Cinsellik Erken Çocukluk İlişkileri

Çocuklarla Cinsellik Hakkında Konuşmak Neden Önemlidir?

ocuklarla cinsellik hakkında konuşmak
The Explanation – Jean Jullien

Dünyaya nasıl geldiğinizi merak edişinizi hatırlıyor musunuz? Ya da kız ve oğlan çocuklarının farklı genital organlara sahip olduğunu öğrendiğinizi? Tıpkı kuşların neden uçtuğunu ya da denizin neden tuzlu olduğunu merak ettiğiniz gibi kendi bedeninize dair oldukça doğal sorularınız vardı. Muhtemelen sorularınız değişerek ergenliğe geçtiğinizde de devam etti. Bilgi edinmek için hangi kaynaklara başvurdunuz?

İletişimi; ebeveynlerin çocuklarına fikirlerini, inançlarını, değerlerini, beklentilerini, bilgi ve deneyimlerini aktardıkları önemli bir yol olarak tanımlıyoruz1. Ebeveynlerin çocuklarıyla kurdukları günlük iletişimlerin çocukların fikir, inanç ve değerlerinin önce ergenliğe sonra da yetişkinliğe geçişlerinde çok kritik bir rol oynadığını biliyoruz. Birçok ebeveyn çocuklarıyla cinsellikle ilgili konular hakkında konuşmak istemesine rağmen bunu ya yüzeysel bir seviyede yapabiliyor ya da hiç yapamıyor. Bunun sebebi ise iletişim becerilerinin veya bu konudaki bilgilerinin yeterli olmaması  ya da kendilerini cinsellik hakkında konuşurken rahat hissedememeleri oluyor2,3,4. Cinsel iletişim cinsel değerler, inançlar, beklentiler ve bilginin çocuk ve ebeveyn arasında konuşulması olarak tanımlanıyor1.

Yapılan bir çalışmada ebeveynlerin iletişime açık, iletişim becerileri güçlü ve cinsel konularda konuşmak konusunda rahat oldukları durumda cinsellik hakkında konuşmak, çocuğun cinsel hayatındaki riskleri azaltmada önemli rol oynuyor 5. Bunun yanında, demografik özellikler de ebeveyn çocuk arasındaki cinsel iletişimi etkiliyor. Örneğin; ebeveynin ve çocuğun cinsiyeti. Anneler çocuklarıyla cinsel konular hakkında konuşmaya babalardan daha çok meyil gösteriyor. Anneler oğullarından çok kızlarıyla, babalarsa kızlarından çok oğullarıyla cinsel konular hakkında konuşmayı tercih ediyor3,6.  Çalışmalar çocuğun yaşının da cinsel iletişimi öngörebileceğini gösteriyor1.

Ebeveynlerin iletişimi çocuklarının güvenli cinsel pratikleriyle ilişkili bulunuyor7. Örneğin; Amerika’da yapılmış bir araştırmada anne babalarından cinsel bilgi edinmiş ergenlik dönemindeki çocukların diğer çocuklara kıyasla daha az partnerle cinsellik yaşadıkları görülüyor. Aynı zamanda anne-babadan cinsel bilgi edinmek ile prezervatif kullanımı arasında pozitif bir ilişki bulunuyor8. Bunun yanında, bazı çalışmalar ebeveyn-ergen iletişiminin istemsiz gebelikleri azalttığını gösteriyor9.

Bu olumlu verilerin yanında ebeveyn ve çocuk arasında kurulan cinsel iletişim çoğu zaman zor, tuhaf ya da utanç verici görülüyor9,10. Aile içinde konuşulan diğer gündelik konulara (para, eğitim gibi) kıyasla seks daha farklı kalıyor çünkü bu konu daha az açıklıkla konuşuluyor11. Dolayısıyla gençler cinsel bilginin genellikle açığa vurulmaması gerektiğine inanıyor12. Bunun bir sonucu olarak da kendi özel alanlarını korumak için cinsel konulardan kaçınıyorlar13,14. Ebeveynler de bu konuyu çocuklarıyla konuşmakta zorlanabiliyorlar. Güçlüklere rağmen, ebeveyn-çocuk cinsel iletişimi gençlerin cinsel davranışlarını etkiliyor ve onları yetişkinlikteki yakın ilişkilerine hazırlıyor15. Bazı ebeveyn-çocuk ilişkilerinde cinsel bilginin aktarımı oldukça rahat iken bazılarında daha zor olabiliyor. ABD’de yapılmış bir çalışmaya göre; 13-19 yaşları arasındaki genç kızların %20’si ebeveynleriyle seks hakkında konuşmayı çok kolay ve rahat bulurken %46’sı cinsellik hakkında konuşmanın genelde kolay olduğunu ama çok rahat olmadığını, %14’ü hiçbir zaman kolay ya da rahat olmadığını, %20’si ise ebeveynleriyle seks hakkında hiç konuşmadıklarını söylüyor16.

Başka bir çalışma ise ebeveynlerin üçte ikiden fazlasının cinsellik hakkında çocuklarıyla konuşurken utanç duyduklarını gösteriyor. Aynı zamanda bu ebeveynler, konunun çocuklarının gelişimlerine uygun olup olmadığı konusundaki kaygıları nedeniyle iletişim kurarken güçlük yaşıyorlar. Uzmanlar, özellikle bu konuda zorluk yaşayan ebeveynlerin profesyonellere danışmasının ya da bu konuda hazırlanmış güvenilir kitapları okumasının bu kaygı seviyesini azaltabileceğini belirtiyorlar1.

Çocuklar ve ergenlerle yaşlarına uygun bir şekilde cinselliği konuşmanın ve onlara bilgi aktarımı yapmanın öneminden bahsettik. Çocuklar ya da ergenler bu konuda kendileri gelip soru sormasalar bile cinsellik eğitimi alma hakları olduğunu biliyoruz. Yukarıda bahsettiğimiz verilerin hepsi yurtdışındaki araştırmalardan alındı. Bu nedenle sayılar, oranlar Türkiye’yle birebir uyuşmayabilir. Buna rağmen cinsellik eğitiminin gerekliliği ve yararları hala geçerli. Bu konu hakkında yazmaya devam edeceğiz. Takipte kalın!

Yazan: İlayda Dursun

Düzenleyen: Dr. Gizem Sürenkök

Kaynaklar:

[1] Jerman, P., & Constantine, N. A. (2010). Demographic and psychological predictors of parent–adolescent communication about sex: A representative statewide analysis. Journal of Youth and Adolescence39(10), 1164-1174.

[2] Constantine, N. A., Jerman, P., & Huang, A. X. (2007). California parents’ preferences and beliefs regarding school‐based sex education policy. Perspectives on Sexual and Reproductive Health, 39(3), 167-175.

[3]Diiorio, C., Pluhar, E., & Belcher, L. (2003). Parent-child communication about sexuality: A review of the literature from 1980–2002. Journal of HIV/AIDS Prevention & Education for Adolescents & Children, 5(3-4), 7-32.

[4] Lefkowitz, E. S., & Stoppa, T. M. (2006). Positive sexual communication and socialization in the parent-adolescent context. New Directions for Child and Adolescent Development, 112, 39-55.

[5] Whitaker, D. J., Miller, K. S., May, D. C., & Levin, M. L. (1999). Teenage partners’ communication about sexual risk and condom use: the importance of parent-teenager discussions. Family Planning Perspectives, 117-121.

[6] Swain, C. R., Ackerman, L. K., & Ackerman, M. A. (2006). The influence of individual characteristics and contraceptive beliefs on parent-teen sexual communications: A structural model. Journal of Adolescent Health, 38(6), 753-e9.

[7] Booth‐Butterfield, M., & Sidelinger, R. (1998). The influence of family communication on the college‐aged child: Openness, attitudes and actions about sex and alcohol. Communication Quarterly, 46(3), 295-308.

[8] Secor-Turner, M., Sieving, R. E., Eisenberg, M. E., & Skay, C. (2011). Associations between sexually experienced adolescents’ sources of information about sex and sexual risk outcomes. Sex Education, 11(4), 489-500.

[9] Jaccard, James, and Patricia Dittus. 1991. Parent-Teen Communication: Toward the Prevention of Unintended Pregnancies. New York: Springer-Verlag.

[10] Heisler, J. M. (2005). Family communication about sex: Parents and college-aged offspring recall discussion topics, satisfaction, and parental involvement. The Journal of Family Communication, 5(4), 295-312.

[11] Baxter, L. A., & Akkoor, C. (2011). Topic expansiveness and family communication patterns. Journal of Family Communication, 11(1), 1-20.

[12] Caughlin, J. P., Afifi, W. A., Carpenter‐Theune, K. E., & Miller, L. E. (2005). Reasons for, and consequences of, revealing personal secrets in close relationships: A longitudinal study. Personal Relationships, 12(1), 43-59.

[13] Guerrero, L. K., & Afifi, W. A. (2013). What Parents Don’t Know: Topic Avoidance in Parent-Child Relationships. In Parents, children, and communication (pp. 233-260). Routledge.

[14] Coffelt, T. A. (2017). Deciding to reveal sexual information and sexuality education in mother-daughter relationships. Sex Education, 17(5), 571-587.

[15] Feldman, S. S., & A. Rosenthal, D. (2000). The effect of communication characteristics on family members’ perceptions of parents as sex educators. Journal of Research on Adolescence, 10(2), 119-150.

[16] Pistella, C. L. Y., & Bonati, F. A. (1999). Adolescent women’s recommendations for enhanced parent-adolescent communication about sexual behavior. Child and Adolescent Social Work Journal, 16(4), 305-315.