Yakın Ebeveynlik

Bebeklerin İlk Aylarındaki Sosyo-Duygusal ve Fiziksel Gelişimi

Mother and Child- Carolyn Anderson

Sosyo-Duygusal Gelişim

Bebekler, doğdukları andan itibaren çevrelerindeki insanlarla ilgi göstermeye ve onlarla iletişim kurmaya başlıyorlar. Bu ilgi ve iletişimi; jest, mimik ve çeşitli davranışlarla gösteriyorlar. Bu davranışlar arasından en bilinenleri gülmek ve ağlamak. Bebeğinizin size ilk ne zaman gülümsediğini hatırlıyor musunuz?

Bebekler, ilk aydan itibaren gülerek bulundukları durumdan memnun olduklarını ve çevrenin dikkatini üzerlerinde toplamak istediklerini gösteriyorlar. Diğer yandan, ağlayarak bulundukları durumdan memnun olmadıklarını ve bir şeyleri değiştirmek istediklerinin sinyalini veriyorlar. Eğer bebeğiniz durmadan ve aralıksız bir şekilde ağlıyorsa aç olup olmadığını ve bezinin temiz olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Üçüncü ayına gelirken bebekler, çevreleriyle iletişim kurmada birer uzman oluyorlar ve çevredeki insanları sevip sevmediklerini kolayca gösterebiliyorlar. Örneğin; sevdikleri insanlara gülerek, el ve ayaklarını hızlı bir şekilde oynatarak veya onların jest ve mimiklerini taklit ederek onları sevdiklerini göstermeye çalışıyorlar. Aynı şekilde çevrelerindeki insanlar konuşmaya başladığı an, onlara bakarak ve odaklanarak ilgilerini belli ediyorlar. Bu insanları görmedikleri ve sadece seslerini duyduklarında ise onları bulmaya çalışıyorlar çünkü onlarla iletişim içinde kalmaya devam etmek istiyorlar.

Siz de bebeğinizin sosyo-duygusal gelişimine, sözsüz iletişime dikkat ederek yardımcı olabilirsiniz. Onun gülümsemesine veya ağlamasına cevap verin ve onunla konuşun. Karşılıklı sohbet ediyormuş hissini vermeniz bebeğinize çok iyi gelecektir. O size konuşarak olmasa bile jest ve mimikleriyle cevap verecektir. Son olarak, bebeğiniz cevap vermeye çalışırken başka bir şeyle ilgilenmeyin ve onunla göz teması kurmaya çalışın. Minik gibi gözüken bu adımlar, bebeğinize önemli olduğunu hissettirecek ve size güvenebileceğini gösterecektir.

 

Fiziksel Gelişim

Doğumdan sonraki ilk iki yılın bebeğinizin fiziksel gelişiminin en hızlı olduğu dönem olduğu biliniyor. Bu dönemde bebeklerin boyu ve kilosu çok hızlı bir şekilde artış gösteriyor. Genetik faktörlerin vücut büyüklüğünde ve fiziksel gelişimde önemli bir yere sahip olduğu görülüyor.

Beyin, ilk yıllarda diğer organlara göre daha hızlı bir gelişme gösteriyor. Beyin gelişimiyle bağlantılı olarak bebeklerin uyku süreleri ve zamanları bu dönem için oldukça önemli. Yeni doğan bebekler, 8. aya kadar sadece 3-4 saat boyunca aralıksız uyuyabiliyor. Bebeğinizin uyku-uyanıklık süresi, 1 yaşının sonuna doğru yetişkinlerin uyku-uyanıklık süresine benzemeye başlıyor. 

Bu dönemde, bebeğinizin sosyal gelişimi için önemli olan motor gelişiminde neler gözlemleyebilirsiniz? Öncelikle hareket etme alanının esnekliği, bebeğinizin motor hareketlerinin gelişmesinde önem taşıyor. Bebeğiniz hayatının ilk aylarından itibaren, onu dik bir şekilde tuttuğunuzda kafasını tutabiliyor. Karnının üstüne yatırdığınızda kollarının yardımıyla kalkmaya çalışıyor ve yan yatırdığınızda kendisini yuvarlayarak sırt üstü yatabiliyor. 

Bebekler bu dönemlerde önlerindeki bir oyuncağa yetişmek için uğraşabiliyorlar fakat henüz el ve kol kontrolleri tam olarak gelişmediği için nesneye ulaşamayabiliyorlar. Zamanla oyuncağa amaçları doğrultusunda erişmeleri ve oyuncağı tutmaları görülmeye başlanıyor. Bunun yanında siz parmağınızı bebeğinizin eline yaklaştırdığınızda parmağınızı tutabiliyor veya bir oyun küpünü eliyle kavrayabiliyor. 

Yeni doğmuş bebeğiniz kucağınızdayken sizi görebiliyor fakat daha uzak mesafede bulunan kişileri ve nesneleri henüz göremiyor. Bununla birlikte ilk aylarda farklı renkleri ayırt edemiyorlar. Fakat görme becerileri, ilk 7-8 ay boyunca çok hızlı bir gelişme gösteriyor. Aynı zamanda bebeğiniz insan yüzlerini diğer gördüklerinden ayırt edebiliyor ve yüzünüzdeki ifadeleri algılayabiliyor. Örneğin, 2 aylık bebeğiniz iki farklı kişinin yüzünü gördüğünde bu yüzlerden bakım verenine ait olan yüzü tercih edebiliyor.  

 

Yazan: Pınar Karan, Gökçenay Kaplan

Düzenleyen: Dr. Gizem Sürenkök

 

Kaynaklar:

[1] Emotional and social development: Birth to 3 months (January 8, 2009). Healthy Children. Retrieved from https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/Pages/Emotional-and-Social-Development-Birth-to-3-Months.aspx  

[2] Berk, L., E. (n.d.). Development Through Lifespan. Pearson Education.