Profesyonel İlişkiler

İş Yerlerinde Cinsiyet Eşitsizliği – 1

Dış tehdit ve müdahele (bekleniyor) / (In anticipation of ) An External threat and intervention – Eda Gecikmez (2013)

Kadınların kurumsal iş gücüne kitlesel olarak girmesinin ve ilk eşit ücret yasalarının çıkarılmasının üzerinden yaklaşık 50 yıl, şirketlerin ilk cinsiyet çeşitliliği planlarını tasarlamasının üzerinden 20 yıl geçti. Buna rağmen kadınlar küresel olarak tüm iş gücü düzeylerinde büyük ölçüde yetersiz bir şekilde temsil edilmeye devam ediyor1.

İş gücü düzeyinde temsil imkanı bulan kadınlar da birçok problemle karşılaşıyorlar. Cinsiyete dayalı maaş tutarsızlıkları da yaygın sorunlardan biri. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) analizine göre, ücretli işlerde çalışan kadınlar erkeklerden ortalama yüzde 10 ila 30 daha az kazanıyor1. Amerika Birleşik Devletleri’nde tam zamanlı çalışan kadınlar, erkek meslektaşlarının kazandığı her dolar için 78 sent kazanıyor. Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde ise durum çok daha kötü1. COVID-19 sürecini ele almak gerekirse ekonomik açıdan küresel anlamda birçok olumsuz gelişme olmasının yanı sıra kadınların yoğunlukla istihdam ettiği hizmet, perakende satış, eğitim ve sağlık sektörlerinin koşullardan en kötü etkilenen alanlardan olması göze çarpıyor2. Diğer yandan, uzaktan çalışma sistemleri süreci dahilinde de kadınların evlerinde çocukları ve ev içi sorumlulukları adına yoğunlukla birincil bakım veren konumda olmaları çalışma koşullarını zorlaştırıyor2.

Bir diğer problem ise toplumsal cinsiyet stereotipleri3. Toplumsal cinsiyet yargılarının çalışan kadınların meslektaşları tarafından görülme biçimleri ve ilerleme şansları üzerinde önemli bir etkisi bulunuyor. Örneğin, kadınların genel olarak “ilgilenme” becerilerinin – başkalarını destekleme ve cesaretlendirme – daha gelişmiş olduğu düşünülüyor. Erkekler ise genellikle problem çözme, girişkenlik ve denetleyicileri etkileme gibi daha iyi “sorumluluk alma” becerilerine sahip olarak görülüyor. Bu görüşler çoğu kez yanlış olsa da var olmaları iş yerinde erkeklerin ve kadınların değerlendirilme biçimini etkiliyor3. Dahası, bu “niteliklerin” her ikisi de aslında iyi bir lider olmak adına önemliyken klişe erkeksi özellikler, etkili liderlik için önemli ve temel bileşenler olarak görülebiliyor3. Sonuç olarak liderlik pozisyonu arayan kadınlar, bu klişeleşmiş erkeksi liderlik becerilerine sahip olduklarını “kanıtlamak” için genellikle erkek adaylardan çok daha fazla çalışmak zorunda kalıyorlar. Ek olarak kadınlar liderlik, problem çözme ve rekabetçi olma gibi diğer konularda başarılı olamayacakları şeklindeki yanlış algının üstesinden gelmek zorunda kalıyorlar. Tüm bu durum kadınlarda hayal kırıklığı ve öfke duygularına yol açabiliyor. Ancak kadınlar işte öfke ve hayal kırıklığı duygularını ifade ettiklerinde bu sefer de aşırı duygusal olarak etiketlenme veya daha zorlu pozisyonun stresiyle başa çıkamayacakları düşüncesi ile karşılaşıyorlar. Tüm bunlar sonuç olarak kadınları yıpratıyor ve stres ve tükenmişlik karşısında birincil hedef haline getiriyor3.

Bazı kadınlar ise uyum sağlamak ve iş dünyasında hayatta kalmak için daha agresif bir tutum sergilemek zorunda hissedebiliyorlar4.  Kadınların erkek çalışan ve yöneticilerin davranışlarını başarılı biçimde yönetmek amacıyla modellemesi ve zamanla bu durumun kadınların liderlik tarzlarının bir parçası haline gelmesi “toksik erkeklik” olarak adlandırılıyor. Kadınların sektörlerinde tutunma ve erkeklerle aynı seviyede görülme amaçlarıyla iş-yaşam dengelerinden lüzumsuz fedakarlıklar yapma eğilimleri de olabilir. Zamanla agresif tutumları benimseyen kadınlar, diğer kadınlardan ayrıştıklarını gösterme motivasyonları ile birlikte kadın çalışma arkadaşlarıyla çatışma haline girebilirler4.

 

Yazan: Yonca Fener

Düzenleyen: Dr. Gizem Sürenkök

 

Kaynaklar:

1https://www.corporatewellnessmagazine.com/article/fostering-gender-equality-diversity-workplace

2https://www.forbes.com/sites/mariaminor/2020/11/02/covid-19s-impact-on-gender-inequality-in-the-workforce-doesnt-have-to-be-a-step-backwards-heres-why/?sh=63a5035543c8

3https://www.psychologytoday.com/intl/blog/high-octane-women/201111/gender-wars-not-only-create-conflict-among-women-they-create

4https://www.forbes.com/sites/heidilynnekurter/2020/02/19/women-bullied-at-work-heres-why-your-female-boss-dislikes-you/?sh=554509c5654b