Romantik İlişkiler

Aşkın Gözü Sahiden De Kör Müdür?

o-fado-quadro-de-josé-malhoa.jpg
O Fado – Jose Malhoa (1910)

Bu yazımızda, daha önceki yazılarımızda değinmiş olduğumuz, tutulma sürecinde görülen semptomlardan biri olan idealize etmeye değineceğiz. Hayatımıza yeni biri girdiğinde, gözümüz ondan başkasını görmez, yeryüzündeki en yakışıklı/güzel insan oymuş gibi gelir, ondan hiçbir kötülük gelmeyeceğini düşünürüz ve yeryüzünde en mükemmel karaktere sahip insan odur sanki. Tüm bunlar çok tanıdık geliyorsa, tutulmanın semptomlarından biri olan, karşıdaki kişiyi idealize etmeye çoktan başlamışsınız demektir. Peki partnerlerimizi idealize etme sürecinde tam olarak neler yaşanır? İdealize etmek ilişkinin gidişatı için iyi midir yoksa sonunda hüsrana mı uğrarız?

İnsanların, partnerlerini idealize etmelerinde başlıca iki etmen vardır: yüksek dozdaki tutku ve aşk. Genelde bu ikisinin görüldüğü ilişkilerde, partnerler birbirlerini diğer insanlara göre daha fazla idealize etmeye meyillidirler1. Fakat idealize etme, çoğunlukla tutulma döneminde görülen semptomlardan en tehlikelisi olmaya aday olarak gösterilir çünkü bu aşamada kişi, karşısındakinin hiçbir olumsuz özelliğini ya göremez ya da bu özellikleri görmezden gelir veya kendi içinde belli sebepler bulup bu özellikleri olumluya çevirir; partneri çok kısıtlayıcı olan birinin “Beni sevdiğinden böyle yapıyor.” demesi gibi.

Partnerlerimizi belirli yönlerden idealize ederiz; bu dış görünüşüyle, partnerimizi ne kadar zeki gördüğümüzle, başkalarına karşı ne denli kibar olduğuyla ve de fiziksel çekiciliğiyle alakalı olabilir. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, kişiler partnerlerini, partnerlerinin kendilerini gördüğünden çok daha çekici görüyorlar ve ilginçtir ki bu bulgunun kendimizi karşımızdakinden daha az güzel veya yakışıklı bulmamızla bir ilişkisi yok2. Sanılanın aksine, partneri idealize etmek ya da başka bir deyişle partner ve ilişki hakkında pozitif illüzyonlara sahip olmak, partnerlerin birbirine daha pozitif bir tavırla yaklaşmasını sağlıyor çünkü partner idealize edildiğinde, ilişkide çıkan problemleri ve tartışmaları çözmek adına iki taraf da daha çözüm odaklı bir yaklaşım sergiliyor3,4. Aynı zamanda, evlilik içerisinde tarafların partnerini gerçekçi olmayan bir tarzda idealleştirmesi de, genel görüşün aksine evlilikteki başarıyı zaman içerisinde artırıyor5.

Başka bir araştırmada ise, partneri idealize etmenin Self-Fulfilling Prophecy dediğimiz, Türkçe’ye “Kendi Kendini Gerçekleştiren Kehanet” olarak çevrilen durumu ortaya çıkarabileceği söyleniyor. Şöyle ki, partnerimizi ne denli idealize edersek, bunun gerçeğe dönüşme ihtimali o denli fazla. Bu bulguyu destekleyici başka bir çalışmada ise, kişiler eğer partnerleri tarafından idealize ediliyorlarsa, kendilerini daha pozitif bir şekilde görmeye başlıyorlar6.

Tüm bu bulgular gösteriyor ki, partnerimizi idealize etmek ilişkinin gidişatı açısından o kadar da kötü bir durum değil, aksine ilişkideki başarının sağlayıcısı olabilir bile!  

Yazan: Begüm Yılmaz

Düzenleyen: Gizem Sürenkök

Kaynaklar

[1] Hatfield, E., & Sprecher, S. (1986). Measuring Passionate Love in Intimate Relationships. Journal of Adolescence, 9, 383- 410.

[2] Barelds-Dijkstra, P., & Barelds, D. P. H. (2008). Positive illusions about one’s partner’s
physical attractiveness. Body Image, 5(1), 99–108.)

[3] Murray, S. L., Holmes, J. G., & Griffin, D. W. (1996). The benefits of positive illusions: Idealization and the construction of satisfaction in close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 70(1), 79-98.

[4] Murray, S. L., & Holmes, J. G. (1997). A leap of faith? Positive illusions in romantic relationships. Personality and social psychology Bulletin23(6), 586-604.

[5] Murray, S. L., Griffin, D. W., Derrick, J. L., Harris, B., Aloni, M., & Leder, S. (2011). Tempting fate or inviting happiness? Unrealistic idealization prevents the decline of marital satisfaction. Psychological Science22(5), 619-626.

[6] Murray, S. L., Holmes, J. G., & Griffin, D. W. (1996). The self-fulfilling nature of positive illusions in romantic relationships: Love is not blind, but prescient. Journal of personality and social psychology71(6), 1155.