gelişimi
  1. Bu dönemin sonuna doğru istediği şeyi ifade etmek için elini, kolunu kullanabilir veya ona doğru yönelebilir.
  2. Anlamsız hecelerin yanı sıra "anne, baba" gibi anlamlı sesleri çıkarabilir, heyecanınızı fark ettiğinde bu kelimelerin bir şey ifade ettiğini düşünebilir. Bu süreçte söylediklerine cevap vermek ya da sorular sorup cevap beklemek çocuğun iletişimin iki taraflı olduğunu öğrenmesine katkı sağlar.
  • Sosyal ve Duygusal Gelişim
  1. Gülümsemelerin sayısında ve ifade ettiği anlamda bir artış olur.
  2. Öfke ve korku duygularının yoğunluğunda artış olur.
  3. Yabancı korkusu (stranger anxiety) ve ayrılma kaygısı (separation anxiety) oluşmaya başlar.
  4. Keşfetmek istediğinde bakım veren kişiyi güvenli alan olarak görür.
  5. Sosyal referans alma (social referencing) davranışını gösterir. Sosyal referans alma davranışı bebeğin karşı karşıya kaldığı durumlarda kendi davranışını regüle edebilmek için bir yetişkinin o duruma verdiği tepkileri kullanmasına deniyor. Bu davranış, bebeklerin dünyayı anlamlandırmaya çalışırken kullandığı başlıca mekanizmalardan biridir.



19 - 24 Ay

  • Fiziksel Gelişim
  1. Tek başına yürüyebilir.
  2. Koşmaya ve zıplamaya başlar.
  3. Küçük objeleri rahatlıkla kullanabilir.
  • Bilişsel Gelişim
  1. Taklit etme bu dönemdeki öğrenme sürecinin önemli bir parçasıdır. Birinci yaşında olduğu gibi objeleri sadece tutmak yerine onları kullanıyormuş gibi yapabilir (tarağı saçına sürmesi vb.). Gündelik hayatta sıklıkla gerçekleşen basit eylemlerin olduğu -mış gibi oyunları (evcilik vb.) oynayabilir.
  2. Objeleri renklerine ya da şekillerine göre sınıflandırabilir.
  3. Görüş alanı dışındayken saklanan nesneleri bulabilir.
  • Dil Gelişimi
  1. Kullandığı kelimelerin sayısı giderek artar. Bu dönemdeki dil gelişiminde diğer dönemlere kıyasla daha büyük oranda bir çeşitlilik görülür. Bazı çocuklar mizaçları gereği diğerlerinden daha çok konuşabilir, daha çok konuşan çocuklar daha zekidir gibi bir genellemeden kaçınmak gerekir. Oldukça sessiz görünen çocuklar da konuşkan çocuklar kadar kelime bilgisine sahip olabilir.
  2. İki kelimeyi yan yana kullanabilir ya da bir kelime ve jesti birleştirebilir.
  • Sosyal ve Duygusal Gelişim
  1. Diğer insanlardan ayrı olduğunu fark eder ve bu doğrultuda benlik bilinci gerektiren duyguları (utanç, suçluluk, gururlanma vb.) hisseder.
  2. Bakım vereninin yokluğu ile daha iyi başa çıkmaya başlar, ayrılma kaygısı azalır.
  3. Kendi fotoğrafını fark edebilir. Bu dönemin sonuna doğru kendinden adıyla ya da zamir kullanarak bahseder.
  4. Başkalarının davranışlarını taklit edebilir.



2-3 Yaş

  • Fiziksel Gelişim
  1. Bebeklik dönemine göre kilosunda ve boyundaki artış hızı daha yavaştır.
  2. Dengesi gelişir, yürüyüşü akışkan, düzgün bir hale gelir. Yürürken büyük bir oyuncağı ya da birden fazla oyuncağı taşıyabilir.
  3. Sekebilir, zıplayabilir, üst vücudunu kullanarak nesneleri fırlatabilir ya da yakalayabilir.
  • Bilişsel Gelişim
  1. Sosyodramatik oyunların (çocuğun başka roller üstlenerek oynadığı oyunlar) oynanma sıklığında artış olur ve oyunlar daha kompleks hale gelir.
  2. Sayıları öğrenebilir.
  3. Tanıma hafızası gelişir.
  • Dil Gelişimi
  1. Basit yönergeleri takip edebilir.
  2. Konuşma sırasında duyduğu kelimeleri tekrar edebilir.
  3. Aşina olduğu kişilerin, objelerin ve bazı vücut bölümlerinin isimlerini söyleyebilir.
  • Sosyal ve Duygusal Gelişim
  1. Yetişkinlerin ve diğer çocukların davranışlarını taklit eder.
  2. Diğer çocukların kendine eşlik etmesine karşı aşırı heveslidir.
  3. Karşı koyan davranışlar göstermeye başlar, bağımsız davranma isteği artar.



3-4 Yaş

  • Fiziksel Gelişim
  1. Gün içinde uyumaya ihtiyaç duymayabilir.
  2. Tek ayak üstünde sekebilir, merdivenleri destek almadan çıkıp inebilir.
  3. Makas kullanabilir, insan vücudunu 2-3 parça halinde çizebilir. Daireler ve kareler çizebilir.
  • Bilişsel Gelişim
  1. Saymanın mantığını anlayabilir, ona kadar saymayı öğrenebilir.
  2. Bazı renklerin adını öğrenir.
  3. Dikkatini daha uzun süre bir olaya verebilir.
  4. Zaman algısı gelişir.
  5. Bir hikayenin belli bölümlerini hatırlayabilir.
  • Dil Gelişimi
  1. Bazı dil bilgisi kurallarını öğrenir, bildiği kuralları dildeki istisnalara da uygular.
  2. Yabancı insanların da anlayabileceği bir açıklıkta konuşabilir.
  3. Hikayeler anlatabilir.
  • Sosyal ve Duygusal Gelişim
  1. Kendisini, gözlemlenebilen özellikleri ve belli duyguları aracılığı ile tanımlamaya başlar.
  2. Diğer çocuklarla etkileşimi artar, ilk arkadaşlıklarını hoşuna giden oyunlar ve oyuncak paylaşımı üzerinden kurmaya başlar.
  3. Sorunların çözümü konusunda uzlaşılabilir. Duygusal regülasyonu gelişir.
  4. Aşina olmadığı birçok görüntünün "canavar, öcü" olacağını düşünür. Gerçek olmayan ile gerçeği ayırmakta zorlanır.



5-6 Yaş

  • Fiziksel Gelişim
  1. Süt dişleri dökülmeye başlar.
  2. Atma ve yakalama davranışları olgunlaşmıştır.
  3. Ayakkabılarını bağlayabilir. Yardım almadan üzerini değiştirebilir.
  4. Kalem tutabilir, ismini yazmayı deneyebilir. Bazı sayıları, kelimeleri kopya edip yazabilir.
  • Bilişsel Gelişim
  1. Dikkat ve planlama becerileri gelişmeye devam eder.
  2. Büyülü şeylere olan inancı azalmaya başlar.
  3. On ya da daha fazla objeyi sayabilir.
  • Dil Gelişimi
  1. Harflerin ve seslerin belli bir sistematiği olduğunu anlar.
  2. Dil bilgisi kurallarının çoğunu başarıyla kullanır. Gelecek zaman kullanabilir.
  3. Beş kelimeden fazla kelimeyle kurulmuş cümleler kurabilir.
  • Sosyal ve Duygusal Gelişim
  1. Diğer insanların duygularını tahmin etme, yorumlama ve etkileme becerileri gelişir.
  2. Ahlakla ilişkilendirilebilecek birçok kural ve davranış edinmeye başlar.
  3. Arkadaşlarını memnun etmek ve onlar tarafından sevilmek ister.
  4. Cinselliğin farkına varır.
  5. Gerçekliği ve gerçek olmayanı birbirinden ayırabilir.
Doğumundan 6 yaşına kadar bir çocuğun gelişim süreci kabaca bu şekilde seyrediyor. Özellikle ilk defa ebeveyn olan insanlar için bir çocuğun yetişme süreci birçok bilinmezlik ve sürpriz ile dolu olabiliyor. Bahsettiğimiz dönüm noktalarının bu süreci biraz daha açığa kavuşturmasını umuyoruz.

[1] Mustard, J. F. (2010). Early Brain Development and Human Development. In: Tremblay RE, Boivin M, Peters RDeV, eds. Encyclopedia on Early Childhood Development [online].
[2] Dosman, C. F., Andrews, D., & Goulden, K. J. (2012). Evidence-based milestone ages as a framework for developmental surveillance. Paediatrics & Child Health, 17(10), 561-568.
[3] Morales, M., Mundy, P., Delgado, C. E. F., Yale, M., Messinger, D., Neal, R., & Schwartz, H. K. (2000). Responding to joint attention across the 6- through 24-month age period and early language acquisition. Journal of Applied Developmental Psychology, 21(3), 283-298. http://dx.doi.org/10.1016/S0193-3973(99)00040-4

Benzer yazılar

Çocukları Anlamak İçin Kitap Önerileri

Çocukların dünyası yetişkinlerin dünyasından çok farklı. Onları daha iyi anlamanızı sağlayacak kitapları sizin için derledik!

Seks Bağımlılığı

Aktif bir cinsel hayat seks bağımlılığı anlamına gelmiyor. Dikkat edilmesi gereken nokta: Cinsel hayat sosyal hayatı olumsuz etkiliyor mu?

Ergenlikte Spor Yapmanın Mental Sağlığa Etkileri

Ergenlik döneminde spor yapmak kişileri mental açıdan nasıl etkiliyor? Kız çocukları depresyona daha mı meyilli?

Mutlu çiftler aynı zamanda mutluluk saçan ebeveynler midir?

Partneriniz tarafından sevilmek ve partnerinizi sevmek sizi daha mutlu, daha neşeli biri yapıyor ve bu mutluluk bulaşıcı.

3-5 Yaş Dil Gelişimi

3,4 ve 5 yaşlarındaki çocuklar neleri anlıyor, öğrendikleri kelimeleri nasıl kullanıyorlar ve nasıl cümleler kurabiliyorlar?

Bağlanma Hakkında Kitaplar

Bağlanma stilleri hem kendimizle hem de çevremizdekilerle kurduğumuz ilişkileri etkiliyor. Biz de bağlanma hakkındaki kitapları derledik!

Romantik İlişkilerde Empati Kurabilmek

Romantik ilişkilerde empatinin önemini bilmek kadar, nasıl empati kuracağımızı bilmek de ilişki memnuniyeti konusunda önemli rol oynuyor.

Ebeveyn Olarak Psikolojik Yardım Almak

Psikolojik yardım alan bir ebeveynseniz bunu çocuğunuzla paylaşmak konusunda çekinceleriniz olabilir. Bu konuda içinize su serpmeye geldik!

Çocuk Sahibi Olduktan Sonra İlişkiyi Canlandırmak

Birçok ebeveynin kurduğu cümle: "Çocuktan sonra birbirimizin yüzünü unuttuk!". İlişkinizi yeniden canlandırmak için ne yapabilirsiniz?

Oyun Rehberi

Çocuğunuzla oynadığınız oyunları daha keyifli hale getirecek ve oyun davranışlarınıza katkı sağlayacak bir oyun rehberi hazırladık.

Partnerlerin Sorun Çözme Becerilerinin İlişkiye Etkileri

Tartışmalar sağlıklı bir şekilde çözülemediği zaman ilişkiye zarar verebiliyor. Sorun çözme becerilerimiz bu süreci nasıl etkiliyor?

'İdeal' anne duyarlı anne midir?

Duyarlı annelik çocukların fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmak olarak tanımlanıyor. Duyarlı anneliği neler etkiliyor?

Tuvalet Eğitimi Öncesinde Bilmeniz Gerekenler

Tuvalet eğitimi önemli olduğu kadar zor ve hassas bir süreç. Bu süreci sağlıklı yönetebilmek için öncesinde biraz bilgi edinmekte fayda var.

Boşanma Sonrasında Takım Olabilmek

Boşanma sonrası, ebeveynlerin bir takım olarak hareket etmesi ve çocuklarının sürece uyum sağlamalarına destek olmaları geçiş dönemini kolaylaştırıyor.

Hassas Biri Olabilir Misiniz?

"Neden böyleyim?", "Neden her şeyi kafama takıyorum?" ya da "Neden ayrıntılarda boğuluyorum?" gibi sorular zihninizden geçiyor mu? İşte hassas bir insan olduğunuzun göstergeleri.

Beden algımız romantik ilişkimizi etkileyebiliyor.

Daha olumlu bir beden algısına sahip olan kişiler partnerleriyle kurdukları romantik ve cinsel ilişkilerde daha fazla memnuniyet duyabiliyorlar. Peki neden?

Çocuklar İçin Ahlak Felsefesi Egzersizi

Çocukların felsefi tartışmalarla kavramları sorgulaması onların düşünce sürecini geliştiriyor. Bu yazımızda da bir ahlak felsefesi egzersizi sunuyoruz!

Çocuklar İçin Öz Şefkat Geliştirme Pratiği

Birlikte ‘‘Keyifli Etkinlikler Takvimi’’ oluşturarak çocuğunuzun öz şefkat geliştirmesine yardımcı olabilirsiniz. Detaylar yazımızda!

Çocukluk Dönemi - Yanlış Bilinenler

Çocuğunuz hayali arkadaşlarıyla mı konuşuyor? Peki bu endişe etmenizi gerektirecek bir durum mu? İşte doğru bilinen yanlışlardan biri!

Çocukluk Çağının Korkulu Rüyası: Zorbalık

Zorbalığa uğramak çocuklarda travmatik izler bırakabiliyor. Peki çocuğunuzun zorbalığa uğradığını nasıl anlayabilirsiniz?

Ya beni yeterince sevmedilerse?

Başkalarının sizinle ilgili ne düşündüğünü çok fazla mı kafanıza takıyorsunuz? Sürekli olarak sevilmediğinizi düşünme eğiliminiz mi var? O halde bu bulgu size göre!

Çocukluk Çağı Mastürbasyonu

Toplumda, mastürbasyonun ergenlikte başladığına dair bir algı bulunuyor. Peki o halde neden çocukluk çağı mastürbasyonu kavramı var?

Erken Çocukluk Dönemi Eğitiminde Teknoloji Kullanımı

Eğitimde teknoloji kullanımı günümüzde yaygın olarak işliyor. Peki erken çocukluk dönemindeki çocuğunuz için uygun pratikler neler?

Çocukların Ev Ödevlerinde Ebeveynlerin Rolleri

Çocuklar ev ödevlerini bitirmeye karşı isteksiz olabiliyor. Ebeveyn olarak ödev zamanlarında çocuğunuza nasıl destek olabilirsiniz?

Bebeklerin ve Çocukların Gelişimi

Her çocuğun gelişim süreci ve ihtiyaçları kendisine özel olsa da bazı ortak noktalar da bulunuyor! Bu ortak noktaları öğrenmeye ne dersiniz?

DEHB - Yanlış Bilinenler

"Dikkat eksikliği gerçek bir problem değildir!" deyip geçmek çocuğunuzun yaşadığı zorlukları göz ardı etmenize yol açabilir. İşte işin aslı!

Çocuklarda Mental Sağlığı Destekleme Yolları

Çocuğunuzun mental sağlığını güçlendirmek ve desteklemek için bir ebeveyn olarak yapabilecekleriniz bulunuyor. Detaylar yazımızda!

Çocuğumla Çıplaklık Konusunda Nasıl Konuşmalıyım?

Çocuklar erken yaşlardan itibaren çıplaklık konusunda meraklı olabiliyorlar. Peki onlarla bu konuyu en doğru şekilde konuşmanın yolu nedir?

Duygusal Patlamaların Bazı Olası Sebepleri

Bir anda fazla öfkeleniyor veya hiç beklenmedik anlarda fazla endişe mi yaşıyorsunuz? Bu duygu patlamalarının neden olabileceğini anlattık.

Ebeveynlik Stilleri

Çocuğunuzun davranışlarını ne ölçüde kontrol ettiğiniz ve ihtiyaçlarına ne kadar duyarlı olduğunuz ebeveynlik stilinizi belirliyor. Nasıl?

Farkındalık Meditasyonu Liderlik Becerilerine Nasıl Katkı Sağlar?

Son yıllarda oldukça popülerleşen farkındalık meditasyonu liderlik becerilerimizi geliştirmek konusunda da yardımcı olabilir!

Bilinçli Ebeveynlik Nedir?

Ebeveynin kendi duygularının farkında olması ve bunları yönetebilmesi, çocuğuyla olan ilişkisine de yansıyor. Peki nasıl mı?

9 Maddede Olumlu Ebeveynlik

Olumlu ebeveynliğin çocuklara da ebeveynlere de çok iyi geldiğini biliyoruz. Sizin için bu ebeveynlik tarzının 9 temel maddesini derledik.

Beden Algı Bozukluğu Nedir ve Etkileri Nelerdir?

Bedenimizdeki hayali kusurları takıntı haline getirebiliyoruz. Bu mükemmeliyetçilik beden algı bozukluğunun bir parçası olabiliyor.

Bir yakınınızın stresini azaltmak için...

Kimi zaman sevdiklerimiz stresli bir durumla baş ederken, onlar için elimizden ne gelebilir diye düşünüp duruyoruz. İşte yapabilecekleriniz...

Tek çocuklar narsisizme daha mı meyilliler?

"Tek çocuk muymuş? O halde kesin şımartılmıştır ve kendini çok beğeniyordur." Bu tarz önyargılara karşılık çalışmalar ne diyor dersiniz?

Bebeklerin dil gelişimi nasıl hızlandırılabilir?

Bebeklerle onların dilinden konuşmak çoğu kişiye çocukça gelebiliyor. Peki ya bunu yapmak onların dil gelişimi için faydalıysa?

Romantik İlişkilerde Öfke

Öfkeyi ifade etme biçimlerimiz birbirinden nasıl farklılaşıyor? Gerçekten de öfkemizi partnerlerimizden çıkarmaya meyilli miyiz?

Aşırı Düşünmeyi Nasıl Azaltabiliriz?

Birçoğumuz yoğunluğumuzun ve meşguliyetimizin arasında aşırı düşünüp kendimizi strese sokmayı başarıyoruz. Bu durumu nasıl azaltabiliriz?

Anne-Kız İlişkileri

Anne kız arasında kurulan bağ, hayatın her dönemini büyük ölçüde etkiliyor. Peki bu yakınlığı kurmanın ve sürdürmenin yolu nelerden geçiyor?

Boşanma Sürecinde Çocuk İçin Neler Yapılabilir?

Boşanma süreci ebeveynler için olduğu kadar, çocuklar için de zorlu bir süreç. Peki bu süreç en kolay şekilde nasıl atlatılabilir?

Çocuklarla Nasıl Oynamalıyız?

Sevgili ebeveynler, isterseniz çocuklarınızın 1 numaralı oyun arkadaşı siz olabilirsiniz. Bu işin püf noktaları ise yazımızda!

Bebeklik ve Erken Çocuklukta Dönüm Noktaları

Hayatın her döneminde olduğu gibi, bebeklik ve erken çocuklukta da dönüm noktaları bulunuyor. Bu dönüm noktalarını öğrenmek ister misiniz?

Babalar Çocukları İçin Ne Yapabilir?

Anneler bir şekilde annelik sürecine daha çabuk adapte olurken babalar bu sürece alışmak için ne yapmalı? İşte yeni babalara tavsiyeler!

Erken Çocuklukta Kardeşler Arası Kıskançlık

Kardeşi olanların ilk anıları kardeşlerini ne kadar kıskandığına dair olabilir. Peki bu durum ebeveynlerle olan bağlanmadan nasıl etkilenir?

Babaların Çocuk Büyütmedeki Rolü

Babalar çocukların gelişim sürecinde çok büyük bir etkiye sahip. Baba ve çocuk arasındaki bu ilişkiyi neler etkiliyor olabilir?

Ergenlik Döneminde Arkadaşlık

Ergenlik dönemi birçok kişinin hayatında zorlayıcı bir dönem olabiliyor. Değişen benliğimiz ile arkadaşlıklarımız da değişiyor mu?

Arkadaşlıklar Zamanla Nasıl Değişiyor?

Çoğu zaman göz ardı etsek de arkadaşlar hayatımızda büyük bir yere sahip. Peki arkadaşlarımızın bize sağladığı faydalar neler?

Yeni doğanların uzağı görememesinin bir sebebi var!

Yeni doğan bebeklerin uzağı görememesinin önemli bir sebebi olabileceğini daha önce hiç düşünmüş müydünüz? Gelin inceleyelim!