Profesyonel İlişkiler

Enerji düşürücü ilişkilerle nasıl baş ederiz?

toxic-relationshipwith-work-featured-image

Kurduğumuz ilişkiler hayatımızın birçok alanını olduğu gibi iş hayatımızı da etkiliyor. Pozitif ilişkiler duygusal ihtiyaçlarımızı karşılıyor, motivasyonumuzu artırıyor ve genel iyilik halimize katkıda bulunuyor. Aynı zamanda, pozitif ilişkilere sahip olan kişilerin daha yüksek bir gelire sahip oldukları ve daha hızlı iş buldukları görülüyor. Son zamanlarda pozitif ilişkiler içinde yer alan “enerji verici ilişkiler” (energizing relationships) araştırmalarda önem kazanmaya başladı. Enerji, iş yerinde verimli bir üretim süreci yaşamamız için en temel gerekliliklerden birisi olarak karşımıza çıkıyor. Enerji seviyemiz ise iş yerinde kurduğumuz ilişkilerden etkilenebiliyor. Mesela yorucu, kaba, zorlayıcı ve rahatsız edici ilişkiler enerji seviyemizi düşürebiliyor. Bu ilişkilere enerji düşürücü ilişkiler (de-energizing relationships) deniyor.

Enerji verici ilişkiler şirkete ve yapılan işe duyulan aidiyet hissini artırıyor. Öte yandan enerji düşürücü ilişkiler aidiyet hissini ve performansı olumsuz etkiliyor. İş yerinde yapılan birçok iş, bir takım çalışmasının ürünü olarak karşımıza çıkıyor. Enerji düşürücü ilişkilere sahip olduğumuz kişilerle ortak bir çalışma yapmak o işe yeterince konsantre olmamızı engelliyor. Aynı zamanda yaratıcılığımızın engellendiğini hissedebiliyoruz ve ileride yapılacak olan çalışmaların nasıl geçeceğine dair kendimizi uzun uzun düşünür halde bulabiliyoruz. Enerji düşürücü ilişkiler bilişsel süreçleri de olumsuz etkileyebiliyor. İş yerinde bu tip ilişkilerin içinde bulunan kişilerin öğrenme süreçleri ve hafızaları olumsuz etkileniyor. 

Peki enerji düşürücü ilişkilerin etkisinden kurtulmak imkansız mı? Yapılan çalışmalar gelişme duygusunun (sense of thriving) enerji düşürücü ilişkilerin olumsuz etkilerini ortadan kaldırabildiğini gösteriyor. Gelişme duygusu, yaptığı işte gün geçtikçe daha iyi olduğunu düşünen ve kendisinin de işi sayesinde geliştiğini düşünen kişilerde daha fazla oluyor. Gelişme duygusunun kişiye verdiği kendisine has bir enerji oluyor ve bu sayede olumsuz ilişkiler kişinin işteki performansını etkilemiyor. Bu kişiler iş yerindeki olumsuz deneyimlere karşı daha dirençli oluyorlar ve kendilerini sürekli bir öğrenme süreci içinde değerlendiriyorlar. 

Kaynak: Gerbasi, A., Porath, C. L., Parker, A., Spreitzer, G., & Cross, R. (2015). Destructive de-energizing relationships: How thriving buffers their effect on performance. Journal of Applied Psychology, 100(5), 1423-1433.