Yakın İlişkiler Öneriyor

Narsist Bireylerin Değerleri

Emily Krouse – İsimsiz (2018)

Hayattaki değerlerimiz; davranışlarımızı, tercihlerimizi ve seçimlerimizi yaparken etkili olur. Sözel olarak değerlerimizi ifade etmekte zorlansak da çoğunlukla hayatımızı değerlerimiz doğrultusunda yaşarız. Değerlerimizle çelişecek bir şekilde davrandığımızda kendimizi huzursuz hissederiz. Örneğin; dürüstlük sizin için önemli değerlerden biri ise arkadaşınıza yalan söylediğinizde veya partnerinizden bir şeyi gizlediğinizde sizin için önemli değerlerden birini ihlal etmiş olmak, kendinizi kötü hissetmenize sebep olabilir. Her birimizin değerleri olduğu gibi narsist kişilerin de değerleri bulunuyor. Narsistik Kişilik Bozukluğundan muzdarip birinin temel değerleri1:

  • İmaj ve Görünüş

Eğer daha önce narsist biri ile herhangi bir ilişki içinde bulunduysanız imajlarına ve görünüşlerine ne kadar önem verdiklerini fark etmişsinizdir. Narsist biri için şık, havalı, zengin, yakışıklı, güzel görünmek öylesine önemlidir ki kişi bunun için başka birçok şeyi feda edebilir. Dış görünüşleri kendilerine güven duymalarına yardımcı olur. Aldıkları son model araba veya taktıkları aşırı pahalı çanta ile adeta aslında eksikliğini duydukları güven duygusunu temin ederler.

  • Diğerlerine saygı duymama

Narsist insanlar için en saygı duyulası ve şahane fikirler hep kendilerinin ortaya attıklarıdır. En önemli ihtiyaçlar kendi ihtiyaçlarıdır. Diğer insanların fikirlerini öğrenmek konusunda isteksizdirler veya başka birinin bakış açısını görebilme konusunda sorun yaşarlar. Eğer narsist birini başka birisiyle tartışırken izleme deneyiminiz olursa karşısındakine ne kadar saygı duymadığını görebilirsiniz. Bu kişi, tartışma esnasında karşısındaki kişiyi küçümsemekten ya da aşağılamaktan çekinmez.

  • Gerçeği çarpıtma

Narsist insanlar için doğrunun pek bir önemi yoktur. Kendi amaçlarına hizmet eden herhangi bir şeyi doğru olarak kabul ederler. Kendilerini güvende tutmak uğruna gerçeği gizlemekte veya çarpıtmakta herhangi bir sorun görmezler. Bunun sahtekarlık olduğunu düşünmezler bile. Siz elinizde kanıtlarla da gitseniz onlar için gerçek kendi amaçlarına hizmet eden ne ise odur.

  • Benmerkezcilik

Narsist kişilerin belki de en çok bilinen değerlerinden biri. Dünya onların etrafında döner; bütün hikayelerin, olayların, durumların merkezinde onlar olmalıdır. Durum böyle olmadığında da olayların merkezine oturabilmek için çabalarlar, bu yönde bir uğraş gösterirler.

  • Sadakatsizlik

Narsist insanlar diğerlerine güven duymazlar. Onlar için diğer insanlar belli amaçlara hizmet eder, kişiler bu görevlerini tamamladıklarında da artık onlarla birlikte olma ihtiyacı gütmezler. Narsist kişilerde paylaşılan deneyimlerin değerine veya önemine dair bir farkındalık yoktur. Bu sebeple sevgilisinden ayrılalı 2 hafta olmuş narsist bir bireyin yeni biriyle görüşmeye başladığını görebilirsiniz.

  • Kontrol etme

Romantik ilişkilerinde ise narsisizm seviyesi yüksek olan bireylerin daha fazla kontrolde olma ihtiyacı duyduklarını ve sıklıkla kontrol sahibi olmanın hayalini kurduklarını biliyoruz2.

Narsist kişiler, ilişkilerinde kontrol sahibi olduklarını hissetmek ve üstünlük hissini güçlendirmek için belli stratejiler uygular3: akıl oyunları oynama, partnere bağlılık duymama, partneri kıskandırma, partneri değersizleştirme, partneri aldatma, partnere açıkça düşmanca davranma, aniden yeni bir ilişki için partneri terk etme. Diğer insanlardan ihtiyaç duyduklarını alabilmesi için onları kontrol etmesi gerekir. Bu noktada ihtiyaç duyduklarını almanın nasıl olduğundan ziyade onlar için amaca ulaşıp ulaşamamak önemlidir. Narsist insanların hayatlarındaki kişileri kontrol etme yöntemlerinden biri onları yakın oldukları diğer kişilerden uzaklaştırmak, soğutmaktır.

  • Kendini aşırı derecede önemli görme ve beğenme

Narsist biri, kendini merkeze koyar ve etrafındaki kişileri kendi ihtiyaçları ve istekleri doğrultusunda manipüle eder. Bu kişilerdeki empati ve merhamet duygularının yoksunluğu onların başkaları için endişelenmelerini imkansız kılar. Başkaları için üzülmek yerine kendi ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmamış olması ile ilgilenirler. Herhangi bir arkadaş buluşmasında olay yaratmak, narsist birinin dikkati kendine çekmek için yapacaklarına bir örnek olabilir.

 

Yazan: Pelin Gömleksiz

Düzenleyen: Dr. Gizem Sürenkök

 

Kaynaklar:

[1] Mariette Jansen. (2021, January 17). What Are the Main Values of a Narcissist? Retrieved January 25, 2021, from https://www.psychologytoday.com/us/blog/victim-victor/202101/what-are-the-main-values-narcissist

[2] Vrabel, J. K., Zeigler-Hill, V., Lehtman, M., & Hernandez, K. (2020). Narcissism and perceived power in romantic relationships. Journal of Social and Personal Relationships, 37(1), 124-142.

[3] Brogaard, B. (2020, September 28). Narcissistic Strategies for Attaining Power in Relationships. Retrieved January 25, 2021, from https://www.psychologytoday.com/intl/blog/the-mysteries-love/202009/narcissistic-strategies-attaining-power-in-relationships