Dijital Partner Şiddeti

İlayda Deringör

Dijital Partner Şiddeti

DALL-E

“Bana tam 12 dakikadır cevap vermedin!” “Şu anda üstünde ne var, fotoğraf atmayacak mısın?” “O kişiyi takipten çıkacaksın demedim mi?” “Yine mi şifreni değiştirdin?” Bu cümleler size veya bir yakınınıza tanıdık geliyor olabilir mi? Eğer daha önce böyle söylemlere maruz kaldıysanız veya birine buna benzer cümleler kurduysanız dijital flört şiddetine maruz kalmış veya dijital flört şiddeti uygulamış olabilirsiniz.


Dijital araçlar yan yana olmadığımız insanlarla bile bağlı olduğumuzu hissettiren, iletişimde kalmamızı sağlayan ve ilişkilerimizi güçlendiren bir işleve sahip. Yakınlığı sağlayan bu araçların olumlu yanları olsa da bu araçların kullanımı, ilişki sırasında ve sonrasında romantik partnerlerin birbirine zarar vermelerine veya birbirlerini kontrol etmelerine yol açabiliyor. Dijital partner istismarı, tıpkı diğer şiddet biçimleri gibi ihlal edici, baskıcı ve tehdit edici unsurlara sahip oluyor. Bu kavramın partneri taciz etmek, takip etmek ve partnerin gözünü korkutmak gibi birçok duygusal şiddet yolunun dijital yollar üzerinden yapılan hali olduğu söylenebiliyor. Genellikle çevrimiçi olarak gerçekleştirildiği için duygusal ve sözlü istismara giren bu şiddet biçimi, maruz bırakılan kişiyi kötü hissettiren, öz güvenini düşüren ve manipüle eden söylemler ve duygular ortaya çıkarabiliyor.

Dijital partner şiddeti, tıpkı diğer istismar türleri gibi güç ve kontrol uygulamak amacıyla uygulanıyor. Şiddeti uygulayan kişi partnerinin sosyal medya hesaplarının şifrelerini isteyebiliyor, partnerini takip edebiliyor, partnerine aşırı derecede fazla mesaj gönderebiliyor. Bu davranışlar sonucu şiddeti uygulayan taraf partnerinin sosyal medya kullanımı üzerinde kontrol elde etmiş oluyor. Bunun yanı sıra, şiddeti uygulayan kişi partnerden cinsel içerikli mesajlar göndermesini talep edebiliyor ve partnerinin hareketlerini takip etmek için çeşitli teknolojik araçları kullanabiliyor. Cep telefonları partnerler üzerinde sürekli iletişimde olma baskısı yaratabildikleri için bu sırada kişisel sınırların korunması zorlaşabiliyor. Dijital şiddet yabancı kişiler tarafından da uygulanabilse de güncel veya eski romantik partnerler tarafından bu şiddete maruz kalma ihtimalinin daha yüksek olduğu bulunuyor. ABD’de yapılan araştırmalarda 25 yaş ve altındaki genç yetişkinlerin %26-56'sının dijital flört istismarı mağduru oldukları görülüyor. Bu araştırmalarda LGBTIQA+ bireylerin, boşanmış veya hiç evlenmemiş kişilerin ve sosyoekonomik durumu düşük olan genç yetişkinlerin daha fazla istismar raporladığı belirtiliyor.

Hiçbir genç yetişkin, istismar edilebileceği beklentisiyle flört ilişkisine giriyor olmasa da dijital istismar durumuna özellikle gençler arasındaki ilişkilerde oldukça sık rastlanıyor. Dijital şiddete uğrayan gençlerin %96'sı aynı zamanda partnerleri tarafından psikolojik şiddet, fiziksel şiddet ve cinsel tacizle de karşı karşıya kaldıklarını raporluyorlar. Bahsi geçen diğer şiddet türleri, dijital şiddet içeren ilişkilerde dijital şiddet içermeyen ilişkilere kıyasla daha sık gözlemleniyor. Dijital şiddetin içeriğiyle ilgili yayınlanan raporlar, cinsiyete göre de farklılıklar gösteriyor. Örneğin, kadınlar rıza dışı pornografik içerik gönderilmesine erkeklerden daha fazla olumsuz duygusal tepki (utanmak ve korkmak gibi) gösterdiklerini bildirirken şifre paylaşımı konusunda erkeklerin daha çok endişe bildirdikleri ortaya çıkıyor. Ayrıca erkeklerin, dijital partner şiddetinin diğer şiddet türlerine kıyasla daha az ciddi olduğunu düşündükleri görülüyor. Kadın mağdurların deneyimlerine bakıldığında ise dijital ve psikolojik flört şiddeti ve cinsel zorlamaya erkek mağdurlara kıyasla önemli ölçüde daha sık maruz kaldıkları belirleniyor.

Benzer bir araştırma, cinsiyetçi ve şiddeti haklı çıkaran tutumları inceliyor. Araştırma, daha güçlü cinsiyetçi inançlara sahip olan ve şiddete gerekçe gösterme eğiliminde bulunan katılımcıların hem kontrolcü davranışlara hem de doğrudan saldırganlığa daha yatkın olduklarını gösteriyor. Öte yandan, cinsiyetçiliği aşmanın zor veya imkânsız olduğunu düşünen katılımcılar, partnerleri tarafından daha çok kontrol edildiklerini hissettiklerini bildiriyorlar.

Genel olarak dijital flört şiddetinin genç çiftler arasında yaygın bir etkileşim biçimi olduğu ve kıskançlık adı altında sıklıkla ortaya çıktığı gözlemleniyor. Öte yandan, bu şiddet biçiminin gerçek hayattaki psikolojik saldırganlıkla da ilişkili olduğu bulunuyor. Tam da bu sebeple, flört şiddeti için farkındalık yaratırken dijital alana özellikle vurgu yapılması gerektiğini söyleyebiliyoruz. Bu şiddet biçimini destekleyen “Kıskançlık ilişkide sevgiyi ve sadakati gösterir.” şeklindeki inançların ve davranışların farkına varılması ve değiştirilmesi de bu noktada önem taşıyor.

Dijital şiddetin göstergelerinin farkına vararak, dijital ortamdaki ilişkilerimizi daha sağlıklı hale getirerek, elimizden geldiğince bu şiddet türüne maruz kalmayı önleyerek ve maruz kalanlara yardımcı olarak dijital araçların zararlarını azaltabilir, faydalarının tadını doyasıya çıkarabiliriz. Bunları nasıl yapabileceğinizi merak ediyorsanız okumaya devam edebilirsiniz.

Dijital şiddetin göstergeleri nelerdir?

- Sosyal medya mecralarında kiminle arkadaş olabileceğimizin söylenmesi

- Olumsuz, aşağılayıcı ve hatta tehdit edici mesajlar almamız

- Davranışlarımızın ve paylaşımlarımızın sürekli kontrol/takip edilmesi

- Bizi küçük düşüren paylaşımlarda bulunulması

- Rızamız dışında pornografik görüntüler paylaşılması, bu görüntülerin bizden ısrarla talep edilmesi veya bu konuda üzerimizde baskı kurulması

- Şifrelerimizin çalınması veya şifrelerimizi vermemiz için ısrar edilmesi

- Sürekli iletişimde kalınmasının talep edilmesi, cevap vermediğimiz durumda cezalandırılacağımızın hissettirilmesi

- Telefonumuzun kurcalanması ve telefonumuzdaki içeriklerin kontrol edilmesi

Dijital ortamda ilişkilerimizin daha sağlıklı olması için neler yapmalıyız?

- Karşılıklı olarak ilişkimizin sınırlarına saygı göstermeliyiz.

- İhtiyacımız olduğunda telefonumuzu kapatabilmeliyiz. Partnerimiz öfkelenmeden kendimize vakit ayırabilmeliyiz. Aynı hakkı partnerimize de sunmalıyız.

- “Sexting” olarak bilinen pornografik içerikleri zorla talep etmemeli, rızamız yoksa göndermek zorunda kalmamalıyız.

- Son olarak şifrelerimizi, konumumuzu ve telefonumuzdaki içerikleri kimseyle paylaşmak zorunda kalmamalıyız. Aynı şekilde kimseyi bunları yapması konusunda zorlamamalıyız.

Dijital flört şiddetini önlemek veya engellemek için neler yapabiliriz?

- Dijital partner şiddeti mağdurlarını bilinçlendirme konusunda yardımcı olabiliriz.

- Sosyal medya mecralarında güvenlik önlemleri alabiliriz.

- Yukarıda bahsettiğimiz dijital şiddet göstergelerine dikkat edebiliriz. Örneğin, partnerimizle iletişimimizdeki kontrol edici ve sınırları ihlal edici davranışları saptayabiliriz.

- Yardım alabiliriz. Ailemiz, arkadaşlarımız, ruh sağlığı çalışanları ve gerekirse diğer otoritelerle bu durumu konuşabilir, desteklerini isteyebiliriz.

[1] Ybarra, M., Price-Feeney, M., Lenhart, A., & Zickuhr, K. (2017). Intimate partner digital abuse: Report. Data & Society. Retrieved from https://datasociety.net/library/intimate-partner-digital-abuse/
[2] What Is Digital Abuse. (n.d.). Love Is Respect Org. Retrieved from https://www.loveisrespect.org/pdf/What_Is_Digital_Abuse.pdf

Benzer yazılar

Dijital Partner Şiddeti

“Onu takipten çıkacaksın!” “Şifreni mi değiştirdin?” Bu cümleler tanıdık mı? Eğer böyle söylemlerle karşılaştıysanız dijital şiddeti deneyimlemiş olabilirsiniz.

Romantik İlişkilerde Cinsel Hayat ve İletişim

Romantik ilişkide cinsel hayatın iyi olması için partnerlerin sürekli açık iletişim kurması gerekiyor. Nasıl diye merak ediyorsanız cevapları yazıda!

Toksik Ebeveynlik – Çözüm Önerileri

Ebeveynlerinizle kurduğunuz ilişki size zarar veriyor mu? Ebeveyninizle ilişkinizin olumsuz etkilerinden korunmak mümkün.

Bize İyi Gelmeyen 12 Düşünce

Mantıklı ve tutarlı olmak, hata yapmamak, herkes için her zaman uygun olmak… Kendimizden beklentilerimiz neler ve ne kadar gerçekçiler?

İlk Aşk veya İlk Nefret: Babalar Ve Kızları

Kız çocuklarının babalarıyla kurdukları ilişkinin partner seçimlerine, vücut algılarına ve cinselliklerine yansımalarını inceliyoruz.

Aşırı Paylaşım Yapmak

Neden iyi tanımadığımız birine bir anda bir sürü şey anlatmak isteriz? Kuaförümüz neden aile ilişkilerimizi bilir? Aşırı paylaşım yapmanın nedenlerini ele aldık!

Toksik Ebeveynlik

Ebeveynlerimizle kurduğumuz ilişkiler kimi zaman olumlu kimi zaman zorlayıcı olabiliyor. Peki kurduğumuz bu ilişki aslında toksikse?

İş Yerinde Nöroçeşitlilik

Nörolojik farklılıklara karşı bilinçli olmak, bu çeşitlilikleri fark etmek ve buna saygı duymak kurumsal hayatta da oldukça önemli.

Aile İçi şiddet Çocuğu Nasıl Etkiliyor?

Aile içinde şiddete maruz kalmak, çocukların normal gelişimlerini sekteye uğratıyor ve çocuklarda derin yaralar açıyor. Detayları yazımızda.

Teknoloji ve Çocuklar - Yanlış Bilinenler

Günümüz çocukları teknolojiyle fazlasıyla haşır neşir durumda. Peki bu durum gerçekten de sosyal etkileşimlerini azaltıyor mu?

Kızım sen benim gibi olma!

Anneleri okuma yazma bilmeyen kadınlar, kız çocuklarının eğitimini nasıl teşvik ediyorlar?

Doğum Kontrolü Nedir?

"Korunmadan birlikte oldum, hamile kalmış olabilir miyim?" Doğum kontrol yöntemlerine dair yanlış birçok bilgi yayılıyor. Bu işin doğrusu ne?

Hayvan şiddetine Tanık Olan Çocukla Nasıl Konuşmalıyız?

Bir hayvanın şiddete maruz kaldığına tanık olan çocuk bu durumdan nasıl etkilenir? Peki ya çocukla nasıl iletişim kurulmalı?

Çocuğuma 'Mahremiyeti' Nasıl Anlatabilirim?

Çocuklar özel bölgelerini ve bu bölgelerin mahrem olduklarını nasıl öğrenebilirler? Çocuklara mahremiyet konusunda nasıl yaklaşılmalı?

Yaş, Memnuniyet, Cinsiyet: İlk Cinsel Deneyim

Cinselliğe dair birçok konuda olduğu gibi ilk cinsel deneyim hakkında da çok fazla yanlış "bilgi" var. Bu konuyla ilgili bilgiler yazımızda!

Çocukluk Çağında Duygusal İhmale Maruz Kalmak

Bir çocuğun en çok ihtiyacı olan şeylerden biri de ilgi görmek! Ebeveyni tarafından ihmal edilen çocuğun öz benliği zedelenebiliyor.

Kendini Sevmek ve Narsisizm Arasındaki İnce Çizgi

Seni seviyorum ama kendimi daha çok! Kendini sevmek narsisizm ile eş değer değil. Aksine narsisizmin en büyük düşmanı, dengeli öz sevgi.

"Hayır" Diyebilme Rehberi: İlişkilerde Sınırlar

İlişkilerimizde "hayır" diyebilmek ve sınır koymak hem bize hem ilişkimize iyi geliyor. Sınır koymayı nasıl başarabiliriz?

Çocuğunuzu hem sevip hem de...

Annelik her zaman mutlu anlardan ibaret olmayabiliyor. Sınır koymakta ya da benliğinizi korumakta zorlanıyorsanız yalnız değilsiniz.

Sexting - Cinsel İçerikli Mesajlaşma

Teknoloji hayatın her alanını olduğu gibi cinsellik tecrübesini de değiştiriyor. Telefonla hayatımıza giren sexting bizi nasıl etkiliyor?

Şiddete maruz kalanlara nasıl yardımcı olabiliriz?

Çevrenizde şiddete maruz bırakılmış biri var ve ne yapacağınızı bilemez durumda mısınız? Bu öneriler size ve yakınınıza yardımcı olabilir.

Romantik İlişkilerde Öfke

Öfkeyi ifade etme biçimlerimiz birbirinden nasıl farklılaşıyor? Gerçekten de öfkemizi partnerlerimizden çıkarmaya meyilli miyiz?

İş Hayatında Kişisel Sınırlar

Teknolojinin ilerlemesiyle beraber kişisel sınırlarımızın netliği de giderek azalıyor, bu durum profesyonel sınırlarımızı da değiştiriyor.

Nasıl Flört Ediyoruz? - Flörtün 5 Aşaması

Kimleri çekici bulursunuz? Hoşlandığınız kişiyle nasıl iletişim kurarsınız? Araştırmacılar flörtün 5 aşaması olduğunu söylüyor.

İletişimi Kesmek Problemleri Çözer Mi?

Partnerinizle konuşmayarak onu cezalandırmaya çalıştığınız oldu mu? Sessiz muamele, partnere ve ilişkiye ciddi zararlar veriyor.

Arkadaşlıklar Zamanla Nasıl Değişiyor?

Çoğu zaman göz ardı etsek de arkadaşlar hayatımızda büyük bir yere sahip. Peki arkadaşlarımızın bize sağladığı faydalar neler?

Bir Dargın Bir Barışık: Gelgitli İlişkiler

Bir gün harika, ertesi gün toksik... Gelgitli ilişkilerin bir günü diğerine uymuyor. Bu ilişkiler partnerlere büyük zarar verebiliyor.

Kadınlar Mastürbasyon Yapar Mı?

Mastürbasyon halen büyük oranda tabu olarak görülen bir konu ancak kadınların kendi cinselliklerini keşfetmelerinde önemli bir rol oynuyor.

Tokat Atmanın Çocuğa Etkileri

"Alt tarafı bir tokat!" deyip geçmeli mi? Yoksa çocukları disipline etmek için başka yöntemler mi aranmalı? Bir tokat nelere yol açabilir?

Çocuklukta şiddete maruz kalmanın etkileri nelerdir?

Bir canlıya şiddet uygulamak, o canlının hayatını çok büyük ölçüde olumsuz bir şekilde etkiliyor. Peki ya şiddet çocuğa uygulanıyorsa?

Bu Cümleleri Kendinize Söyleyerek Duygularınızı Yok Saymayın!

Kendi ihtiyaçlarınızı ne kadar gözetiyorsunuz?