İlişkilerde Yakınlık Nasıl Kurulur?

Pelin Gömleksiz

İlişkilerde Yakınlık Nasıl Kurulur?

Kiss - Edvard Munch

İlişkilerin o kişiden başka hiçbir şey düşünemediğimiz, başka hiçbir şeyle ilgilenemediğimiz evresinden sonra da devam edebilmesinde iki ana faktör etkili oluyor: bağlılık (commitment) ve yakınlık (intimacy).


Ne yazık ki İngilizce'deki "intimacy" kavramının Türkçe'de tam bir karşılığı bulunmuyor fakat yakınlık olarak çevirdiğimiz bu kelime Birhan Keskin'in "İçimi açtım sana/İçini açmak için." dizelerinde anlam buluyor adeta. İlişkide yakınlık kurulması derken bahsettiğimiz en derinimizi, bilinmeyenimizi, içimizi karşımızdakinin bilmesine, görmesine izin vermek oluyor. Aslında bunu yaparken bir yandan da karşımızdaki insana bizi tam da nereden yaralayacağını anlatmış oluyoruz.

İlişkilerde yakınlık belli bir süreçten geçilerek kuruluyor ve şüphesiz zaman gerektiriyor. Peki biriyle yakınlık kurduğumuzu nasıl anlıyoruz? Onunla olan ilişkimizde, ona olan tavırlarımızda diğerlerinden farklı olan ne? Bu yakınlık nasıl kuruluyor?

  • Yakınlığın kurulması en temelde sözlü olarak kendimizi ifade etmemizle, kendimizden bahsetmemizle başlıyor. Bu paylaşım, karşılıklı ve kademeli olarak ilerliyor ve zamanla paylaştıklarımızın mahremiyeti artıyor. Bu süreçte zamanından önce ve gereğinden fazla özel paylaşımlar yapmak risk taşıyor çünkü karşı taraf bundan rahatsız olabiliyor. Yeni tanışmış olmanıza rağmen size kendi hayatıyla ilgili çok özel şeyler anlatan insanlar mutlaka görmüşsünüzdür, işte o anda yaşadığınız tedirginliği düşünün. Neyi, ne kadar, ne zaman paylaşabileceğimizi karşı taraftan gördüğümüz kabul ve onaylanma ipuçları belirliyor. Bunlar yakınlığın karşılıklı ve sağlıklı bir şekilde kurulabilmesi için gereken iki önemli etmeni oluşturuyor.
  • Yakınlık gösterme konusunda ağzımızdan çıkanlar kadar bedenimizin ne söylediği de önem taşıyor. Örneğin, vücudunuzu savunma halinde mi savunmasız bir pozisyonda mı tutuyorsunuz? Açık duruşlar, kişinin savunmasız olduğu ve herhangi bir tehlike olmadığını düşündüğü anlamına geliyor; erkekler için kollarını başlarının arkasında bağladıkları duruş gibi.
  • Fiziksel temas ise diğer bir yakınlık kriteri. Herhangi bir arkadaşınızın bacağına uzun süre elinizi koyabilir misiniz? Herhangi bir arkadaşınıza arkasından sarılabilir misiniz? Söz konusu fiziksel temas olduğunda kime dokunduğumuz, neresine dokunduğumuz, ne kadar süre dokunduğumuz gibi soruların her biri o kişiyle olan yakınlığımız hakkında bilgi veriyor.
  • Yakın olduğunuz kişilerle konuşurken ses tonunuzun değiştiğini hiç fark etmiş miydiniz? İnsanlar partnerleriyle daha yumuşak ve ince bir ses tonuyla konuşuyorlar. Partnerlerin kendi aralarındaki konuşma ritimleri de diğer ilişkilerdeki konuşmalarından farklı oluyor.
  • Bir insanla buluşacağımızda randevunun özellikleri de o insanla olan yakınlık düzeyimizi gösterebiliyor. Örneğin, biriyle kalabalık bir grup içerisinde değil de baş başa buluşmayı tercih etmek bir yakınlık göstergesi. Kalabalık bir mekan yerine kimsenin pek uğramayacağı bir yerde buluşmak, herkesle görüşürken önemsediğimiz bir kriter olmuyor. Daha resmi görüşmelerde buluşma saatini belirlerken "Sekize kadar seninle olabilirim, sonrasında şuraya gideceğim" diyebilirsiniz ama yakın olduğunuz biriyle herhangi bir saat sınırı koymadan görüşmeyi tercih edersiniz.
  • Bir insanla birlikte yapabileceğiniz aktiviteler de yakınlık seviyenize göre değişiklik gösteriyor. Örneğin; samimi hissetmediğiniz bir insanın sizin evinizde kalmasını istemezsiniz. Benzer şekilde, biriyle aynı yatakta uyuyabilmek o kişinin size gerçekten çok yakın olması gerekir.
Başka insanlarla yakınlığımızı belirleyen faktörler elbette bunlarla sınırlı değil. Ancak bütün bu faktörlerin ortak noktası bizi karşımızdaki insanlarla yakınlaştırırken bir yandan da kendimizi başka insanlara açmamıza, gardımızı indirip savunmasız kalmamıza yol açmaları. Bir ilişkide mutlu olabilmenin en önemli yolu bu riski göze alıp kendimizi karşımızdaki insana açmak çünkü başka türlü o kişinin yüreğimize dokunması mümkün olmuyor.

[1] Laurenceau, J. P., Barrett, L. F., & Pietromonaco, P. R. (1998). Intımacy as an interpersonal process: The importance of self-disclosure, partner disclosure, and perceived partner responsiveness in interpersonal exchanges. Journal of Personality and Social Psychology,74(5), 1238.
[2] Collins, N. L., & Miller, L. C. (1994). Self-disclosure and liking: a meta-analytic review. Psychological Bulletin, 116(3), 457.
[3] Cashdan, E. (1998). Smiles, speech, and body posture: How women and men display sociometric status and power. Journal of Nonverbal Behavior, 22(4), 209-228.
[4] Hertenstein, M. J., Keltner, D., App, B., Bulleit, B. A., & Jaskolka, A. R., (2006). Touch communicates distinct emotions, Emotion, 683), 528.
[5] Bombar, M. L., & Littig Jr, L. W., (1996). Babytalk as a communication of intimate attachment: An initial study in adult romances and friendships. Personal Relations, 3(2), 137-158.[6] Harma, M. (2014). Vocal synchrony as coregulation indicator of attachment bonds. Middle East Technical University.

Benzer yazılar

Narsisizm ve Romantik İlişkiler

Narsisizm, kendini diğerlerinden üstün görme ve benmerkezcilikle ilişkilendiriliyor. Sağlıklı ilişki ve narsisizm bir arada bulunabilir mi?

İçini Açmak ve Yakınlık

Karşımızdaki kişiye kendimizi açmak her zaman çok kolay olmuyor. Bunu başarmanın ilişkilerimize olan katkısını ise göz ardı etmemek lazım!

Daha İyi Bir Ayrılık İçin Yapabileceğiniz 7 şey

Bazen hiç kabul etmek istemesek de, daha iyi olabilmek için bize zarar veren ilişkilerden kurtulmamız ve onlardan uzaklaşmamız gerekiyor.

İlişkide Partnerinizden Beklemeye Hakkınız Olan 8 şey

"Partnerimin beni sevdiğini biliyorum ama hiç söylemiyor." Partnerimizden beklemeye ve istemeye hakkımız olan "temel" şeyleri anlatıyoruz.

Bağlanma ve Yakınlık Kurma Korkusu

Bazen karşımızdaki kişinin hayatındaki yerimizi anlayamayız bazen de anlamaktan kaçarız… Peki ya böyle zamanlarda neden yüzümüz gülmez?

Karşınızdaki Kişiyle Yakınlık Kurmanıza Yardımcı Olan 36 Soru

Bir insanı tanımak, o kişiyle yakınlık kurmak ve bu yakınlığın dozunu ayarlamak kolay olmayabiliyor. Bu sorular işinizi kolaylaştıracak!

Otizm Spektrum Bozukluğu ve Romantik İlişkileri

Otizm spektrum bozukluğu yakınlık ve bağ kurmaya engel değil... Peki bu durum romantik ilişkilerimizi nasıl etkiliyor olabilir?

Partnerler Arasındaki Yakınlığın 4 şekli

Partnerinizle kurabileceğiniz yakınlığın yalnızca duygusal ve fiziksel boyutta olabileceğini düşünüyorsanız yanılıyorsunuz!

Ergenlik Döneminde İlişkiler

Hepimizin hatırlamaktan genellikle kaçındığı ergenlik yılları... Ergenlik döneminde nasıl ilişkileniyor, bu ilişkilerden neler öğreniyoruz?

Romantik İlişkilerde Ayrılık ve Sonrası

Bir gün bir bakmışsınız çok sevdiğiniz partnerinizle ayrılmışsınız. şimdi ne olacak? Yazımızda ayrılıkla başa çıkma konusunu ele alıyoruz.

Algılanan Partner Duyarlılığı

Partner duyarlılığı, partnerimizle olan yakınlığın geliştirilmesinde önemli bir yere sahip. Bu konunun detayları ve önerilerimiz yazımızda!

Duygu Düzenlemenin İlişkilere Etkisi

Duygu düzenleme becerilerimizin ilişkilerimize de etkileri oluyor. Peki duygu düzenleme stratejileri ile bunu geliştirmek mümkün mü?

Romantik İlişkilerde Dürüstlük

Bir ilişkide aradığımız özelliklerin başında dürüstlük ve güvenilirlik geliyor. Fakat hepimizin partnerimizi "kandırdığı" durumlar olabiliyor. Detaylar yazımızda!

Flörtleşme Çeşitleri

Araştırmalar 5 farklı flört çeşidi olduğunu gösteriyor. Peki ya siz bu beşinden hangilerini sergiliyorsunuz? Öğrenmek için buyrun yazıya!

Romantik İlişkilerde Makyavelizm

Yazımızda "karanlık üçlü" olarak bahsi geçen narsizm, psikopati ve makyevalizmin sonuncusunun ilişkilerimizi nasıl etkilediğini anlattık.

Güvenli bağlanma partneri daha rahat tanımayı sağlıyor.

Partnerimiz hakkında yeni bilgiler edinmek ona duyduğumuz güveni ve yakınlığı artırıyor. Peki hangi faktörler bu süreci etkiliyor?

Dünya sevdiklerimizle beraberken daha güzel görünüyor.

Size de bir güneşin batışı, bir filmin huzurlu sonu ya da bir yemeğin tadı sevdiklerinizle olduğunuzda daha güzel geliyor mu?

Kısa Süreli Ayrılıklar Bizi Nasıl Etkiliyor?

Çiftlerin partnerlerinden kısa süreli de olsa ayrı kalmaları birçok psikolojik ve fizyolojik değişim yaşamalarına sebep oluyor.

Romantik İlişkilerde Öfke

Öfkeyi ifade etme biçimlerimiz birbirinden nasıl farklılaşıyor? Gerçekten de öfkemizi partnerlerimizden çıkarmaya meyilli miyiz?

Romantik İlişkilerde Güven

İlişkilerin olmazsa olmazlarından birisi: güven. Yazımızda romantik ilişkilerde güvenin gelişiminden ve zedelenme sürecinden bahsediyoruz.

Uzak Mesafe İlişkisi 1 - İlişki Dinamikleri

Gözden uzak olan gönülden de ırak mıdır? Partnerinizle aranıza giren kilometrelerin ilişkinizi nasıl etkileyebileceğini anlatıyoruz.

Nasıl Yakın İlişki Kuruyoruz?

Sitemize girdiyseniz yakın ilişkilerin ne olduğunu biliyorsunuzdur. Peki, ilişkilerin kurulmasında 5 temel etken olduğunu biliyor muydunuz?

Cep telefonları güven ve yakınlık duygularını zedeliyor.

Telefonlarımızdan uyku dışında pek de ayrı kalamıyoruz. Peki bu derece yapışık yaşadığımız aletler ilişkilerimizi etkiliyor olabilir mi?

Çocukları Ebeveynlerine Yakın Tutan Faktörler

Ebeveynlerin kimi zaman "Çocuğum benimle yeterince yakınlık kurmuyor." şeklinde yakındıklarına şahit oluyoruz. Peki bu yakınlık nasıl artar?

Güçlü ve Sağlıklı Torun ve Büyükanne-Büyükbaba İlişkisi

Torun ve büyük ebeveynler arasındaki ilişkinin önemi yadsınamaz. Peki bu ilişkiyi nasıl daha sağlıklı bir hale getirebiliriz?

Porto - Aşkın Büyüsü

İlk görüşte aşka inanır mısınız? Yoksa insanlar birbirini tanıdıkça mı aşık olurlar? Buyrun Porto- Aşkın Büyüsü filmi incelememize!

Baba Oldum, Peki Ya şimdi?

Baba olana dek yaşanan o sevinç, çocuk dünyaya geldikten sonra yerini endişeye bırakabiliyor. Peki bu süreçte babalar ne yapabilir?

Aşağılık Kompleksine Değinen İki Büyük Klasik

Bireyin kendini diğer insanlardan daha aşağı görmesi yüzyıllardır edebiyat eserlerine konu oluyor. İşte bu konuda iki klasik!

Romantik İlişkilerde İletişim ve Yakınlık

İyi ve pozitif bir iletişim başarılı yakın ilişkilerin önemli bir göstergesi ve ilişkilerin her aşamasında önem taşıyor.

Neden Fedakarlık Yapıyoruz?

Partneriniz veya ilişkiniz için başka bir şehre taşınır mıydınız? İlişkilerde fedakarlık yapma motivasyonumuz üzerine okumak için tıklayın.

Heyecan veren aktiviteler yakınlığı artırıyor.

İlişkide sürprizler yapmak mı yakınlığı artırır yoksa partnerinizle birlikte bir plan yapıp onu uygulamak mı? Cevabı yazımızda.

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar ve Romantik İlişkiler

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar hem fiziksel hem de psikolojik sağlığı olumsuz etkiliyor. Peki, ilişkiler bu etkileri azaltabiliyor mu?

Çocuklarda En Yakın Arkadaş Kavramı

Çocukların en yakın arkadaşlarının olması gerekli mi? En yakın arkadaşı olmayan çocuklar hayata daha mı dezavantajlı başlıyorlar? Cevaplar yazımızda!

Başkalarının müzik tercihleri onlarla olan yakınlığımızı etkiliyor mu?

Görünüşümüzden müzik tercihlerimiz anlaşılabilir mi? Hatta bu, sosyal hayatımızı etkiliyor olabilir mi?

Aşırı Paylaşım Yapmak

Neden iyi tanımadığımız birine bir anda bir sürü şey anlatmak isteriz? Kuaförümüz neden aile ilişkilerimizi bilir? Aşırı paylaşım yapmanın nedenlerini ele aldık!