Arkadaşlık İlişkileri Romantik İlişkiler

İlişkilerde Yakınlık Nasıl Kurulur?

 

1280px-Edvard_Munch_-_Kiss_by_the_window_(1892).jpg
Kiss – Edvard Munch (1897)

İlişkilerin o kişiden başka hiçbir şey düşünemediğimiz, başka hiçbir şeyle ilgilenemediğimiz evreden sonra da devam edebilmesinde etkili olan iki ana faktörün bağlılık (commitment) ve yakınlık (intimacy) olduğundan bir başka yazımızda daha bahsetmiştik.

Ne yazık ki İngilizce’deki “intimacy” kavramının Türkçe’de tam bir karşılığı yok fakat yakınlık olarak çevirebildiğimiz bu kelime Birhan Keskin’in “İçimi açtım sana/İçini açmak için.” dizelerinde anlamını buluyor adeta. İlişkide yakınlık kurulması derken bahsettiğimiz en derinimizi, bilinmeyenimizi, içimizi karşımızdakinin bilmesine, görmesine izin vermek oluyor. Aslında bunu yaparken bir yandan da karşımızdaki insana bizi tam da nereden yaralayacağını anlatmış oluyoruz. Ama zaten aşk biraz da risk almak değil midir?

İlişkilerde bu yakınlığın oluşması bir süreçtir ve şüphesiz zaman gerektirir. Peki biriyle yakınlık kurduğumuzu nasıl anlarız, onunla olan ilişkimizde, ona olan tavırlarımızda diğerlerinden farklı olan nedir, bu yakınlık nasıl kurulur?

  • Yakınlığın kurulması en temelde sözlü olarak kendimizi ifade etmemizle, kendimizden bahsetmemizle başlar. Bu karşılıklı ve kademeli bir paylaşımdır, zamanla paylaştıklarımızın mahremiyeti de artar. Bir taraftan da bu süreçte zamanından önce ve gereğinden fazla özel paylaşımlar yapmak risklidir, çünkü karşı taraf bundan rahatsız olabilir1. Yeni tanışmış olmanıza rağmen size kendi hayatıyla ilgili çok özel şeyler anlatan insanlar olmuştur muhakkak hayatınızda, yaşadığınız tedirginliği bir düşünün. Neyi, ne kadar, ne zaman paylaşabileceğimizi belirleyen karşı taraftan gördüğümüz kabul ve onaylanma ipuçlarıdır, bunlar yakınlığın karşılıklı ve sağlıklı bir şekilde kurulabilmesi için gereken iki önemli etmendir2.
  • Yakınlık gösterme konusunda ağzımızdan çıkanlar kadar bedenimizin ne söylediği de önemlidir. Örneğin vücudunuzu savunma halinde mi savunmasız bir pozisyonda mı tutuyorsunuz? Açık duruşlar vücudun savunmasız olduğu ve herhangi bir tehlike olmadığını düşündüğü anlamına gelir; erkekler için kollarını başlarının arkasında bağladıkları duruş gibi3.
  • Fiziksel temas diğer bir yakınlık kriteridir. Herhangi bir arkadaşınızın bacağına uzun süre elinizi koyabilir misiniz? Ya da herhangi bir arkadaşınıza arkasından sarılabilir misiniz? Söz konusu fiziksel temas olduğunda kime dokunduğumuz, neresine dokunduğumuz, ne kadar süre dokunduğumuz gibi soruların her biri o kişiyle olan yakınlığımız hakkında bilgi veriyor4.
  • Yakın olduğunuz kişilerle konuşurken ses tonunuzun değiştiğini hiç fark etmiş miydiniz? İnsanlar partnerleriyle daha yumuşak ve ince bir ses tonuyla konuşurlar5. Partnerlerin kendi aralarındaki konuşma ritimleri de diğer ilişkilerdeki konuşmalardan farklıdır6.
  • Bir insanla buluşacağımızda randevunun özellikleri de o insanla olan yakınlık düzeyimizi gösterebilir. Örneğin, biriyle kalabalık bir grup içerisinde değil de baş başa buluşmak bir yakınlık göstergesidir. Ya da kalabalık bir mekan yerine kimsenin pek uğramayacağı bir yerde buluşmak her ilişkiye mahsus değildir. Daha formal görüşmelerde buluşma saatini belirlerken “Sekize kadar seninle olabilirim, sonrasında şuraya gideceğim” diyebilirsiniz ama yakın olduğunuz biriyle herhangi bir saat sınırı koymadan görüşmeyi tercih edersiniz.
  • Bir insanla birlikte yapabileceğiniz aktiviteler de yakınlık seviyenize göre değişiklik gösterir. Mesela samimi hissetmediğiniz bir insanın sizin evinizde kalmasını istemezsiniz. Ya da biriyle aynı yatakta uyuyabilmek o kişinin size gerçekten çok yakın olduğunun bir göstergesidir.

Başka insanlarla yakınlığımızı belirleyen faktörler elbette bunlarla sınırlı değil. Ancak bütün bu faktörlerin ortak noktası bizi karşımızdaki insanlarla yakınlaştırırken bir yandan da kendimizi başka insanlara açmamıza, gardımızı indirip savunmasız kalmamıza yol açmaları. Ama unutmamalıyız ki bir ilişkide mutlu olabilmenin en önemli yolu bu riski göze alıp kendimizi karşımızdaki insana açmamız. Çünkü başka türlü o kişinin yüreğimize dokunması mümkün olamaz.

Yazan: Pelin Gömleksiz

Düzenleyen: Dr. Gizem Sürenkök

Kaynaklar

[1] Laurenceau, J. P., Barrett, L. F., & Pietromonaco, P. R. (1998). Intımacy as an interpersonal process: The importance of self-disclosure, partner disclosure, and perceived partner responsiveness in interpersonal exchanges. Journal of Personality and Social Psychology,74(5), 1238.

[2] Collins, N. L., & Miller, L. C. (1994). Self-disclosure and liking: a meta-analytic review. Psychological Bulletin, 116(3), 457.

[3] Cashdan, E. (1998). Smiles, speech, and body posture: How women and men display sociometric status and power. Journal of Nonverbal Behavior, 22(4), 209-228.

[4] Hertenstein, M. J., Keltner, D., App, B., Bulleit, B. A., & Jaskolka, A. R., (2006). Touch communicates distinct emotions, Emotion, 683), 528.

[5] Bombar, M. L., & Littig Jr, L. W., (1996). Babytalk as a communication of intimate attachment: An initial study in adult romances and friendships. Personal Relations, 3(2), 137-158.

[6] Harma, M. (2014). Vocal synchrony as coregulation indicator of attachment bonds. Middle East Technical University.

Reklamlar