Arkadaşlık İlişkileri Romantik İlişkiler

Duygusal Acı, Fiziksel Acıyla Aynı Olabilir Mi?

Edward_Hopper_Summer_Interior.jpg
Summer Interior – Edward Hopper (1909)

Hepimiz kalbimiz kırıldığında, bir ortamda dışlandığımızı hissettiğimizde ya da sevdiklerimiz tarafından beklediğimiz ilgiyi göremediğimizde “canım çok yanıyor” ifadesini kullanmışızdır. Peki bu kayıplar gerçekten de bizde bir acıya sebep oluyor mu? Hissettiğimiz bu acı fiziksel olarak yaşadığımız bir acıyla, yani bir yerimizi incittiğimizde duyduğumuz sızıyla, gerçekten de aynı olabilir mi? Yapılan araştırmalar, bize bu sorunun cevabının evet olabileceğini söylüyor. Sevdiğimiz birinin kaybı, bir grup tarafından dışlanma veya aldatılma gibi duygusal acı veren durumlar beynimizde fiziksel acı aynı bölgeleri uyarıyor ve her ikisi de nörobiyolojimizde aynı etkilere sahip1.

Araştırmacılar, bu iki acı türünün üzerimizdeki etkisini incelemek adına Cyberball adlı internet üzerinden oynanan bir oyun düzenliyorlar. Bu oyunda katılımcılar gerçekten var olduğunu düşündükleri fakat aslında bilgisayar simülasyonu olan 2 farklı oyuncuyla bir top oyunu oynuyorlar. Buna göre, oyuncular birbirlerine topu atıp tutuyorlar. Oyunun ilk turunda, katılımcının karşısındaki 2 bilgisayar simülasyonu katılımcıyı oyuna dahil ediyor, fakat ikinci tura gelindiğinde katılımcıya bir tür sosyal dışlanma uygulanıyor ve top atılmıyor. Oyunun ilk 2 turu bittikten sonra, katılımcıların beyin faaliyetleri görüntüleniyor ve bulunan sonuçlara göre, oyuncuların oyundan dışlandığı zaman içerisinde, beyinlerinde fiziksel acının da aktive ettiği bölgelerin etkin hale geldiği görülüyor.

Bunun üzerine, bu iki acı türünün arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamak adına bir acı türüne dayanıklılığı az olan kişilerin diğer acı türüne karşı nasıl bir dayanıklılık gösterdiği araştırılıyor. Bulgular bir acı türüne dayanıklılığı az ya da çok olan kişilerin diğer acı türüne de benzer şekilde dayanıklılık gösterdiği yönünde. Örneğin, fiziksel acı eşiği düşük olan bir kişi, herhangi bir ortamda dışlandığında ya da sevdiği birini kaybettiğinde, bu durumla daha zor bir şekilde başa çıkabiliyor.

Diğer çalışmalar ise bize bir acı türünü hafifleten şeylerin, diğer acı türünü de dindirebildiğini gösteriyorlar. Örneğin, fiziksel acı esnasında belirli katılımcalara sevdikleri kişiler tarafından el tutmak, sarılmak gibi sosyal bir destek verilirken, öteki katılımcılara herhangi bir destek verilmiyor ve bu kişilerin beyin faaliyetleri incelendiğinde, beyinlerindeki acıyla ilişkili bölgelerin aktivitesinde azalma görülüyor2. Yine aynı şekilde, sosyal bir acı yaşayan bir grup katılımcıya ağrı kesici etkiye sahip bir ilaç verilirken, diğer bir grup katılımcıya plasebo* veriliyor. Katılımcıların beyin görüntülerine bakıldığında, ağrı kesici verilen katılımcıların, acıyla ilgili bölgelerinin çok daha az aktif olduğu bulunuyor3.

Tüm bu bulgular gösteriyor ki, beynimizde acıyla ilişkili bölgelerin aktif hale gelmesi için yalnızca fiziksel bir acı yaşanmasına gerek yok, duygusal acı da aynı miktarda etkili. O kadar ki, sadece kaybetmiş olduğumuz sevgilimizi düşünmek bile bu bölgelerin aktif hale gelmesini sağlayabiliyor, bu da bize insan beyninin aslında ne denli hayranlık uyandırıcı bir yapı olduğunu bir kez daha gösteriyor.

*Plasebo: Plasebo, ilaçların etkisini araştırmak için kullanılan deneylerde, katılımcılara ilaçmış gibi verilir, aslen hiçbir fonksiyonu yoktur çünkü hiçbir etken madde içermez. İlacın olası psikolojik etkilerini de hesaba katmak için geliştirilen bir yöntemdir.

Yazan: Begüm Yılmaz

Düzenleyen: Dr.Gizem Sürenkök

Kaynaklar

[1] Eisenberger, N. I. (2012). Broken Hearts and Broken Bones: A Neural Perspective on the Similarities Between Social and Physical Pain. Association for Psychological Science, 21, 42-47.

[2] Kross, E., Berman, M. G., Mischel, W., Smith, E. E., & Wager, T. D. (2011). Social rejection shares somatosensory representations with physical pain. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108, 6270-6275.

[3] DeWall, C. N., MacDonald, G., Webster, G. D., Masten, C. L., Baumeister, R. F., Powell, C., … & Eisenberger, N. I. (2010). Acetaminophen reduces social pain: Behavioral and neural evidence. Psychological Science21, 931-937.

Reklamlar