Arkadaşlık İlişkileri Romantik İlişkiler

İçini Açmak ve Yakınlık

icini acmak ve yakınlık
Chatting by the Fence – Lucius Rossi

İçini açmak, insanlara duyulan duygusal yakınlığı göstermenin en somut yolu olabilir. Bu kavramı bireyin bir başkasına kendisiyle ilgili bilinçli bir şekilde bilgi, duygu ve düşüncelerini aktarması olarak tanımlayabiliriz1,2. Kendini açmak deyince akla sözel kanalla aktarılan bilgiler gelse de; nişanlanmak ya da partnerin adını dövme olarak yaptırmak gibi davranışlar da bilgi aktardığı için aslında bu kavrama dahildir. Verilen bilgilerin içeriğinin ne kadar kişisel ve özel olduğu, alıcının verilen bilgilere olan ilgi ve tepkisi gibi parametreler de bilgilerin ilişkiyi ne kadar etkilediği konusunda etkilidir. Günün sonunda kendini açmak, karşılıklı bilgi alışverişleri bütünüdür ve yakın ilişkilerin (İlişkilerde Yakınlık Nasıl Kurulur?) kurulması ve korunması için çok merkezi bir öneme sahiptir3.

Paylaştığımız her bilgi aynı etkiyi yaratmaz ve aynı seviyede yakınlığı arttırmaz. İnsanların kendilerini açmak için kullandığı bilgiler tanımlayıcı ve yüzeysel olabileceği gibi (memleketini söylemek), değerlendirici ve duygusal da olabilir (büyüdüğünüz yerden dolayı soğuk havaları sevdiğinizi belirtmek). Yapılan bir çalışmada bireylerin ilişki ilerledikçe kendilerini açma seviyeleri gözlenmiş ve oda arkadaşı olan öğrenciler arasında konuşulan konuların genişliği en yüksek seviyede bulunmuştur4. Ancak, ilişkiler ne kadar ilerlemiş olursa olsun yüzeysel konular her zaman derin ve özel konulardan daha fazla konuşulmuştur.

Peki, insanlarla ilgili ön yargılarımız onlarla olan yakınlığımızı ne kadar etkiler? 2004 yılında üniversite öğrencileriyle yapılan bir araştırmada yeni sınıf arkadaşlarıyla üç ila on dakika arasında konuşturulan bireyler bu yeni arkadaşlarıyla ilişkilerinin ne kadar gelecek vaat ettiğini tahmin etmiş ve bu tahminler dokuz hafta sonra bu öğrencilerin ne kadar görüştüğünü ve bu görüşmelerin ne kadar yakınlık içerdiğini ön görebilmiştir5. Bu durum, insanların yeni tanıştıkları kişilerle olan iletişimlerini (buna kendilerini açmak da dahil) onlarla ilgili ön yargılarını destekleyecek şekillerde düzenlemelerinden kaynaklanıyor da olabilir ama ne olursa olsun insanlarla ilgili ilk izlenimlerimizin onlarla gelecekte kuracağımız ilişkilerde oldukça etkili olduğunu söyleyebiliriz.

Erkekler medyada sık sık hem birbirleriyle hem de kadınlarla daha az paylaşım yapmakla suçlanıyorlar. İlişkinin önemi arttıkça paylaşım miktarı konusundaki cinsiyet farkı artmaktadır6. Bu cinsiyet farkı abartıldığı kadar fazla olmamakla beraber, duygusal paylaşım toplum nazarında kadınlar için daha normal görülmektedir7,8. Bununla beraber, erkeklerin “romantik ilişkileri başlatan taraf” olduğu algısıyla uyumlu olarak erkeklerin ilişkinin kurulumu sırasında daha fazla kendisini açan taraf olduğu, kadınların ise karşılık vererek devamlılığı “onaylayan” bir rol aldığı bulunmuştur9. Burada bahsettiğimiz araştırmalar genel olarak eski ve heteronormatif bağlamlarda yapılmış araştırmalar olmakla beraber, bu bilgilerin çağdaş yorumunu cinsiyet farklılıkları olarak görülen şeylerin büyük oranda kalıcı ve tutarlı farklılıklardan ziyade sosyal cinsiyet normları sayesinde oluşmuş olduğu şeklinde yapabiliriz10.

Kendini açmak, taraflar sınırlarını koruduğu ve karşılıklı yapıldığı sürece ilişkileri olumlu bir döngüye sokacaktır. Kendileriyle ilgili özel bilgiler paylaşan insanlar sadece yüzeysel paylaşımlar yapan insanlara göre daha çok sevilirler. İnsanlar daha çok sevdiği insanlarla daha fazla şey paylaşmaya daha yatkındır. Daha çok şey paylaştığımız insanları daha da çok sevmeye başlarız. Yani, bilgi paylaşımı yakınlığı, yakınlıksa daha fazla paylaşımı tetikler11.

Bazen zor olabilir ancak kendimizden bahsetmek, kendi çevremizde insanların yargılanmayacaklarını hissettikleri olumlu bir ortam yaratmak, paylaşımlarımızı yüzeysel bilgileri aşarak duygusala taşımak ve insanları samimi bir şekilde dinlemek insanlarla olan ilişkilerimizin kalitesini oldukça arttıracaktır.

Yazan: Orhun Ogün Yücel

Düzenleyen: Gizem Sürenkök

Kaynaklar

[1] Dindia, K. (1998). “Going into and coming out of the closet”: The dialectics of stigma disclosure. In B. M. Montgomery & L. A. Baxter (Eds.), Dialectical approaches to studying personal relationships (pp. 83-108). Mahwah, NJ, US: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.

[2] Rosenfeld, L. B. (1979). Self-disclosure avoidance: Why I am afraid to tell you who I am. Communication Monographs, 46(1), 63-74.

[3] Derlega, V. J., Winstead, B. A., & Greene, K. (2008). Self-disclosure and starting a close relationship. In S. Sprecher, A. Wenzel, & J. Harvey (Eds.), Handbook of Relationship Beginnings (pp. 153-174). New York: Psychology Press.

[4] Taylor, D. A. (1968). Some aspects of the development of interpersonal relationships: Social penetration processes. Journal of Social Psychology, 75, 79-90.

[5] Sunnafrank, M., & Ramirez, A. (2004). At first sight: Persistent relational effects of get-acquainted conversations. Journal of Social and Personal Relationships, 21(3), 361-379.

[6] Dindia, K. (2002). Self-disclosure research: Knowledge through meta-analysis. In M. Allen, R. W. Preiss, B. M. Gayle, & N. A. Burrell (Eds.), LEA’s communication series. Interpersonal communication research: Advances through meta-analysis (pp. 169-185). Mahwah, NJ, US: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.

[7] Dindia, K., & Allen, M. (1992). Sex differences in self-disclosure: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 112(1), 106-124.

[8] Reis, H. T. (1998). Gender differences in intimacy and related behaviors: Context and process. In D. J. Canary & K. Dindia (Eds.), LEA’s communication series. Sex differences and similarities in communication: Critical essays and empirical investigations of sex and gender in interaction (pp. 203-231). Mahwah, NJ, US: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.

[9] Davis, J. D. (1978). When boy meets girl: Sex roles and the negotiation of intimacy in an acquaintance exercise. Journal of Personality and Social Psychology, 36(7), 684-692.

[10] Baxter, L. A., Dun, T., & Sahlstein, E. (2001). Rules for relating communicated among social network members. Journal of Social and Personal Relationships, 18, 173-199.

[11] Collins, N. L., & Miller, L. C. (1994). Self-disclosure and liking: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 116(3), 457-475.